HMS E15

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
HMS E15
Wrak E15 podczas inspekcji przez tureckich i niemieckich oficerów – 1915
Wrak E15 podczas inspekcji przez tureckich i niemieckich oficerów – 1915
Historia
Stocznia Vickers, Barrow-in-Furness
Początek budowy 14 października 1912
Wodowanie 23 kwietnia 1914
 Royal Navy
Wejście do służby 15 października 1914
Wycofanie ze służby 17 kwietnia 1915
Los okrętu zatopiony przez brytyjskie niszczyciele w Çanakkale Point
Dane taktyczno-techniczne
Wyporność 678 ton (wynurzony),
820 ton (zanurzony)
Długość 55 metry
Zanurzenie 4,6 metra
Prędkość 15,25 węzłów na powierzchni
10,25 węzłów zanurzony
Zasięg 5600 km przy 10 węzłach
Załoga 30–31
Napęd
dwa spalinowe silniki diesla 1600 KM, dwa silniki elektryczne 840 KM
Uzbrojenie
pięć wyrzutni torpedowych 457 mm, armata 76 mm

HMS E15 – brytyjski okręt podwodny typu E zbudowany w latach 1912–1914 w stoczni Vickers w Barrow-in-Furness, gdzie został wodowany 23 kwietnia 1914 roku. Służbę w Royal Navy rozpoczął 15 października 1914 roku.

Historia[edytuj | edytuj kod]

W 1915 został skierowany do działań wojennych na Morzu Marmara, aby uczestniczyć w operacjach w Cieśninie Dardanelskiej. 17 kwietnia 1915 roku w czasie próby przepłynięcia z Moudros przez Dardanele na morze Marmara okręt wszedł na mieliznę w okolicach Kephez Point, około 16 km od stanowisk ogniowych fortu Dardanus w okolicach Çanakkale. Okręt dostał się pod ostrzał dział fortowych, w czasie którego zginął jego kapitan Theodore Stuart Brodie oraz sześciu członków załogi. T.S. Brodie został ugodzony odłamkami szrapnela, a 6 marynarzy zginęło z powodu zatrucia oparami chloru z uszkodzonych akumulatorów. Pozostała część załogi dostała się do niewoli tureckiej[1].

Wkrótce po zatopieniu HMS E15 oraz jego lokalizacji przez Royal Naval Air Service w dowództwie brytyjskim zapadła decyzja o jego zniszczeniu. Miało to zapobiec dostaniu się jednostki w ręce tureckie oraz jej późniejszego wykorzystania w walkach przeciw Royal Navy. Zostało podjętych kilka prób zniszczenia okrętu. Pierwszą byłą próba zatopienia przez HMS B6. Niestety nie powiodła się. Następnie dwa niszczyciele HMS Nautilus oraz HMS Scorpion próbowały zlokalizować jednostkę, jednak i ta próba nie powiodła się. Kolejna próba została podjęta przez dwa pancerniki HMS Triumph oraz HMS Majestic, jednak zasięg nabrzeżnych baterii tureckich nie pozwolił na zbliżenie się na wystarczającą odległość do HMS E15.

Łódź patrolowa z HMS Triumph powracająca z akcji 19 kwietnia 1915.

Ostatecznie w nocy 18 kwietnia dwie 17 metrowe łodzie patrolowe, po jednej z każdego pancernika, obie uzbrojone w 14 calowe torpedy. Dowodzącym łodzią z HMS Triumph był Eric Gascoigne Robinson zdobywca Krzyża Wiktorii. Łodzią z HMS Majestic dowodził Lt. Goodwin. Po przepłynięciu kliku mil, obie łodzie zostały zauważone przez straże tureckie i ostrzelane. Goodwin wystrzelił pierwszą z torped, ale chybił, dopiero druga uszkodziła E15. HMS E15 zatonął. Łódź Goodwina została uszkodzona i odnotowano straty w ludziach. Robinson pomimo ostrzału podpłynął do łodzi Goodwina i uratował jej załogę.

Brodie wraz z pozostałymi poległymi został pochowany na pobliskiej plaży, później ich zwłoki zostały przeniesione na Chanak Consular Cemetery[2].

Przypisy

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Robert Hutchinson: Jane's Submarines: War Beneath the Waves from 1776 to the Present Day. Londyn: HarperCollins, 2001, s. 44-46. ISBN 978-0-00-710558-8. (ang.)
  • Innes McCartney: British Submarines of World War I. Oxford: Osprey Publishing Ltd., 2008, s. 36-37. ISBN 978-1-84603-334-6. (ang.)
  • J. J. Colledge, Ben Warlow: Ships of the Royal Navy, The Complete Record of all Fighting Ships of the Royal Navy from the 15th Century to the Present. Londyn: Chatham Publishing Ltd., 2006. ISBN 1-86176-281-X. (ang.)
  • Robert Gardiner (red.): Conway's All the World Fighting Ships 1906-1921. Londyn: Conway Maritime Press Ltd., 1985, s. 88. ISBN 0-85177-245-5. (ang.)
  • Submarines Association, Barrow-in-Furness Branch: HMS E15 (ang.). [dostęp 15 grudnia 2013].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]