Gubernia tobolska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Mapa guberni tobolskiej
Herb guberni tobolskiej

Gubernia tobolska – jednostka administracyjna Imperium Rosyjskiego na terytorium zachodniej Syberii, utworzona ukazem Katarzyny II 19 stycznia?/30 stycznia 1782 jako namiestnictwo tobolskie Carstwa Syberyjskiego, od 12 grudnia?/23 grudnia 1796 ukazem Pawła I przekształcone w gubernię. Stolicą guberni był Tobolsk. Zlikwidowana 2 marca 1920.

Graniczyła od północy z Oceanem Arktycznym, na północnym wschodzie z gubernią jenisejską, na wschodzie i południowym wschodzie z gubernią tomską, na południu z obwodem semipałatyńskim i obwodem akmolińskim, na zachodzie – z gubernią archangielską i wołogodzką (od których oddzielał ją grzbiet Uralu) i z zauralskimi częściami guberni permskiej i orenburskiej.

Powierzchnia guberni wynosiła w 1897 – 1 385 000 km². Gubernia w początkach XX wieku była podzielona na 10 ujezdów.

Demografia[edytuj | edytuj kod]

Ludność, według spisu powszechnego 1897 – 2 012 536 osób: Rosjan (88,6%), Tatarów (4,0%), Ukraińców (2,6%), Chantów (1,3%), Nieńców, Komiaków, Mansów i Kazachów.

Ludność w ujezdach według deklarowanego języka ojczystego 1897[1][edytuj | edytuj kod]

Ujezd Rosjanie Tatarzy Ukraińcy Chantowie Komiacy Nieńcy Mansowie Kazachowie
Gubernia ogółem 88,6% 4,0% 2,6% 1,3%
Bieriozowski 17,5% 51,8% 9,4% 20,7%
Iszymski 93,8% 3,3%
Kurgański 98,8%
Surgucki 27,8% 71,7%
Tarski 85,7% 9,0% 2,9%
Tobolski 77,0% 17,6% 1,8%
Turinski 93,2% 5,1%
Tiukalinski 81,9% 9,5% 2,5%
Tiumeński 87,3% 10,1%
Jałutorowski 94,8% 2,9% 1,3%

Bezpośrednio po wyparciu przez Armię Czerwoną z Syberii Zachodniej wojsk Białych admirała Aleksandra Kołczaka zwycięscy bolszewicy przenieśli władze administracyjne guberni do Tiumeni. 2 marca 1920 postanowieniem Rady Komisarzy Ludowych gubernia została zlikwidowana i zastąpiona gubernią tiumeńską (istniejącą do 1923). Od 1944 na terenie historycznej guberni znajduje się obwód tiumeński RFSRR, a obecnie Federacji Rosyjskiej.

Przypisy

Źródła[edytuj | edytuj kod]