HMS Golden Lion (1557)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Golden Lion
Historia
Wodowanie 1557
 Royal Navy
Nazwa „Golden Lion” (do 1609)
„Red Lion”
Wycofanie ze służby 1638[1]
Los okrętu rozebrany w 1640[1]
Dane taktyczno-techniczne
Wyporność 534,4 ton[2]
709,2 ton w 1609[2]
Długość 28,65 m (94 stóp) – stępka[2]
27,74 m (91 stóp) stępka w 1609[2]
Szerokość 9,75 m (32 stopy)[2]
10,72 m (35 stóp 2 cale) w 1609[2]
Zanurzenie 4,27 m (14 stóp)[2]
4,88 m (16 stóp) w 1609[2]
Napęd
żaglowy
Uzbrojenie
38 dział w 1588[3]
44 działa w 1603[2]
40 dział w 1620[2]
Załoga 250 osób w roku 1588 (150 marynarzy, 24 kanonierów, 76 żołnierzy)[3]
250 osób w 1603[2]
250 osób w 1625[2]

HMS[A 1] Golden Lion (Złoty Lew) – angielski XVI-wieczny galeon. Jeden z niewielu okrętów zbudowanych dla Royal Navy[A 2] w czasie panowania królowej Marii I.

Historia[edytuj | edytuj kod]

W grudniu 1559 "Golden Lion" pod dowództwem głównodowodzącego flotą angielską Williama Wintera wyruszył na wyprawę do Szkocji[2], której celem było wyparcie stamtąd francuskich wpływów. Interwencja zbrojna okazała się sukcesem, "Golden Lion" powrócił do Anglii w 1560 roku[2], a królowa Elżbieta I uzyskała korzystny traktat pokojowy.

W 1582 roku "Golden Lion" został przebudowany po raz pierwszy[2], w ramach modernizacji starszych okrętów, pod nadzorem Skarbnika i Nadzorcy Floty Johna Hawkinsa.

W 1587 roku "Golden Lion" pod dowództwem kapitana Williama Borougha brał udział w udanym ataku na Kadyks[2]. W czasie trwania walk dowódca "Golden Lion" popadł w konflikt z głównodowodzącym angielską wyprawą Francisem Drakiem, z powodu rozbieżności zdań co do realizacji celów operacji. William Borough postulował ścisłe trzymanie się rozkazów królowej Elżbiety i koncentrowanie się na niszczeniu hiszpańskich okrętów, tymczasem Drake myślał głównie o rabunku. Oskarżony przez Drake'a o bunt i zdradę, Borough został zamknięty w areszcie, jednakże załoga "Golden Lion" poparła i uwolniła swojego kapitana, który powrócił do Londynu[4]. Sprawa miała swój finał w sądzie wojennym, z którego zachowały się dokumenty, a wśród nich petycja załogi "Golden Lion", która we wstrząsający sposób opisuje warunki życia na pokładach XVI-wiecznych okrętów, będące przyczyną buntu[5].

W 1588 roku "Golden Lion", dowodzony przez Thomasa Howarda, należał do floty angielskiej bazującej w Plymouth, pod flagą głównodowodzącego Lorda Wysokiego Admirała Charlesa Howarda[6]. 1 sierpnia 1588 okręty eskadry Johna Hawkinsa ("Golden Lion" i "Victory") przechwyciły uszkodzony i porzucony hiszpański okręt "San Salvador"[6], na którym zdobyto duże zapasy prochu. Następnego dnia (2 sierpnia) u wybrzeży Portland Bill "Golden Lion", wraz z pięcioma innymi jednostkami, towarzyszył okrętowi Howarda "Ark Royal" podczas starcia z głównym hiszpańskim galeonem "San Martin"[6]. 3 sierpnia, u wybrzeży wyspy Wight, "Golden Lion" ponownie towarzyszył flagowemu "Ark Royal" w ataku na dwa hiszpańskie statki, które oddaliły się od Armady. Ucichnięcie wiatru uniemożliwiło Anglikom kontynuowanie ataku, a Hiszpanom dało szanse na przyjście z pomocom zagrożonym statkom przy użyciu galeasów, które dysponując napędem wiosłowo-żaglowym odholowały zagrożone okręty[6].

