Habib Burgiba

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Habib Burgiba
حبيب بورقيبة
Habib Burgiba
Data i miejsce urodzenia 3 sierpnia 1903
Monastyr
Data i miejsce śmierci 6 kwietnia 2000
Monastyr
1. prezydent Tunezji
Okres urzędowania od 25 lipca 1957
do 7 listopada 1987
Poprzednik Muhammad VIII al-Amin
(jako król Tunezji)
Następca Zin Al-Abidin Ben Ali
Odznaczenia
Wielka Wstęga Orderu Niepodległości (Tunezja) Order Słonia (Dania) Krzyż Wielki Orderu Białej Róży (Finlandia) Kollana Orderu Izabeli Katolickiej (Hiszpania) Krzyż Wielki Królewskiego Norweskiego Orderu Świętego Olafa Order Zasługi Republiki Włoskiej I Klasy z Wielką Kollaną (1951-2001)
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons Galeria zdjęć w Wikimedia Commons

Habib Burgiba (Bourguiba) (arab. حبيب بورقيبة; ur. 3 sierpnia 1903 w Monastyrze, zm. 6 kwietnia 2000 tamże) − pierwszy prezydent niepodległej Tunezji.

Biografia[edytuj | edytuj kod]

Urodził się w Monastyrze. Czasami nazywany jest afrykańskim Atatürkiem, ponieważ zredukował wpływ religii na państwo. Rozszerzył prawa kobiet w życiu społecznym, socjalnym, ekonomicznym i prawnym. Między innymi zakazał małżeństw poligamicznych legalnych w islamie.

Habib Burgiba z wykształcenia był prawnikiem (studia skończył w Paryżu na Sorbonie). Po powrocie ze studiów założył partię Neo-Dustur, która została zdelegalizowana przez rządy francuskie, a sam Burgiba został aresztowany za postulowanie niepodległości Tunezji i niezależności od Francji. W 1938 został internowany i wydalony do Francji. Pomimo prześladowań ze strony francuskiej podczas wojny światowej czynnie wspierał obóz aliantów. W 1942 został aresztowany przez Niemców i deportowany do Tunezji. W 1945 pomimo wsparcia udzielonego aliantom musiał uciekać z Tunezji, by uniknąć aresztowania. Przez następne 5 lat podróżował i wygłaszał mowy na temat niepodległości Tunezji. W 1950 Francja podjęła negocjacje z Burgibą, który w 1955 wrócił do Tunezji. W 1956 został premierem rządu niepodległej Tunezji. 15 lipca 1957 doprowadził do zamachu stanu i obalenia monarchii Muhammada VIII. Burgiba nałożył na króla areszt domowy, odcinając go jednocześnie od łączności ze światem. Dziesięć dni później Zgromadzenie Konstytucyjne wprowadziło republikę, a Burgiba został prezydentem.

Podczas swojego urzędowania wprowadził takie same prawa do rozwodu dla kobiet i mężczyzn (tylko sądownie – zamiast wypowiedzenia umowy ze strony mężczyzny) oraz takie same prawa do dzieci po rozwodzie (według szariatu kobieta ma prawo wychowywać dzieci tylko do 7-9 roku życia, potem opieka należy się ojcu). Wprowadził zakaz noszenia przez kobiety nakrycia głowy (hidżab nazywał wstrętną szmatą) w obiektach publicznych jak szkoły, urzędy itd. Zainicjował również proces eliminacji ekstremistów i fundamentalistów islamskich.

W 1956 zdelegalizował sądy koraniczne[potrzebne źródło], wprowadzając na to miejsce prawo cywilne – Kodeks Statusu Osobistego (usankcjonowane w 1957)[potrzebne źródło]. Od tamtego czasu pod przepisy cywilne podlegają wszyscy obywatele tunezyjscy niezależnie od rasy, pochodzenia, religii itd. Artykuł 65 konstytucji tunezyjskiej z 1959 miał gwarantować niezawisłość sądów. 7 listopada 1987 został odsunięty od władzy przez Ben Alego. Oficjalnym powodem zmian na stanowisku prezydenta był zły stan zdrowia Burgiby (w ostatnich latach życia mógł pracować tylko 4 godziny dziennie).

Życie prywatne[edytuj | edytuj kod]

W 1925 Habib Burgiba poznał w Paryżu swoją przyszłą żonę, Mathilde Lorrain (1890–1976), wdowę po francuskim oficerze. Kiedy przeszła na islam, zmieniła nazwisko na Mufida Burgiba. Urodziła mu syna, Habiba Burgibę juniora (1927–2009), który był ministrem spraw zagranicznych w latach 1964-1970. W 1961, 21 czerwca, Burgiba rozwiódł się z pierwszą żoną. 12 kwietnia następnego roku ożenił się ponownie z poznaną w 1943 Wasilą Bin Ammar (1912-1999)[1], pochodzącą z wpływowej rodziny mieszczańskiej i adoptował córkę, Hadżir Burgibę. W miarę pogarszania stanu zdrowia męża, Wasila zyskiwała coraz większe wpływ na rządy. Ich pośpieszny rozwód w 1986, przyspieszył upadek rządu.

Przypisy

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]