HMS Bounty

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
HMS Bounty
HMS "Bounty" na obrazie Roberta Dodda
HMS "Bounty" na obrazie Roberta Dodda
Historia
Stocznia Blaydes Shipyard
Wodowanie 1784
 Royal Navy
Wejście do służby 1787
Wycofanie ze służby spalony w 1790 roku
Dane taktyczno-techniczne
Wyporność 215 t
Długość 27,69 m
Szerokość 7,42 m
Zanurzenie 3,2 m
Załoga 44
Napęd
żagle
Uzbrojenie
4 armaty czterofuntowe, 10 działek obrotowych (folgierze)

HMS Bounty - drewniany okręt (fregata) brytyjskiej admiralicji z XVIII wieku (bounty ['baʋntı] ang. - hojność, szczodrość, obfitość).

Historia[edytuj | edytuj kod]

Zwodowany został jako "Bethia", a nową nazwę nadano mu po przebudowie. Miał przewieźć sadzonki drzewa chlebowego z Tahiti na Jamajkę dla robotników angielskich kolonii. W tym jedynym rejsie pod banderą brytyjską statkiem dowodził William Bligh.

Okręt zawdzięcza sławę buntowi części załogi (zob. opis buntu), jaki rozpoczął się 28 kwietnia 1789 w pobliżu archipelagu Tonga. Kapitan Bligh, wraz z kilkunastoma lojalnymi marynarzami, został zmuszony do opuszczenia statku na siedmiometrowej szalupie. Buntownicy, dowodzeni przez oficera Fletchera Christiana, płynęli dalej na Bounty w poszukiwaniu bezpiecznej kryjówki przed ewentualnymi represjami ze strony Brytyjczyków. Próbowali osiedlić się na wyspach Tubuai, jednak ataki tubylców (znanych z kanibalizmu) zmusiły ich do ewakuacji. We wrześniu 1789 dopłynęli do wybrzeży Tahiti. Szesnastu buntowników pozostało na wyspie, pomimo możliwości odnalezienia ich tam przez flotę brytyjską. Fletcher z ósemką pozostałych marynarzy odpłynął w dalszy rejs, zabierając przy tym na pokładzie "Bounty" sześciu tahitańskich mężczyzn i 11 kobiet. Było to de facto porwanie, gdyż, chociaż Tahitańczycy weszli na pokład z własnej woli, nie zostali oni uprzedzeni o planach opuszczenia wyspy (celem takiego zabiegu było zdobycie kobiet). Ostatecznie "Bounty" dopłynął do bezludnej wówczas wyspy Pitcairn, gdzie buntownicy założyli osadę. Wysp Pitcairn nie było jeszcze wówczas na brytyjskich mapach, jednak aby zmniejszyć do minimum szanse odnalezienia przez Brytyjczyków, marynarze spalili okręt na wodach zatoki noszącej obecnie nazwę Bounty Bay. W wyniku konfliktów, które wybuchły później pomiędzy marynarzami a mężczyznami z Tahiti, zginęli wszyscy mężczyźni poza jednym z buntowników, Johnem Adamsem (używającym również nazwiska Alexander Smith). Gdy w 1808 wyspa została ponownie odkryta przez załogę amerykańskiego statku "Topaz", oprócz Adamsa żyło tam jeszcze dziewięć tahitańskich kobiet i dzieci narodzone ze związków z buntownikami (ich potomkami jest znaczna część dzisiejszych mieszkańców Pitcairn).

W styczniu 1957 szczątki okrętu "Bounty" zostały odnalezione u wybrzeży Pitcairn przez pracującego dla National Geographic fotografa i płetwonurka Luisa Mardena[1].

HMS Bounty w kulturze[edytuj | edytuj kod]

O buncie pisało wielu autorów, spośród polskich – Zenon Kosidowski (Rumaki Lizypa), Lucjan Wolanowski (Buntownicy mórz południowych), Marian Mickiewicz (Dzieje zbuntowanego okrętu), Julian Czerwiński (Nieugięci żeglarze), Włodzimierz Haack (Chleb i korale), Waldemar Łysiak (Wyspy bezludne). Nawiązanie do losów marynarzy z "Bounty" znajduje się też w twórczości Jacka Londona.

Ekranizacje[edytuj | edytuj kod]

Nakręcono przynajmniej 4 filmy fabularne:

Przypisy

  1. „National Geographic Icon Luis Marden Dies”, 03.03.2003 (ang.). [dostęp grudzień 2009]. 

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]