Halina Skibniewska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Halina Skibniewska
Data i miejsce urodzenia 10 stycznia 1921
Warszawa
Data i miejsce śmierci 20 kwietnia 2011
Warszawa
Posłanka VIII kadencji Sejmu PRL
Przynależność polityczna posłanka bezpartyjna
Okres urzędowania od 23 marca 1980
do 31 sierpnia 1985
Siedziba KRUS w Warszawie zaprojektowana przez Halinę Skibniewską
Grób Zygmunta i Haliny Skibniewskiej Erentz na Cmentarzu Powązkowskim

Halina Skibniewska z domu Erentz (ur. 10 stycznia 1921 w Warszawie[1], zm. 20 kwietnia 2011[2] w Warszawie) – polska architektka i urbanistka, profesor doktor inżynier architektury, działaczka państwowa, posłanka na Sejm PRL IV, V, VI, VII i VIII kadencji, w latach 1971–1985 wicemarszałek Sejmu.

Żona architekta, a także posła na Sejm PRL I kadencji (1952–1956) Zygmunta Skibniewskiego.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Działalność polityczna[edytuj | edytuj kod]

Podczas okupacji działała w Armii Krajowej. W latach 1965–1985 była posłanką na Sejm PRL IV, V, VI, VII i VIII kadencji. Przez cały okres sprawowania mandatu reprezentowała okręg wyborczy Warszawa-Praga lub Warszawa-Praga Południe. Zasiadała w komisjach Budownictwa i Gospodarki Komunalnej, Mandatowo-Regulaminowej oraz Kultury i Sztuki. Od 1971, jako pierwsza kobieta w historii polskiego Sejmu, pełniła funkcję wicemarszałka Sejmu. Pełniąc tę funkcję do 1985, była posłem najdłużej sprawującym ten urząd w historii Sejmu PRL. W VIII kadencji Sejmu PRL, podczas stanu wojennego pomagała wyjść bądź uzyskać przepustkę z internowania wielu pozbawionym wolności działaczom opozycji, m.in. Bronisławowi Komorowskiemu. Po zakończeniu VIII kadencji w 1985, przestała piastować mandat poselski, a następnie w 1986 została powołana w skład Rady Konsultacyjnej przy Przewodniczącym Rady Państwa PRL Wojciechu Jaruzelskim.

Po 1989, kiedy ciało to zostało rozwiązane, wycofała się z działalności politycznej. W okresie PRL była również prezesem Towarzystwa Przyjaźni Polsko-Francuskiej. Po 1989 współpracowała z Ośrodkiem Studiów Międzynarodowych przy Senacie RP. Prowadziła również działalność społeczną – działała w Fundacji Polska w Europie, Polskiej Radzie Ruchu Europejskiego oraz Stowarzyszeniu Wspólnota Polska. Przewodniczyła również Komisji Ochrony Przyrody przy Wojewodzie Warszawskim.

Działalność zawodowa[edytuj | edytuj kod]

Ukończyła studia na Politechnice Warszawskiej w 1948. W latach 1948–1949 pracowała w Biurze Odbudowy Stolicy (BOS). Prof. Romuald Gutt zatrudnił ją jako asystenta na Wydziale Architektury Politechniki Warszawskiej, później w swoim biurze projektowym. Uczestniczyła w odbudowie Teatru Narodowego w Warszawie. Od 1957 pracowała w Warszawskiej Spółdzielni Mieszkaniowej (WSM). Mocno związana z Żoliborzem, tu zrealizowała swój projekt: Sady Żoliborskie, uważany za jeden z najlepszych tamtych lat. W swoich projektach reprezentowała głównie modernizm i zawierała w nich wiele oryginalnych rozwiązań, jak m.in. wykorzystanie naturalnej zieleni (Sady Żoliborskie) czy fragmentów dekoracyjnych pochodzących z ruin historycznych obiektów (Osiedle Szwoleżerów).

Od 1975 do 1985 była profesorem Politechniki Warszawskiej. Jej zainteresowania naukowe koncentrowały się na zagadnieniach związanych z życiem człowieka w mieście, społeczną funkcją obiektów mieszkalnych, ekologią miasta. Zajmowała się również kwestią dostosowywania obiektów mieszkalnych do potrzeb osób niepełnosprawnych.

