Gundam (seria)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Gundam (jap. ガンダム Gandamu?) – jedno z najpopularniejszych anime przedstawiających ogromne roboty. Gundam jest wspólną nazwą stosowaną do wielu niezależnych serii w kilku alternatywnych światach przedstawionych (ang. timeline). Powstały również gry video, mangi i powieści osadzone w tych światach, zarówno powtarzające fabułę anime, jak i opowiadające całkowicie odrębne historie. W Polsce dostępna jest manga Gundam Wing.

Pomysł[edytuj | edytuj kod]

Oryginalny Mobile Suit Gundam powstał głównie dzięki Yoshiyuki Tomino oraz zmieniającej się grupie twórców z firmy Sunrise Inc., występujących pod wspólnym pseudonimem "Hajime Yatate".

Podczas wstępnej fazy seria była zatytułowana Freedom Fighter Gunboy lub po prostu Gunboy (chłopiec z karabinem), ze względu na to, że tytułowy robot był uzbrojony w karabin, a seria była skierowana do chłopców. W tej fazie wiele nazw odnosiło się do wolności (ang. freedom), np. Biała Baza (ang. White Base) początkowo nazywała się Forteca Wolności (ang. Freedom's Fortress). Zespół Yatate połączył angielskie słowo gun z ostatnią sylabą słowa freedom tworząc słowo Gundom. Tomino przekształcił to w obecną formę Gundam, sugerując że symbolizuje ona, że siła karabinu (gun) powstrzymuje wrogów podobnie jak tama (dam) powstrzymuje powódź.

Gundam jak wiele innych "mobile suits" (ruchomych kombinezonów) pojawiających się w serialu, Gundam jest zwykle sterowany z kokpitu umieszczonego w torsie, podczas gdy kamera przekazująca widok otoczenia jest umieszczona w okolicach głowy. Chociaż Gundamy z poszczególnych serii często nie mają ze sobą nic wspólnego poza nazwą, większość nich zachowuje kilka podstawowych cech, takich jak humanoidalny kształt i znaczna przewaga technologiczna nad innymi kombinezonami bojowymi (ang. mobile suits).

Nowości[edytuj | edytuj kod]

Gundam uważa się za punkt zwrotny w historii mangi i anime, przypisując mu zapoczątkowanie gatunku Real Robot (prawdziwe roboty). Gatunek Real Robots różni się poprzedzającego go gatunku Super Robot stylistyką i budową fabuły. Projekty robotów i broni usiłują być realistyczne, zmienia się ich rola i wydzwięk etyczny. Wcześniejszym projektem Tomino, w którym rozwijały się te pomysły, był Zambot 3.

Głównym tematem poruszanym przez większość serii Gundam (z wyjątkiem G Gundam) jest surowy opis okropności wojny. Wszystkie maszyny, także Gundamy, są przedstawione realistycznie: kończy im się energia i amunicja, wymagają odpowiedniego oprogramowania, ulegają uszkodzeniom i psują się jak każda inna maszyna. Technologia, przynajmniej ta w świecie Universal Century, jest praktyczna i wywodzi się z istniejącej nauki (punkty Lagrange'a w przestrzeni, cylinder O'Neilla jako środowisko do życia i produkcja energii z helu 3 (fizyka Minovsky'ego).

Narracja skupia się na emocjach bohaterów, zwykle wplątanych w konflikt nie z własnego wyboru i stawiających czoła śmierci, zniszczeniu i nieludzkim czynom. Z kilkoma wyjątkami nie występują postacie całkowicie dobre lub złe, każdy ma swoje motywy. Polityka zawsze pojawia się w tle, jak w prawdziwych wojnach. Gundam przedstawia również konkretne problemy z rzeczywistego świata i określone idee polityczne.

Większość historii jest ułożonych według wzorca dorastanie. Główny bohater (czasem także jego główny przeciwnik), a także większość osobowości, punktów widzenia i działań mogą się znacznie zmienić w miarę rozwoju akcji. Sprawia to, że intryga staje się bardziej rzeczywista. We wczesnych seriach typu Super Robot bohaterowie zachowywali się najczęściej w ten sam przewidywalny sposób we wszystkich odcinkach. W różnych seriach Gundam osobowości bohaterowów i ich działania zmieniają się w odpowiedzi na rozgrywające się wokół nich wydarzenia (przykład to wpływ wydarzeń serii na osobowości dwóch rywali Amuro Raya i Chara Aznable).

Uniwersa Gundama (timelines)[edytuj | edytuj kod]

Wiek Kosmiczny[edytuj | edytuj kod]

Najbardziej znanym i rozbudowanym uniwersum Gundama jest Wiek Kosmiczny (Universal Century – UC). To właśnie w tym świecie rozgrywa się akcja, rozpoczynającego całą serię, pierwszego serialu telewizyjnego. Świat ten na przestrzeni ponad trzydziestu lat od swojego powstania (1979) doczekał się kilku seriali, filmów pełnometrażowych, książek, komiksów, artbooków, albumów i gier video. Serial Victory Gundam rozgrywa się w odległym czasie (153 UC) i nie pojawiają się postaci i wydarzenia znane z poprzednich serii takich jak np: Gundam Z (mimo to w mandze występuje podstarzały Judau Ashita- główny bohater Gundama ZZ). Rok zerowy to data utworzenia pierwszej kolonii kosmicznej (2046 rok kalendarza gregoriańskiego).

