Gwiazdosz brodawkowy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Gwiazdosz brodawkowy
Gwiazdosz brodawkowy: zdjęcie
Systematyka
Królestwo grzyby
Gromada grzyby podstawkowe
Klasa pieczarniaki
Rząd gwiazdoszowce
Rodzina gwiazdoszowate
Rodzaj gwiazdosz
Gatunek gwiazdosz brodawkowy
Nazwa systematyczna
Geastrum corollinum (Batsch) Hollós
Gasterom. Ung. 65: 154 (1904)
Coloured Figures of English Fungi or Mushrooms - t. 401.jpg

Gwiazdosz brodawkowy (Geastrum corollinum (Batsch) Hollós)– gatunek grzyba z rodziny gwiazdoszowatych[1].

Systematyka i nazewnictwo[edytuj | edytuj kod]

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Geastrum, Geastraceae, Geastrales, Phallomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi[1].

Nazwę polską podał Władysław Wojewoda w 1999, dawniej w polskim piśmiennictwie mykologicznym gatunek ten opisywany był jako promieniak wrębiasty, i gwiazdosz uwieńczony[2]. Synonimy łacińskie:[3].

  • Geastrum mammosum Chevall. (1826)
  • Geastrum recolligens (With.) Desv. (1809)
  • Lycoperdon corollinum Batsch (1783)
  • Lycoperdon recolligens With. (1792)

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Owocniki

Młody osobnik kulisty lub gruszkowaty o średnicy do 2 cm, pokryty warstewką grzybni. W trakcie dojrzewania zewnętrzna okrywa pęka na 6–10 wąskich ramion o jasnej, szarej lub orzechowej barwie. Ramiona u tego gatunku są silne higroskopijne. Gwiaździste owocniki osiągają średnicę do 6 cm. Okrywa wewnętrzna kulistawa, początkowo jasna, później szarobrązowa, siedząca. Ujście na szczycie frędzlowate z niezbyt wyraźnym talerzykiem. Jest jednym z nielicznych gwiazdoszy z higroskopijnymi ramionami, które w czasie suchej pogody zwijają się, osłaniając okrywę wewnętrzną.

Zarodniki

Kuliste, brązowe, brodawkowate[4].

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Rośnie w ciepłych zaroślach, często z grochodrzewem, w murawach kserotermicznych, na stanowiskach ruderalnych, od lipca do sierpnia[4].

Od 2014 r. w Polsce jest objęty ochroną częściową grzybów[5], dawniej podlegał ochronie ścisłej. W opracowaniu Czerwona lista roślin i grzybów Polski jest zaliczony do kategorii gatunków wymierających (E). Jego przetrwanie jest mało prawdopodobne, jeśli nadal będą istnieć czynniki zagrażające[6].

Gatunki podobne[edytuj | edytuj kod]

Może być mylony z gwiazdoszem kwiatuszkowym, który odznacza się większymi zarodnikami, lub z promieniakiem wilgociomierzem, który jest znacznie większy, a ramiona na powierzchni są spękane w charakterystyczne poletka[4].

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Index Fungorum (ang.). [dostęp 2013-03-05].
  2. Władysław Wojewoda: Checklist of Polish Larger Basidiomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003. ISBN 83-89648-09-1.
  3. Species Fungorum (ang.). [dostęp 2013-04-15].
  4. 4,0 4,1 4,2 Czesław Narkiewicz: Grzyby chronione Dolnego Śląska. Jelenia Góra: Wydawnictwo Muzeum Przyrodniczego, 2005. ISBN 83-89863-20-0.
  5. Dz. U. z 2014 r. Nr 0, poz. 1409 – Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 9 października 2014 r. w sprawie ochrony gatunkowej grzybów
  6. Zbigniew Mirek, Kazimierz Zarzycki: Red list of plants and fungi in Poland. Czerwona lista roślin i grzybów Polski. Kraków: IB PAN, 2006. ISBN 83-89648-38-5.