Guernsey

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy Dependencji Korony brytyjskiej. Zobacz też: inne znaczenia nazwy Guernsey.
Bailiwick of Guernsey
Bailliage de Guernesey

Baliwat Guernsey
Flaga Guernsey
Herb Guernsey
Flaga Guernsey Herb Guernsey
Hymn: God Save the Queen¹
(Boże, chroń Królową)
Położenie Guernsey
Język urzędowy angielski, francuski
Stolica Saint Peter Port
Ustrój polityczny monarchia parlamentarna
Status terytorium Dependencja Korony brytyjskiej
Zależne od Wielkiej Brytanii
Głowa terytorium Królowa, Książę Normandii[1] Elżbieta II
Baliw baliw Geoffrey Rowland
Szef rządu szef ministrów Lyndon Trott
Gubernator gubernator Fabian Malbon
Powierzchnia
 • całkowita
 • wody śródlądowe
205. na świecie
78 km²
0
Liczba ludności (2009)
 • całkowita 
 • gęstość zaludnienia
 • narody i grupy etniczne
203. na świecie
65 484
839,5 osób/km²
Guernejska (65%)
Brytyjska (25%)
Inne, w tym portugalska, francuska i irlandzka (10%)
Jednostka monetarna funt Guernsey, funt brytyjski (GGP, GBP)
Rok utworzenia wydzielenie z Księstwa Normandii
1204
Religia dominująca Anglikanizm (65%)
Strefa czasowa UTC 0 – zima
UTC+1 – lato
Kod ISO 3166 GG/GGY/831
Domena internetowa .gg
Kod samochodowy GBG
Kod telefoniczny +44-1481
Terytoria autonomiczne Alderney, Sark, Herm
Mapa Guernsey
¹ – równorzędnie z Sarnia Cherie, odgrywanym przy najważniejszych świętach

Guernsey (Baliwat Guernsey, fr. Guernesey) – terytorium przy francuskim wybrzeżu na kanale La Manche, na wyspie Guernsey i pozostałych Wyspach Normandzkich z wyłączeniem wyspy Jersey.

Posiada specyficzny status Dependencji Korony brytyjskiej – nie stanowi formalnie części Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej, ani Unii Europejskiej[2].

Guernsey podobnie jak Jersey, są de facto terytoriami zależnymi Wielkiej Brytanii (zależność ta wynika z tradycji, a nie jest zależnością de iure), nie należą jednak do Unii Europejskiej. Kwestiami obrony oraz spraw zagranicznych zajmuje się Wielka Brytania, zaś sprawami administracyjnymi, sądownictwem, gospodarką oraz finansami – władze lokalne.

Geografia[edytuj | edytuj kod]

Zachodnie wybrzeże wyspy to długie piaszczyste plaże, południowy brzeg zdominowany jest przez sięgające 100 metrów klify, zaś na wschodnim brzegu rozciąga się miasto St. Peter Port. Najwyższy punkt na wyspie – Hautnez – wznosi się 110,6 m n.p.m. Na wyspie bywają łagodne zimy oraz stosunkowo chłodne lata.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pierwsze ślady człowieka na wyspie pochodzą z prehistorii, z neolitu, kiedy Wyspy Normandzkie miały połączenie lądowe z kontynentalną Europą. Około roku 6000 p.n.e. w wyniku podniesienia się poziomu oceanów terytoria te zostały odcięte od lądu, a wraz z nimi – ich mieszkańcy.

Wykopaliska archeologiczne w St. Peter Port potwierdziły, że w bliższym współczesności horyzoncie czasowym, od lat 50. n.e. Rzymianie wykorzystywali wyspę jako bazę handlową. W roku 1982 odkryto na dnie aktualnego portu morskiego przy wyspie rzymski statek, który obecnie pod nazwą "Asterix" jest atrakcją w "Castle Cornet". Na przełomie III i IV w., po upadku Cesarstwa Rzymskiego św. Samson założył pierwszy kościół katolicki na wyspie. W 933 roku wyspę podbili wikingowie – dając tym początek Księstwu Normandii. W 1294 duża część miejscowej populacji zginęła w wyniku starć z wojskami francuskimi. Przez kolejnych kilka wieków wyspa przejmowana była sześciokrotnie to przez Francuzów, to przez Anglików.