W świecie UC Gundam to nazwa pierwszego eksperymentalnego, uniwersalnego kombinezonu bojowego (mobile suit) zaprojektowanego i zbudowanego przez Federację Ziemską. Dysponuje on możliwościami i siłą ognia przewyższającą standardowe, seryjnie produkowane kombinezony bojowe. W późniejszym czasie jego konstrukcja jest punktem wyjściowym, przy projektowaniu i budowie jego następców, kombinezonów bojowych takich jak np. RX-178 Gundam Mk.II, MSZ-004 Zeta Gundam itp.

Future Century[edytuj | edytuj kod]

W uniwersum Future Century( pol. "Wiek Przyszłości" - tłumaczenie nieoficjalne) Ziemia jest niemal całkowicie wyludniona po tym jak większość populacji wyemigrowała w kosmos, przenosząc się do otaczających planetę kolonii (nazywanych od nazwy kraju którego populacja zamieszkuje daną kolonię z przedrostkiem "Neo", np. Neo Japonia). Aby rozwiązać kwestię wyboru nadrzędnej władzy, co cztery lata organizowany jest turniej Gundam Tournament w którym każda kolonia wystawia własnego pilota i jego Gundama, stającego do walki z przedstawicielami innych narodów. Kraj, którego pilot zwycięża turniej, zyskuje prawo do władania pozostałymi koloniami do czasu następnego turnieju. Ze względu na motyw przewodni i projekty mechaniczne występujące w serii, jest to najbliższe gatunkowi Super Roboty uniwersum metaserii Gundam.

Po Kolonizacji[edytuj | edytuj kod]

Po angielsku zwane After Colony (AC) . Rok zerowy jest tutaj datą rozpoczęcia budowy pierwszych pozaziemskich kolonii kosmicznych.

W świecie AC słowo Gundam odnosi się do kombinezonów bojowych (ang. mobile suit) wykonanych z specjalnego materiału nazywanego Gundamium, który może być wydobywany i przetwarzany jedynie w kosmosie. Ten materiał sprawia, że Gundamy są praktycznie niezniszczalne. Każdy z Gundamów ma swoją nazwę odnoszącą się do jego właściwości lub pochodzenia: Wing Gundam, Gundam Heavyarms, Sandrock Gundam, Gundam Deathscythe lub Shenlong Gundam.

After War[edytuj | edytuj kod]

Po polsku Po wojnie (tłumaczenie nieoficjalne). Rok zero to data zakończenia VII Wojny Kosmicznej (wskutek której śmierć poniosło prawie 99% ludzkiej populacji) pomiędzy Ziemią a jej zbuntowanymi koloniami. Niektórzy fani sądzą, że jest to odległy okres Universal Century, ponieważ podobnie jak w UC, w AW występują ludzie sklasyfikowani jako Newtype'y, a Gundamy są wykonane ze stopu Gundamium.

Właściwy Wiek[edytuj | edytuj kod]

Po japońsku Seireki (正歴, w skrócie CC). Przez fanów tłumaczone często jako Correct Century. CC jest przewidziane jako odległa przyszłość dla wszystkich poprzednich systemów rachuby czasu.

  • Turn A Gundam lub ∀ Gundam – serial (50 odcinków): 1999, filmy kompilujące: 2002

Era Kosmiczna[edytuj | edytuj kod]

Po angielsku Cosmic Era' (CE). Podobnie jak w uniwersach UC i AC rok zero w kalendarzu CE to data budowy pierwszej pozaziemskiej kolonii.

W świecie Ery Kosmicznej słowo Gundam nigdy nie występuje w sposób oficjalny, jednak wiele kombinezonów bojowych (mobile suit) posiada cechy Gundamów z innych serii. Każdy z nich korzysta z systemu operacyjnego o skomplikowanej nazwie, która zawsze może być skrócona do G.U.N.D.A.M., co jest nieformalnym nawiązaniem do tradycji. Niektóre postacie (w szczególności Kira Yamato i jego przyjaciele) używają słowa Gundam w stosunku do tych maszyn, zamiennie z ich właściwymi nazwami.

Rok Pański[edytuj | edytuj kod]

Gundam 00 jest pierwszą serią rozgrywającą się w świecie używającym współczesnego kalendarza gregoriańskiego (Anno Domini, AD). Akcja pierwszego sezonu rozpoczyna się w roku 2307, drugi zaś ma miejsce w 2312.

Zaawansowana Generacja[edytuj | edytuj kod]

Po angielsku Advanced Generation (AG). Rok zerowy to rozpoczęcie kolonizacji Marsa. W tym czasie rozgrywa się najdłuższa wojna ze wszystkich dotychczasowych całej sagi- trwa blisko 100 lat. Seria Gundam AGE jest podzielona na trzy części, w każdej do walki staje jeden członek rodu Asuno.

Super Deformed Gundam[edytuj | edytuj kod]

Super Deformed Gundam to seria parodii metaświata Gundam. Poszczególne historie są najczęściej zupełnie odrębne i niekoniecznie zgodne z pozostałymi lub z oryginalnymi seriami.

  • filmy: 1988, 1989, 1991, 1993
  • OVA: 1988, 1990
  • telewizja: 1993