HSK Orion

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
HSK Orion
Historia
Stocznia Blohm + Voss, Hamburg
Położenie stępki 1930
Wodowanie 1930
 III Rzesza
Nazwa Kurmark
Wejście do służby 1931
 Kriegsmarine
Nazwa Orion
Hektor
Orion
Wejście do służby 9 grudnia 1939
Wycofanie ze służby 4 maja 1945
Los okrętu zatopiony 4 maja 1945 po kilkukrotnym trafieniu bombami, gdy był w drodze do Kopenhagi
Dane taktyczno-techniczne
Wyporność 15 700 ton (7 021 BRT)
Długość 148 m
Szerokość 18,6 m
Zanurzenie 8,2 m
Napęd
turbiny parowe (Blohm + Voss) (silniki używane wcześniej na liniowcu "New York"), jedna śruba, 4 kotły, 6 200 shp (4.557 MW)
Prędkość 14,8 węzłów
Zasięg 18 000 mil morskich przy prędkości 10 węzłów
Uzbrojenie
(1939) 6 × 15cm L/45 C13 (zdjęte z pancernika "Schleswig-Holstein")
1 x 7,5 cm L/33 Schneider/Creuznot
2 x 3.7 cm
4 x 2 cm
6 x 53,3 cm wyrzutnie torped, 228 min EMC
Wyposażenie lotnicze
1 Arado Ar 196 A-1
Załoga 356 (zmienna)

HSK Orion (HSK1, "Schiff 36") – niemiecki krążownik pomocniczy (rajder) Kriegsmarine okresu II wojny światowej. Zbudowany w latach 1930-31 jako frachtowiec "Kurmark" został zarekwirowany przez Kriegsmarine w momencie wybuchu II wojny światowej. Wszedł do służby 9 grudnia 1939. Royal Navy nadała mu oznaczenie Raider A.

Budowa i przebudowa[edytuj | edytuj kod]

Budowa frachtowca "Kurmark" dla HAPAG rozpoczęła się w 1930 roku w stoczni Blohm & Voss w Hamburgu. Aby zmniejszyć koszty użyto silniki z liniowca "New York". To okazało się być złą decyzją i statek do końca służby był trapiony przez problemy z napędem.

Po wybuchu wojny niemiecki sztab Kierownictwa Wojny Morskiej (Seekriegsleitung) stwierdził, że Kriegsmarine jest źle przygotowana do wojny rajderskiej. Operacje niemieckich krążowników pomocniczych w czasie I wojny światowej były oceniane jako wielki sukces wpływający na zakłócenia w brytyjskim ruchu statków na całym świecie. Jednak stwierdzono, że ich wpływ na nowy konflikt będzie mniejszy i zaaprobowano jedynie mały projekt przeróbki statków handlowych na krążowniki pomocnicze. Wprowadzanie w życie tego projektu rozpoczęto 5 września 1939.

Pierwszymi dwoma statkami zarekwirowanymi do tego celu były "Kurmark" (przyszły "Orion") i "Neumark" (przyszły "Widder"). Przebudowę rozpoczęto natychmiast.

Służba jako krążownik pomocniczy[edytuj | edytuj kod]

Jako jeden z pierwszych niemieckich rajderów "Orion" opuścił Niemcy 6 kwietnia 1940. Jego dowódcą był Korvettenkapitän (później Fregattenkapitän) Kurt Weyher. Patrolował południowy Atlantyk udając neutralną jednostkę. W drodze zaatakował i zatopił statek "Haxby".

W marcu 1940 "Orion" okrążył przylądek Horn i przeszedł na Pacyfik. Wszedł na wody otaczające Nową Zelandię w czerwcu 1940 i postawił miny w pobliżu Auckland w nocy 13/14 czerwca 1940, z których jedna zatopiła liniowiec pasażerski "Niagara" pięć dni później.

Dwa inne statki, dwa trawlery i pomocniczy trałowiec weszły na miny postawione przez "Oriona".

Rajder następnie działał na Oceanie Indyjskim i Pacyfiku atakując kolejne 4 jednostki. Jedną wysłał do okupowanej Francji jako pryz, inne zatopił.

20 października 1940 spotkał się z rajderem "Komet" i statkiem zaopatrzeniowym "Kulmerland". Operując razem zaliczyły one zatopienie kolejnych 7 statków, z których największy był liniowiec "Rangitane".

Kolejne 6 miesięcy spędzone na Oceanie Indyjskim zaowocowały tylko jedną dalszą ofiarą: SS "Chaucer" w lipcu 1941.

"Orion" wrócił do Bordeaux w okupowanej Francji 23 sierpnia 1941. Rejs trwał 510 dni, w jego trakcie okręt przepłynął 127 337 mil morskich, zatopił 10 statków o łącznym tonażu 62 915 BRT i dwa kolejne (razem 21 125 BRT) we współpracy z "Kometem".

Dalsza służba[edytuj | edytuj kod]

Po wycofaniu ze służby jako rajder jednostkę przemianowano na "Hektor" w 1944 i użytkowano jako szkolny okręt artyleryjski. W styczniu 1945 ponownie zmieniono jego nazwę na "Orion" i użyto do transportu uchodźców z niemieckich wschodnich prowincji (Prusy Wschodnie) przez Bałtyk do portów północnych Niemiec i okupowanej Danii. W drodze do Kopenhagi 4 maja 1945 statek został trafiony bombami koło Swinemünde (Świnoujścia) i zatonął. Z ponad 4000 ludzi, którzy wtedy byli na pokładzie, zginęło 150 osób. Kadłub złomowano w 1952 roku.

Zatopienia[edytuj | edytuj kod]

Rejs "Oriona"

Zatopione przez "Oriona":

  • 24.04.1940 "Haxby" 5 207 BRT
  • 19.06.1940 "Tropic Sea" 8 750 BRT
  • 16.08.1940 "Notou" 2 489 BRT
  • 20.08.1940 "Turakina" 9 691 BRT
  • 14.10.1940 "Ringwood" 7 203 BRT
  • 29.07.1941 "Chaucer"

Zatonęły na minach położonych przez "Oriona":

  • 19.06.1940 "Niagara" 13 415 BRT
  • czerwiec 1940 "Puriri" 927 BRT
  • czerwiec 1940 "Port Bowen" 8 276 BRT
  • czerwiec 1940 "Britannic" 1 500 BRT

We współudziale z HSK "Komet":

  • 25.11.1940 "Holmwood" 546 BRT
  • 27.11.1940 "Rangitane" 16 712 BRT
  • 06.12.1940 "Triona" 4 413 BRT
  • 07.12.1940 "Vinni" 5 181 BRT
  • 07.12.1940 "Komata" 3 900 BRT
  • 08.12.1940 "Triadic" 6 378 BRT
  • 08.12.1940 "Triaster" 6 032 BRT

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • August K. Muggenthaler: Das waren die deutschen Hilfskreuzer 1939–1945. Stuttgart: Motorbuch Verlag. ISBN 3-87943-261-9.
  • August Karl Muggenthaler: German Raiders of World War II. 1977. ISBN 0 7091 6683 4.
  • Paul Schmalenbach: German Raiders 1895–1945. 1977. ISBN 0 85059 351 4.
  • Stephen Roskill: The War at Sea 1939–1945 Volume I. 1954.
  • New Zealand Official War History: The German raider Orion

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]