Gwido Langer

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Gwido Karol Langer
pułkownik pułkownik
Data i miejsce urodzenia 2 września 1894
Żylina
Data i miejsce śmierci 30 marca 1948
Kinross
Przebieg służby
Stanowiska szef sztabu 1 Dywizji Piechoty Legionów,
kierownik Biura Szyfrów
Główne wojny i bitwy I wojna światowa,
II wojna światowa
Odznaczenia
Krzyż Wielki Orderu Odrodzenia Polski Medal NiepodległościKrzyż Walecznych (dwukrotnie) Złoty Krzyż Zasługi Médaille Interalliée

Gwido Karol Langer (ur. 2 września 1894 w Żylinie, zm. 30 marca 1948 w Kinross w Szkocji) − pułkownik dyplomowany piechoty Wojska Polskiego, kierownik Biura Szyfrów, gdzie pod jego dowództwem w roku 1932 grupa polskich kryptologów złamała system niemieckiej maszyny szyfrowej Enigma. W lipcu 1939 roku przekazał te informacje aliantom.

Biografia[edytuj | edytuj kod]

Młodość i służba w Cesarskiej i Królewskiej Armii
Urodził się w Żylinie, leżącej wówczas w Monarchii Austro-Węgierskiej (obecnie Słowacja), ale młodość spędził w Cieszynie, z którego wywodziła się jego rodzina. W okresie od 17 września 1911 roku do 31 sierpnia 1914 roku był słuchaczem Terezjańskiej Akademii Wojskowej w Wiener Neustadt. W czasie I wojny światowej był oficerem 16 Pułku Piechoty Landwehry. W okresie od 4 czerwca 1916 roku do 2 grudnia 1918 roku przebywał w rosyjskiej niewoli. Następnie w 5 Dywizji Syberyjskiej. Kilkukrotnie ranny, dwukrotnie trafił do niewoli, z której udało mu się zbiec[1].

Służba w Wojsku Polskim
Po ucieczce z sowieckiego obozu jenieckiego wrócił do służby w Wojsku Polskim. 24 stycznia 1922 roku został mianowany II oficerem sztabu w Dowództwie 1 Dywizji Górskiej w Białej. 3 maja 1922 roku został zweryfikowany w stopniu kapitana ze starszeństwem z 1 czerwca 1919 roku i 388. lokatą w korpusie oficerów piechoty. 23 października 1923 roku został przydzielony do Wyższej Szkoły Wojennej w Warszawie, w charakterze słuchacza V Kursu Normalnego. 1 grudnia 1924 roku awansował na majora ze starszeństwem z 15 sierpnia 1924 roku i 133. lokatą w korpusie oficerów piechoty. Z dniem 1 października 1925 roku, po ukończeniu kursu i uzyskaniu dyplomu naukowego oficera Sztabu Generalnego, przydzielony został do Oddziału I Sztabu Generalnego, na stanowisko kierownika Referatu Mobilizacji Materiałowej. 13 listopada 1927 roku został szefem sztabu 1 Dywizji Piechoty Legionów w Wilnie[2]. Zastąpił na tym stanowisku mjr. SG Adama Świtalskiego. 5 stycznia 1930 roku został przeniesiony do Oddziału II Sztabu Głównego, w którym objął stanowisko kierownika Referatu Radiowywiadu. Na podpułkownika awansował ze starszeństwem z 1 stycznia 1931 roku w korpusie oficerów piechoty. W tym samym roku został kierownikiem Biura Szyfrów. Pełniąc służbę sztabową pozostawał oficerem nadetatowym 4 Pułku Strzelców Podhalańskich w Cieszynie.

W 1932 roku pod jego kierownictwem kryptolodzy Marian Rejewski, Jerzy Różycki i Henryk Zygalski złamali szyfry niemieckiej Enigmy. W lipcu 1939 roku przekazał dane na temat kodów Enigmy aliantom, dzięki czemu uzyskali narzędzie, które w istotny sposób przyczyniło się do ich zwycięstwa II wojnie światowej[1].

Okres II wojny światowej
Po kampanii wrześniowej 1939 roku kierował ekipą kryptologów we Francji, a po kapitulacji państwa francuskiego podjął współpracę z wywiadem brytyjskim w "wolnej strefie". Po zajęciu "wolnej strefy" przez Niemców podjął w marcu 1943 roku próbę przejścia do Hiszpanii, ale został aresztowany w pobliżu Perpignan, razem z zastępcą mjr. Maksymilianem Ciężkim[3]. Aresztowanie było wynikiem zdrady przewodnika, który miał przeprowadzić Polaków przez Pireneje[4]. Do końca wojny więziony w Niemczech, w więzieniu zaprzeczył złamaniu szyfrów Enigmy[3], dowodząc, że jest to niemożliwe od czasu wprowadzenia zmian w jej mechanizmie w 1938 roku, co zapobiegło zmienieniu przez Niemców systemu szyfrującego[5].

Po wojnie
Po zakończeniu wojny wyjechał do Londynu, gdzie rozpoczął pracę dla polskiego radiowywiadu w Kinross[3]. W 1947 roku przeniesiony do rezerwy.

Zmarł 30 marca 1948 roku w nędzy w hotelu w Kinross i został pochowany w nieoznakowanym grobie na cmentarzu w Wellshill koło Perth[3]. 1 grudnia 2010 roku jego prochy ekshumowano i pochowano 10 grudnia na Cmentarzu Komunalnym w rodzinnym Cieszynie.

Ordery i odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Płk Gwido Langer spoczął na cmentarzu w Cieszynie. 2010-12-10 15:16. [dostęp 11 grudnia 2010].
  2. Dziennik Personalny M.S.Wojsk. Nr 25 z 31.10.1927 r.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 "Times": polski wkład w zwycięstwo w II wojnie światowej jest "haniebnie pomniejszany". 10 grudnia 2010, 16:11. [dostęp 11 grudnia 2010].
  4. Gwido Langer będzie pochowany w Polsce. 2010-11-01 20:09. [dostęp 11 grudnia 2010].
  5. Jacek Tebinka: Podwójna tajemnica Enigmy. 19 lipca 2010. [dostęp 11 grudnia 2010].
  6. M.P. z 2011 r. Nr 26, poz. 284

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Władysław Kozaczuk, Enigma: How the German Machine Cipher Was Broken, and How It Was Read by the Allies in World War Two, edited and translated by Christopher Kasparek, Frederick, MD, University Publications of America, 1984, ISBN 0-89093-547-5.
  • Hugh Sebag-Montefiore, Enigma: the Battle for the Code, London, Weidenfeld & Nicolson, 2000, ISBN 0 297 84251 X.
  • Roczniki Oficerskie 1923, 1924, 1928 i 1932
  • Marek Grajek, Pułkownik Gwido Karol Langer 1894-1948, Warszawa, Urząd Do Spraw Kombatantów I Osób Represjonowanych, 2010, ISBN 978-83-930458-2-2.