Hakata

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Hakata – potoczna nazwa niemieckiej organizacji nacjonalistycznej Deutscher Ostmarkenverein (Niemiecki Związek Marchii Wschodniej), założonej w Poznaniu, 3 listopada 1894. Nazwa wzięła się od pierwszych liter nazwisk założycieli: Ferdynanda von Hansemanna (1861-1900), Hermanna Kennemanna (1815-1910), Henryka von Tiedemanna (1840-1922), często w polskiej literaturze pisana jako H-K-T, H.K.T. lub po prostu Hakata. W 1896 Hakata przeniosła swą siedzibę do Berlina.

Cele związku[edytuj | edytuj kod]

Podstawowym i nieartykułowanym nigdy wprost celem Hakaty była ostateczna germanizacja ziem polskich w zaborze pruskim. W praktyce działalność Hakaty skupiała się na sześciu podstawowych zadaniach:

  • obserwowaniu prasy polskiej;
  • zachęcaniu Niemców do wykupowania nieruchomości od Polaków;
  • sprowadzaniu do Wielkopolski Niemców do wszystkich dziedzin gospodarki, usług oraz wolnych zawodów;
  • wzmacnianiu niemieckiej klasy średniej w miastach Wielkopolski;
  • organizowaniu patriotycznych zebrań i zgromadzeń;
  • wspieraniu szkoły niemieckiej.

Członkowie Hakaty[edytuj | edytuj kod]

Przywódcy Hakaty wywodzili się ze środowiska junkrów pruskich oraz posiadaczy ziemskich. Oprócz nich do Hakaty należeli także kapitaliści, urzędnicy, nauczyciele, duchowni ewangeliccy, a także (w mniejszym stopniu) kupcy, rzemieślnicy i inni tzw. drobnomieszczanie. Bardzo rzadko natomiast wstępowali do Hakaty niemieccy chłopi. Hakata skupiała w swoich szeregach procentowo[1]:

  • 26,6% ludności cywilnej w tym członków administracji niemieckiej
  • 17,6% rzemieślników
  • 15,7% przedsiębiorców
  • 14,0% nauczycieli
  • 10,7% posiadaczy ziemskich
  • 4,2% duchownych
  • 2,7% oficerów wojska
  • 0,7% najemców
  • 6,5% inne profesje
  • 1,3% ludzie bez zawodu

Hakata uprawiała antypolską i nacechowaną antypolonizmem propagandę (czasopismo „Die Ostmark”), inicjowała i popierała zarządzenia antypolskie rządu pruskiego, współdziałała w polityce rugowania ludności polskiej z ziemi, zwalczała język polski w szkołach, w sądzie i urzędach. Domagała się np. likwidacji prasy polskiej lub obowiązkowego zamieszczania tłumaczeń zawartych tam artykułów na język niemiecki. Przesłaniem ideowym Hakaty był slogan:

„Stoicie naprzeciw najgroźniejszego, najbardziej fanatycznego wroga dla niemieckiej egzystencji, niemieckiego honoru oraz niemieckiej reputacji na całym świecie: wobec Polaków”.

W 1901 roku Hakata liczyła ponad 21 tys. członków. Po 1918 działała na terenie Niemiec. W 1934 roku Hakata została rozwiązana przez nazistów, którzy 26 maja 1933 utworzyli nową organizację o podobnym profilu działalności – Bund Deutscher Osten (pol. Związek Niemiecki Wschód), podporządkowaną NSDAP.

Przypisy

  1. Geoff Eley (1990). „Reshaping the German Right: Radical Nationalism and Political Change After Bismarck”, University of Michigan Press. s. 58–67. ISBN 0-472-08132-2.