Podczas II wojny światowej zajęta została przez wojska niemieckie. Dowództwo nad nazistowskim garnizonem objął Siegfried Heine[3]. W okresie tym połowa populacji (20 tys.) została przesiedlona do Anglii. Wyspę uwolniono spod niemieckiej okupacji 9 maja 1945 – dzień ten stał się świętem narodowym na Guernsey. Następnie nastąpił gwałtowny wzrost turystyki na wyspę (ok. 250 tys. turystów rocznie). Lata 80. i 90. to uprzemysłowienie wyspy. W ostatnich latach obserwuje się gwałtowny przyrost sektora bankowego, co jest główną siłą napędową ekonomii wyspy.

Ustrój polityczny[edytuj | edytuj kod]

Wyspy Guernsey, Alderney i Sark tworzą dependencję Korony brytyjskiej. Głową państwa jest królowa brytyjska Elżbieta II, reprezentowana przez gubernatora porucznika, który jest również naczelnym dowódcą wojsk. Władza ustawodawcza należy do parlamentu (Stany), zaś sądownicza do sądu królewskiego (Royal Court) i – na szczeblu lokalnym – sądów pokoju (Magistrates' Court). Terytorium dzieli się na 10 okręgów.
Święto państwowe: 9 maja Dzień Wyzwolenia (Liberation Day).

Sark[edytuj | edytuj kod]

Przeczytaj również: Sark

Specyficzny status w ramach Guernsey posiada wyspa Sark, dependencja Guernsey która stanowi de facto monarchię dziedziczną podległą królowi Anglii i baliwowi Guernsey.

Atrakcje[edytuj | edytuj kod]

  • AquariumLa Vallette, St Peter Port – akwarium ulokowane w starym niemieckim tunelu.
  • Beau SejourBeau Sejour, St Peter Port – centrum wypoczynkowe na wyspie z widokiem na wschodnie wybrzeże. Znajduje się tu kino, teatr, duży kryty basen, sauny, korty tenisowe.
  • Bowl CentreVictoria Avenue, St Sampsons – stadion sportowy.
  • Coach House GalleryLa Route du Longfrie, St Peter – galeria obrazów olejnych oraz akwarelowych. Co miesiąc wystawiają tutaj swoje prace nowi artyści.
  • Little ChapelLes Vaubelets, St. Andrew – jedna z najmniejszych kaplic na świecie zbudowana w 1923 roku.

Paszporty[edytuj | edytuj kod]

Obywatele państw Unii Europejskiej, Szwajcarii, Monako oraz Liechtensteinu nie muszą posiadać paszportów aby móc wjechać na wyspę, wystarczy polski dowód osobisty albo jego odpowiednik w przypadku innych państw UE. Wyjątkiem są obywatele Wielkiej Brytanii, którzy muszą posiadać paszport aby dostać się na wyspy. Obowiązek ten wynika jedynie z tego faktu, że w Wielkiej Brytanii nie istnieją dowody osobiste lub inne ich odpowiedniki.

Od obywateli pozostałych państw wymagany jest ważny paszport.

Ludność[edytuj | edytuj kod]

Wyspy zamieszkują głównie Guernejczycy (65%) i Brytyjczycy (25%), a także Francuzi, Portugalczycy, Irlandczycy. Wśród religii najważniejszymi są anglikanizm (65%) i katolicyzm.

Galeria[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Wikimedia Commons
WiktionaryPl nodesc.svg
Zobacz hasło Guernsey w Wikisłowniku