Gyula Krúdy

Gyula Krúdy (ur. 21 października 1878, zm. 12 maja 1933) – węgierski pisarz i publicysta.

Gyula Krúdy urodził się w węgierskiej Nyíregyházie. Jego ojciec był prawnikiem, a matka służącą, zatrudnioną przez arystokratyczną rodzinę Krúdyich. Jego rodzice pobrali się dopiero, gdy ich syn osiągnął 17 lat. Jako nastolatek, Gyula publikował artykuły w gazetach i zaczął pisać krótkie opowiadania. Choć ojciec chciał, by został prawnikiem, Gyula rozpoczął pracę w gazecie, a po paru latach przeniósł się do Budapesztu. Choć wydziedziczony, dzięki wydaniu dwóch zbiorów opowiadań, zdołał utrzymać żonę (również pisarkę) i dzieci. Jego Młodość Sindbada, opublikowana w 1911, okazała się sukcesem, a Krudy używał jeszcze tej postaci wiele razy w całej swej karierze. Mimo że jego powieści o Budapesztcie były popularne podczas I wojny światowej i rewolucji węgierskiej, z powodu licznych pijatyk, hazardu oraz przygodnych romansów miał problemy finansowe. Wkrótce jego pierwsze małżeństwo rozpadło się. Pod koniec lat 20. i na początku 30., podupadł poważnie na zdrowiu, zaniedbując pracę twórczą. Po śmierci jego twórczość zapomniano aż do 1940, gdy powieściopisarz Sándor Márai wydał Sindbad wraca do domu, literackie sprawozdanie z ostatniego dnia Krúdyego, którego sukces przywrócił jego dzieła pamięci węgierskich czytelników. W swojej twórczości łączył jawę ze snem, tworząc słodko-gorzki klimat przemijającej epoki. Na gruncie polskim może być porównany z Brunonem Schulzem.

Dzieła

• Üres a fészek (1897)
• Az aranybánya (1900)
• A podolini kísértet (1906)
• Szindbád ifjúsága és utazásai (1911)
• Francia kastély (1912)
• A vörös postakocsi (1913)
• Palotai álmok (1914)
• Szindbád: A feltámadás (1915)
• Aranykéz utcai szép napok (1916)
• Őszi utazások a vörös postakocsin (1917)
• Napraforgó (1918)
• Asszonyságok díja (1919)
• N. N. (1920)
• Mit látott Vak Béla szerelemben és bánatban (1921)
• Nagy kópé (1921)
• Hét bagoly (1922)
• Az utitárs (1922)
• Valakit elvisz az ördög (1928)
• Boldogult úrfikoromban (1930)
• Az élet álom (1931)
• A kékszalag hőse (1931)
• A tiszaeszlári Solymosi Eszter (1931)
• Purgatórium (1933)
• Rezeda Kázmér szép élete (1933)