Hagen z Tronege

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Hagen z Tronege (Hagen von Tronege) – jeden z głównych bohaterów Pieśni o Nibelungach.

Przydomek[edytuj | edytuj kod]

Przydomek Hagena Tronege (Troyne) znaczy „z Troi”. Może tu chodzić o Franków, którym kronikarze przypisywali takie pochodzenie. Brało to się z szacunku, jakim darzono starożytność pochodzenia określonej nacji, osób i obiektów. Wszystko co można było uznać za „przedłużeni Ilionu”, jawiło się jako szlachetne, otoczone nimbem wielkości. Inni uznają Tronege za nazwę nadreńskiego zamku, będącego lenną własnością Hagena.

Historia życia[edytuj | edytuj kod]

Określany jest synem Aldriana, krewnym i wasalem królów burgundzkich Gunthera, Gernota, Giselhera i ich siostry Krymhildy. Jego brat Dankwart jest marszałkiem dworu.

Od samego początku kreowany na „szarą eminencję” utworu. Z jego inicjatywy zabito podstępnie Zygfryda i pozbawiono Krymhildę spadku po mężu (Skarb Nibelungów).

Przeprawiając się przez Dunaj do kraju Etzela (Attyli) zatapia łódź dając przez to zrozumienia królom burgundzkim, że nie ma odtąd już drogi powrotnej: mogą tylko podążyć do kraju Hunów, gdzie czeka ich śmierć.

W końcowej scenie eposu ginie z ręki Krymhildy. Jednak przedtem tak sprytnie manipuluje jej umysłem, że nie wyjawia jej miejsca ukrycia skarbu i nakłania ją do zabicia Gunthera, przez co czyni ją winną wymordowania własnej rodziny.

Krymhildę zabił zbrojmistrz Dytryka z Bernu, Hildebrand. W ten sposób w pewnym sensie pomścił „wielkiego wojownika” za jakiego Hagena uważał.

Pojęcie "lojalność Nibelungów"[edytuj | edytuj kod]

W XIX w. gloryfikowano w Niemczech, w związku z odkryciem na nowo Pieśni o Nibelungach, tzw. „lojalność Nibelungów”: odmowę królów burgundzkich wydania Krymhildzie ich druha Hagena, za cenę własnego życia.

Postacie mityczne utożsamiane z Hagenem[edytuj | edytuj kod]

Hagen jest utożsamiany kilkoma innymi postaciami z legend germańskich:

  • Högnimem – według Eddy Poetyckiej i Sagi o Völsungach królewiczem gocki z rodu Gjukungów. Brat Gunnara, Guttorma i Gudrun;
  • Haganem – w Pieśni o Waltariuszu krewnym króla Franków, Gibicha i przyjacielem tytułowego bohatera;
  • Hageną – znanym z Widsidh, królem Ulmerugiów, to jest Rugiów Wyspowych (Holmryggów).

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Edda Poetycka, ze staroislandzkiego przeł. i oprac. Apolonia Załuska-Strömberg, Ossolineum 1986.
  • Pieśń o Nibelungach, z języka średnio-wysoko-niemieckiego przeł., przedmową, komentarzami i indeksami opatrzył Andrzej Lam, Unia Wydawnicza „Verum”, Warszawa 1995.
  • Saga o Völsungach, ze staronordyckiego przeł. i oprac. Renata Leśniakiewicz, z serii: „Sagi islandzkie” nr 1, Wydawnictwo „Armoryka”, Sandomierz 2009.
  • Widsidh, [w:] Źródła skandynawskie i anglosaskie do dziejów Słowiańszczyzny, wyd. i przeł. G. Labuda, PWN, Warszawa 1961, s. 153-174.
  • Bogusław Bednarek, Epos europejski, Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, Wrocław 2001.
  • Robert Stiller, Posłowie [w:], tegoż, Krymhilda. Opowieść rycerska o Nibelungach. Według średniowiecznego eposu napisał…, Instytut Wydawniczy „Nasza księgarnia”, Warszawa 1974, s. 413-469.