Gudniki (powiat kętrzyński)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Gudniki
Państwo  Polska
Województwo warmińsko-mazurskie
Powiat kętrzyński
Gmina Korsze
Liczba ludności (2004) 66
Strefa numeracyjna (+48) 89
Tablice rejestracyjne NKE
SIMC 0478693
Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego
Mapa lokalizacyjna województwa warmińsko-mazurskiego
Gudniki
Gudniki
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Gudniki
Gudniki
Ziemia 54°06′14″N 21°08′47″E/54,103889 21,146389
XVIII-wieczna kapliczka w Gudnikach

Gudniki (niem. Gudnick) – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie kętrzyńskim, w gminie Korsze.

W latach 1975-1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa olsztyńskiego.

Przez wieś przebiega droga wojewódzka nr 590.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Wieś lokowana była w 1340 roku na pięciu włókach. Zasiedlona została przez Prusów. Po wojnie trzynastoletniej wieś znajdowała się na terenie Prus Zakonnych, później Prus Książęcych na pograniczu z Warmią.

W 1913 roku Gudniki wraz Łankiejmami (siedziba majoratu) i nieistniejącym folwarkiem od przedstawiciela rodu von der Groeben dzierżawił Walter Hering, a ostatnim dzierżawcą był Albert Krieger. Dzierżawione majątki miały powierzchnię 920,5 ha. W tym czasie w Gudnikach był nieduży dwór i cegielnia.

Przed II wojną światową w Gudnikach funkcjonowała szkoła jednoklasowa (budynek szkoły z 1870 r.). Po roku 1945 była tu szkoła czteroklasowa.

Po 1945 dawny majątek ziemski włączony był do PGR, we wsi równolegle funkcjonowały też gospodarstwa chłopskie. W roku 1973 Gudniki należały do sołectwa Babieniec, a obecnie są wsią sołecką.

Dawna parafia[edytuj | edytuj kod]

Pod koniec XVw. była tu samodzielna parafia, która należała do archiprezbiteraratu reszelskigo. Po reformacji, gdy na terenie Prus Książęcych od 1525 wprowadzono wyznanie luterańskie jako obowiązujące kościół w Gudnikach do roku 1528 był filią katolickiej parafii w Reszlu. Później był kościołem filialnym parafii luterańskiej w Łankiejmach do 1945 r. Pierwszym znanym pastorem dla tych kościołów był Johann Wagner w latach 1554-1557, a ostatnim Curt Schlösser w latach 1939-1945. W okresie od XVI do XVIIIw. nabożeństwa odprawiane były tu w języku niemieckim i polskim. Po I wojnie światowej katolicy z Gudnik należeli do parafii w Korszach. W grupie tej prowadzili działalność duszpasterską pallotyni z placówki misyjnej w Klewnie.

Współcześnie jest to kościół filialny pod wezwaniem św.Andrzeja Boboli parafii katolickiej w Reszlu.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

  • Kościół z drugiej połowy XIVw. murowany z cegły i kamienia polnego, przebudowany w roku 1731, z dobudowaną wówczas niską drewnianą wieżą. Wyposażenie wnętrza kościoła pochodzi z XVII i XVIIIw. Na uwagę zasługuje płyta nagrobna szwedzkiego lekarza Johana Bernarda Varnbagena z datą 1647. Płyta wykonana jest z czerwonego marmuru.
  • Obelisk przy kościele upamiętniający siedemnastu mieszkańców wsi poległych w czasie I wojny światowej.
  • Ruiny kaplicy grobowej przedstawicieli rodu von der Groeben z Łankiejm. Kaplica znajduje się nieco dalej od kościoła, na wzniesieniu przy drodze w stronę Reszla.
  • Pozostałości nieczynnego wiejskiego cmentarza.

Demografia[edytuj | edytuj kod]

Wieś w roku 1785 miała 23 domy mieszkalne, a w roku 1817 było ich 26.

Liczba mieszkańców: w roku 1817 – 226 osób, w 1925 – 274 osoby, w 1939 – 223 osoby, w 1970 – 100 osób.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • "Kętrzyn. Z dziejów miasta i okolic", Pojezierze, Olsztyn, 1978. (str. 188 – opis wsi)
  • Rudolf Grenz, "Der Kreis Rastenburg", Marburg/Lahn, 1976. (str. 227 – parafia Łankiejmy-Gudniki, str. 308 – majątek, dzierżawcy)
  • Wulf/Tiesler, Das war unser Rastenburg, Gesamtherstellung Gerhard Rautenberg, Leer, 1983. ISBN 3-7921-0290-0 (str. 137 – rok 1340 zał. wsi)

Zobacz też: Gudniki