Halina Rapacka
| Halina Rapacka | |
| Prawdziwe nazwisko |
Helena Felicja Rapacka |
| Data i miejsce urodzenia |
3 maja 1901 Warszawa |
| Data i miejsce śmierci |
21 stycznia 1979 Londyn |
| Zawód | aktorka, scenarzystka, dramatopisarka |
| Profil w bazie IMDb | |
| Profil w bazie filmpolski.pl | |
| Profil w bazie e-teatr.pl | |
| Profil w bazie Filmweb.pl | |
Halina Rapacka, właśc. Helena Felicja Rapacka[1] (ur. 3 maja 1901 w Warszawie, zm. 21 stycznia 1979 w Londynie) – polska aktorka, scenarzystka i dramatopisarka.
Występy na scenie rozpoczęła jako piętnastolatka, od rodzinnej rewii (rodzice Wincenty Rapacki i Halina Zimajer byli popularnymi aktorami, babka Adolfina Zimajer zajmowała się impresariatem). Jej brat Adam był kompozytorem i śpiewakiem. Do połowy lat trzydziestych występowała na scenach polskich teatrów we Lwowie, Warszawie i Łodzi. Potem zajęła się pisaniem sztuk i współpracą przy tworzeniu scenariuszy filmowych.
W czasie okupacji najpierw próbowała zająć się drobnym handlem, ale po utworzeniu przez Niemców tzw. teatrów jawnych (polskojęzyczne sceny, utrzymywane przez niemieckie władze okupacyjne, grające schlebiający niskim gustom repertuar) rozpoczęła współpracę autorską z nimi. Napisała dla nich m.in. utwory Czar kłamstwa, Moja panna żona i To nie ja - to ona! (wystawiane w latach 1942-1943). Pod pseudonimem "Mizantrop" pisywała felietony w gadzinowym "Nowym Kurierze".
W 1942 wygrała ogłoszony przez wydział propagandy Generalnego Gubernatorstwa konkurs na sztukę antytyfusową (od nazistowskiego plakatu propagandowego Żydzi, wszy, tyfus plamisty). Jej utwór pt. Kwarantanna był wystawiany przez Teatr Objazdowy na terenie całej GG. Sztuka miała antysemicki charakter: podkreślając rzekome upośledzenie tzw. niższej rasy i nakłaniała do wydawania okupacyjnym władzom ukrywających się Żydów. Wg relacji Marii Kaniewskiej, Rapacka nie żywiła specjalnych uczuć patriotycznych, była pazerna i egocentryczna, co miało zdecydować, że nie tylko wzięła udział w konkursie, ale jako jedyna autentycznie starała się o nagrodę[2].
W 1944 wyjechała, bądź została wywieziona na roboty do III Rzeszy. Po wojnie, via Austria, znalazła się w Wielkiej Brytanii i osiadła w Londynie. Działała w środowiskach emigracyjnych, nie zaprzestając pracy dramaturgicznej.
Przypisy
- ↑ FilmPolski.pl
- ↑ Janina Hera. Konkurs na sztukę antytyfusową. „Pamiętnik Teatralny”. 46, s. 399-409, 1997. Warszawa: Instytut Sztuki Polskiej Akademii Nauk.
[edytuj] Linki zewnętrzne
- Halina Rapacka w Internetowej Bazie Filmowej (fdb.pl)
- Wiesław Kot, Wiesław Kot: Kolaboracja z metryką, "Wprost", 2006, nr 6.