Członek PAN (Komitet Architektury i Urbanistyki PAN, Komisji Rehabilitacji i Adaptacji Społecznej PAN, Komisja Prognoz Polska 2000; Komitet Przestrzennego Zagospodarowania Kraju PAN), Towarzystwa Naukowego Warszawskiego oraz Polskiej Rady Architektury. Członek kilku zagranicznych organizacji naukowych, m.in. Académie d'Architecture de France.

Wieloletnia polska korespondentka czasopisma architektonicznego "L'Architecture d'Aujourd'hui".

Halina Skibniewska w krzywym zwierciadle[edytuj | edytuj kod]

Satyryk "Gazety Wyborczej" Michał Ogórek tak pisał o Halinie Skibniewskiej w satyrycznym tekście Polki idolki, poświęconym znanym kobietom okresu PRL: Architekt, która dzięki swej sile przebicia przekuła nam dostęp do łazienki. W ramach oszczędności w tamtych czasach w nowo projektowanych blokach próbowano bowiem zmniejszyć liczbę tzw. oczek sanitarnych i ubikacje budować wspólne na piętrze. W przykładowym osiedlu Haliny Skibniewskiej na Sadach Żoliborskich w Warszawie wszystko było na swoim miejscu, co wywołało taki zachwyt, że nawet dostała w Moskwie Nagrodę Leninowską. Kiedy więc poniekąd sam Lenin poszedł na tę stronę co ona, nikt już więcej nie odważył się proponować mieszkań bez wygód(ek). Nagroda należała się Halinie Skibniewskiej już za to, że wielu domów postawionych wtedy nie zaprojektowała[3].

Konrad Kucza-Kuczyński w artykule Kobiety w architekturze z kolei – już na serio – pisał o Halinie Skibniewskiej: Osiedla Sady Żoliborskie z lat 1958–1963 czy Szwoleżerów z 1974–1976, realizowane w czasach ograniczeń normatywnych i finansowych są dowodem, iż nawet w tamtych trudnych czasach można było w poczuciu etycznej odpowiedzialności za dzieło i odbiorcę, tworzyć lepiej, niż narzucał to suchy normatyw[4].

Nagrody[edytuj | edytuj kod]

  • 1961 – "Mister Warszawy" (nagroda dla najładniejszego nowo powstałego budynku w Warszawie)
  • 1969 – Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski
  • 1972 – "Mister Warszawy"
  • 1972 – Legia Honorowa (odznaczenie francuskie)
  • 1974 – "Mister Warszawy"
  • 1975 – Nagroda Ministra Nauki, Szkolnictwa Wyższego i Techniki
  • 1976 – Nagroda Państwowa I stopnia
  • 1977 – Międzynarodowa Leninowska Nagroda Pokoju na lata 1977/1978
  • 1978 – Honorowa nagroda SARP
  • 1983 – Medal papieski Jana Pawła II "za ofiarne i odważne interwencje podczas stanu wojennego na rzecz osób represjonowanych i chorych"
  • 1998 – Medal Komisji Edukacji Narodowej (odznaczenie MEN)
  • 2000 – Medal Stowarzyszenia Wspólnota Polska "za wytrwałą i pełną poświęcenia pracę na rzecz Rodaków poza granicami kraju"
  • 2000 – Medal Politechniki Warszawskiej ALMA MATER BENE MERENTIBUS, "za nacechowaną humanizmem twórczość architektoniczną i stałe oddanie potrzebującym pomocy"
  • 2003 – Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski

Dorobek[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Encyklopedia Warszawy z 1994, natomiast rok urodzenia 1920 jest w PSB - Grażyna Jonkajtys-Luba: Skibniewski Zygmunt. W: Polski Słownik Biograficzny. T. XXXVIII. Warszawa-Kraków: PAN, 1997, s. 147–150. ISBN 8386301015.
  2. Nekrolog w "Gazecie Wyborczej", 22 kwietnia 2011
  3. Michał Ogórek, Polki idolki w: "Wysokie obcasy" [dodatek do "Gazety Wyborczej"], 18 października 2003, nr 42 (238)
  4. "Kominikat SARP" Nr 3, marzec 2006
  5. Henryk Marcinkowski, Witold Milewski, Edmund Pawłowicz, Regina Pawuła-Piwowarczyk, Zygmunt Skupniewicz, Lidia Wejchert, Projekt - Miasto. Wspomnienia poznańskich architektów 1945-2005, Wydawnictwo Miejskie Posnania, Poznań, 2013, s.197, ISBN 978-83-7768-069-8