HALO/HAHO

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z HALO HAHO)
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

HALO i HAHOakronimy z terminologii wojskowej, pochodzące z języka angielskiego, określające dostarczanie personelu i sprzętu metodą zrzutu na spadochronie (desantu) z dużej wysokości. Zrzuty wykonywane są przeważnie z samolotów transportowych lecących powyżej zasięgu pocisków obrony przeciwlotniczej.

Metody te znane są pod określeniem Military Free Fall (MFF) (ang. free fallspadek swobodny).

Hasła te, w nieco odmiennym znaczeniu, odnoszą się też do sportów ekstremalnych.

HALO jest akronimem od High Altitude-Low Opening, co oznacza otwarcie spadochronu na niewielkiej wysokości. Obiekt zrzucany przelatuje szybko przez strefę rażenia, a w bezpiecznej odległości od ziemi jego pęd jest wyhamowywany otwarciem spadochronu.

W sportach ekstremalnych chodzi o to, aby wyskoczyć z jak największej wysokości, a spadochron otworzyć jak najniżej – i wylądować cało.

HAHO jest akronimem od High Altitude-High Opening, co oznacza otwarcie spadochronu na znacznej wysokości, przeważnie około 8000 metrów nad ziemią. Żołnierz wyposażony w kompas i inne środki nawigacji oraz spadochron umożliwiający sterowanie lotem ma za zadanie dotrzeć do wyznaczonej strefy lądowania, po drodze wykonując ewentualnie zadanie bojowe w rodzaju odpalenia pocisku kierowanego.

W sportach ekstremalnych chodzi o to, aby wyskoczyć z jak największej wysokości, a więc w rekordowych wykonaniach środkami transportu są balony stratosferyczne – wykonywane już były skoki z wysokości ponad 30 kilometrów.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Początki techniki sięgają roku 1960, kiedy to dowództwo Sił Powietrznych Stanów Zjednoczonych prowadziło eksperymenty, które były kontynuacja badań pułkownika Johna Stappa z przełomu lat 40 XX w. i 50 XX w., których przedmiotem były czynniki wpływające na możliwość przetrwania pilotów zmuszonych do katapultowania się na dużych wysokościach. Stapp, powszechnie szanowany naukowiec i specjalista do spraw medycyny uczynił z siebie samego królika doświadczalnego by przekonać się, czy uderzenie powietrza jest w stanie zabić pilota, który katapultuje się z potężnych rakietowych sań. Stapp rozwiązał ponadto wiele kłopotliwych zagadnień dotyczących lotów na znacznych wysokościach podczas pracy dla Sił Powietrznych, wystawiając się na działanie wysokości sięgającej 45 tysięcy stóp (13715.7 m). W późniejszym okresie swej pracy pomagał w pracach nad fotelami katapultującymi oraz kombinezonami ciśnieniowymi, które są do dziś używane przez pilotów odrzutowców. Jako część eksperymentów, 16 sierpnia 1960, pułkownik Joe Kittinger wykonał pierwszy skok na dużych wysokościach, opuszczając samolot 19 mil (30576.9 m) nad ziemią. Jednakże technika ta została użyta do celów wojskowych dopiero podczas działań US Army w Laosie, gdy członkowie MACV-SOG wykonali pierwsze stricte bojowe skoki. Szósta brygada United States Navy SEALs rozwinęła technikę HALO do zrzutów większych przedmiotów, takich jak łodzie, wraz ze skoczkami.

Do wojskowych zrzutów wyposażenia, specjalne spadochrony stabilizujące są używane do wyciągnięcia ładunku, po czym całość opada swobodnie, a gdy osiągnie wystarczająco małą wysokość, główny spadochron umożliwia lądowanie z niską prędkością. Personel wojskowy udaje się do miejsca lądowania by zabezpieczyć sprzęt lub wyładować zaopatrzenie.

W typowym ćwiczeniu przygotowującym do skoków HALO, skoczkowie wyskakują z samolotu, po czym spadają swobodnie prędkością końcową tworząc ścisłą formację i otwierają spadochrony na małej wysokości.

Połączenie opadania z dużą prędkością oraz minimalna prędkość powietrza od przodu pozwalają oszukać radary, przez co umożliwiają niewykrywalny zrzut.

Technika HAHO jest także wykorzystywana do zrzutów personelu na dużych wysokościach, gdy samolot może lecieć wysoko nad niebem nieprzyjaciela, dzięki czemu nie stanowi to zagrożenia dla skoczków.

Typowe ćwiczenie skoków HAHO zaczyna się od opuszczenia przez skoczka samolotu i otwarcia spadochronu na dużej wysokości, 10-15 sekund po skoku (na wysokości około 27 tys. stóp). Skoczek wykorzystuje kompas by prowadził go podczas lotu, gdy ten jest przewidziany na odległość około 30 i więcej mil. Skoczek używa punktów charakterystycznych i cech terenu przy nawigacji do zamierzonej strefy lądowania, biorąc pod uwagę prędkość i kierunek wiatru, co czyni taką nawigację niezbyt łatwym zadaniem.

Niebezpieczeństwa dla zdrowia[edytuj | edytuj kod]

Na dużych wysokościach ziemskiej atmosfery ilość tlenu niezbędnego do oddychania jest niewystarczająca. Typowe ćwiczenia skoków HALO wymagają użycia masek tlenowych, ponieważ skoki są wykonywane z wysokości rzędu 25 tys. stóp. Ta technika stanowi zagrożenie dla ludzkiego zdrowia, gdyż brak tlenu prowadzi do wystąpienia hipoksji. Hipoksja może prowadzić do utraty przytomności, co z kolei stawia skoczka w sytuacji zagrożenia życia, gdyż może on umrzeć od uderzenia w grunt, nie będąc zdolnym do otwarcia własnego spadochronu.

Kolejnym zagrożeniem zdrowia jest obcowanie w niskimi temperaturami spadającymi poniżej zera oraz dużą przenikliwością mrozu. By temu zapobiec stosuje się ciepłą odzież taką jak specjalne polary.

Tak jak we wszystkich technikach związanych z akrobacjami powietrznymi, uczestnicy tych skoków są poddani ryzyku nieotwarcia się czaszy spadochronu, co prowadzić może do poważnych urazów, a nawet śmierci.

Sytuacja w SZ RP[edytuj | edytuj kod]

Dwie polskie jednostki wojskowe są najbardziej doświadczone w ww. technikach desantowania, JW 4101 i JW 2305.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]