W 1591 roku "Golden Lion" pod dowództwem kapitana George'a Fennera należał do angielskiej eskadry, która pożeglowała na wody wokół Azorów, w celu przechwycenia hiszpańskiej Srebrnej Floty[2] powracającej z Nowej Hiszpanii. Przewaga Hiszpanów okazała się zbyt wielka, wyprawa skończyła się niepowodzeniem i utratą "Revenge".

W lipcu 1596 roku "Golden Lion" pod dowództwem kapitana Roberta Southwella wchodził w skład połączonej floty angielsko-holenderskiej, która całkowicie zniszczyła ważne w XVI wieku hiszpańskie miasto portowe Kadyks[3].

W 1597 roku, ponownie pod dowództwem Thomasa Howarda, okręt brał udział w nieudanej wyprawie hrabiego Essex na wody wokół Azorów[2], gdzie Anglicy bezskutecznie spodziewali się przechwycić hiszpańskie statki Srebrnej Floty.

Od roku 1599 "Golden Lion" pełnił rolę okrętu strażniczego, początkowo na rzece Medway (hrabstwo Kent), później na Tamizie[2].

W 1609 roku "Golden Lion" został rozebrany i przebudowany w stoczni w Deptford przez królewskiego szkutnika Matthew Bakera[2], oraz sklasyfikowany jako Great Ship (późniejsza II ranga). Nazwę okrętu zmieniono wówczas na Red Lion.

W latach 1620-1621 "Red Lion" był flagowym okrętem eskadry admirała Roberta Mansella, która brała udział w nieudanej wyprawie przeciwko piratom z Algieru[3].

W 1627 roku, po wybuchu konfliktu angielsko-francuskiego (1627-1629), "Red Lion", pod dowództwem Johna Penningtona, należał do ekspedycji księcia Buckinghama, bezskutecznie oblegającej Île de Ré w ramach odsieczy dla hugenotów w La Rochelle[2].

W maju 1636 roku "Red Lion" został oceniony jako znajdujący się w złym stanie technicznym (z powodu butwienia drewnianego kadłuba)[2]. Rok później zdecydowano się skierować okręt do Deptford w celu naprawy. Ostatecznie w styczniu 1638 roku "Red Lion" został wycofany ze służby[2], po czym w dwa lata później został rozebrany i całkowicie przebudowany w Woolwich na nowy okręt o nazwie "Lion"[1].

Adnotacje[edytuj | edytuj kod]

  1. Prefix HMS (His/Her Majesty' Ship) używany jest oficjalnie od czasów restauracji monarchii w Anglii w 1660, często występuje również w odniesieniu do wcześniejszych okrętów XVI- i XVII-wiecznych
  2. Podobnie jak prefix "HMS" nazwa angielskiej Marynarki Wojennej "Royal Navy" używana jest oficjalnie od czasów restauracji monarchii w Anglii w 1660

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 Lavery , Ships of the Line Volume I ...
  2. 2,00 2,01 2,02 2,03 2,04 2,05 2,06 2,07 2,08 2,09 2,10 2,11 2,12 2,13 2,14 2,15 2,16 2,17 2,18 2,19 2,20 2,21 2,22 Winfield , British Warships in the Age of Sail 1603 – 1714...
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 Clowes , The Royal Navy. A History from the Earliest Times to 1900...
  4. Susan Ronald: Elżbieta I. Królowa piratów, Wydawnictwo Bellona 2009, s. 323
  5. Kazimierz Dziewanowski: Brzemię białego człowieka. Jak zbudowano Imperium Brytyskie, Wydawnictwo Rytm 1996, s. 27
  6. 6,0 6,1 6,2 6,3 Konstam , Wielka Armada 1588

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Rif Winfield: British Warships in the Age of Sail 1603 – 1714: Design Construction, Careers and Fates. Seaforth Publishing, 2009.
  • Angus Konstam: Wielka Armada 1588. Osprey Publishing, 2009.
  • William Laird Clowes: The Royal Navy. A History from the Earliest Times to 1900, vol. II. London: Chatham Publishing, 1996.
  • Brian Lavery: Ships of the Line Volume I: Development of the Battlefleet 1650-1850. Annapolis: Naval Institute Press, 1986.