Haemophilus influenzae

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Haemophilus influenzae
Haemophilus influenzae 01.jpg
Haemophilus influenzae na płytce z agarem z krwią
Systematyka
Królestwo bakterie
Typ proteobakterie
Klasa Gamma Proteobacteria
Rząd Pasteurellaceae
Rodzina Pasteurellaceae
Rodzaj Haemophilus
Gatunek pałeczka grypy
Nazwa systematyczna
Haemophilus influenzae
(Lehmann & Neumann 1896)
Winslow et al. 1917
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons Galeria zdjęć w Wikimedia Commons

Haemophilus influenzaeGram-ujemna pałeczka przenoszona drogą kropelkową, wywołująca głównie zakażenia układu oddechowego i zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych.

Bakteria ta została po raz pierwszy opisana w 1892 roku przez Richarda Pfeiffera podczas epidemii grypy. Nazwa polska – pałeczka grypy i łacińska Haemophilus influenzae mają znaczenie czysto historyczne, ponieważ wiadomo już od 1933 roku, że grypa ma etiologię wirusową.

H. influenzae był pierwszym mikroorganizmem, którego cały genom udało się zsekwencjonować. Na genom tej bakterii składają się 1 830 140 par zasad DNA w pojedynczym kolistym chromosomie, który zawiera 1740 kodujących białka genów, 58 genów tRNA i 18 innych genów kodujących RNA. Przeprowadzone w The Institute for Genomic Research przedsięwzięcie sekwencjonowania genomu H. influenzae zostało ukończone i opublikowane w czasopiśmie naukowym Science w 1995 roku.

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Haemophilus influenzae jest nieruchomą, Gram-ujemną pałeczką, nie tworzącą endosporów (przetrwalników). Należy do bakterii względnie beztlenowych. Rośnie najlepiej na ogrzanych płytkach agaru czekoladowego (ogrzewanie erytrocytów powoduje uwalnianie czynnika X (hemina) i V (NAD+), które są niezbędne do wzrostu bakterii)[1].

Nazwa systematyczna[2][edytuj | edytuj kod]

Podczas pandemii końca XIX wieku bakterię izolowano ze zwłok osób zmarłych na grypę (influenza). Sądząc, iż to właśnie ona odpowiada za tę chorobę, nazwano ją Haemophilus influenzae. Dopiero w roku 1933 zidentyfikowano właściwy czynnik etiologiczny – wirus grypy.

Podział[edytuj | edytuj kod]

Ze względu na obecność różnych przeciwciał przeciwko polisacharydowej otoczce wyróżnia się 6 podtypów Haemophilus influenzaea, b, c, d, e, f. W celu szybkiej identyfikacji danego podtypu stosuje się metodę bezpośredniej immunofluorescencji.

Chorobotwórczość[edytuj | edytuj kod]

Głównymi czynnikami chorobotwórczymi Haemophilus influenzae są:

  • polisacharyd otoczkowy – główny czynnik zjadliwości podtypu b (jest u tego podtypu zbudowany z fosforanu fosforybozylorybitolu, który posiada silne właściwości antyfagocytarne)
  • lipooligosacharydy błonowe – o budowie podobnej do tej, jaką posiada Escherichia coli, bierze udział w przyleganiu bakterii, inwazyjności i uszkadzaniu nabłonka rzęskowego
  • proteaza IgA – unieszkodliwia przeciwciała skierowane przeciwko bakterii

Haemophilus influenzae przenosi się drogą kropelkową, przedostając się do dróg oddechowych, a następnie do krwi. Niekiedy może się szerzyć poprzez ciągłość na opony mózgowo-rdzeniowe. Przenosi się wyłącznie z człowieka na człowieka (ludzie zwykle są skolonizowani szczepami bezotoczkowymi).

Może wywoływać wiele chorób:

Wykrywanie[edytuj | edytuj kod]

Leczenie i profilaktyka[edytuj | edytuj kod]

W leczeniu stosuje się antybiotyki, np. cefalosporyny III generacji, amoksycylinę lub chloramfenikol.

W celu profilaktyki można stosować szczepionkę zawierającą oczyszczony polirybofosforan, skojarzoną z immunogennymi polipeptydami lub białkami.

W chemioprofilaktyce stosuje się rifampicynę.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Gabriel Virella: Mikrobiologia i choroby zakaźne. Wrocław: "Urban & Partner", 2000, s. 151–154. ISBN 83-85842-59-4.

Przypisy

  1. Patric R. Murray, Ken S. Rosenthal, Michale A. Pfaller: Mikrobiologia. Wrocław: Elsevier Urban & Partner, 2011. ISBN 978-0-323-05470-6.
  2. Mrozińska M., Poszwińska B., Haemophilus influenzae typu b – epidemiologia, klinika, profilaktyka. Przewodnik Lekarza 10/2002 ISSN 1505-8409

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.