Halle (Saale)
| Halle (Saale) | |||||
|
|||||
| Państwo |  Niemcy |
||||
| Kraj związkowy | Saksonia-Anhalt | ||||
| Powierzchnia | 135,02 km² | ||||
| Populacja (31 grudnia 2009) - liczba ludności - gęstość |
232 323 1 721 osób/km² |
||||
| Położenie | 51°29' N 11°58' E |
||||
| Burmistrz | Bernd Wiegand (od 1. stycznia 2012) | ||||
| Tablice rejestracyjne | HAL | ||||
| Strona internetowa miasta | |||||
Portal  Niemcy |
|||||
.svg)
Halle (Saale) (pol. hist. Dobrogóra[1]) – położone nad rzeką Soławą (niem. Saale) miasto na prawach powiatu w środkowych Niemczech, w kraju związkowym Saksonia-Anhalt. Z populacją niemal 232 400 mieszkańców jest najliczniej zaludnionym miastem w kraju związkowym. Z Lipskiem, miastem leżącym w kraju związkowym Saksonia, tworzy aglomerację Lipsk-Halle o liczbie 996 100 mieszkańców (2009). Zniszczone w czasie II wojny światowej w bardzo niewielkim stopniu.
Spis treści |
Historia [edytuj]
Średniowiecze [edytuj]
Osadnictwo na terenie miasta było związane z wydobyciem soli. Plemiona słowiańskie zwały miejscowość Dobrebora. Miasto zostało członkiem Hanzy w roku 1281, natomiast wydobycie soli zakończono w 1310.
Czasy nowożytne [edytuj]
Od roku 1701 miasto znalazło się w granicach Prus. Od pokoju w Tylży do Kongresu wiedeńskiego Halle (Saale) było w granicach nowo utworzonego Królestwa Westfalii.
II wojna światowa [edytuj]
Latem 1944 na obrzeżach miasta utworzono obóz pracy Birkhahn-Mötzlich, będącego filią obozu w Buchenwaldzie. Więźniowie z Polski, Czech, ZSRR, Francji, Holandii pracowali w zakładach lotniczych Siebel Flugzeugwerke. Podczas wojny na miasto przeprowadzono dwa naloty bombowe: 31 marca i na początku kwietnia 1945. Zniszczenia były dość niewielkie, dzięki czemu Halle może się poszczycić jednym z najlepiej zachowanych zespołów staromiejskich wśród dużych miast Niemiec. Podobnie jak w niedalekim Lipsku, zniszczeniom nie uległy także dzielnice XIX- i XX-wieczne. 17 kwietnia do miasta wkroczyły wojska amerykańskie.
Okres powojenny [edytuj]
Większa rozbudowa miasta zaczęła się w 1959, kiedy utworzono osiedla mieszkaniowe: Wohnstadt Nord oraz Wohnstadt Süd. W latach 60. stworzono Chemiearbeiterstadt Halle-West, które w roku 1967 przekształcono w odrębne miasto Halle-Neustadt. Ponownie dołączono je do Halle (Saale) w roku 1990.
Zabytki [edytuj]
- zamek z XV-XVI wieku (Burg Giebichenstein)
- zamek z XIX wieku (Moritzburg)
- rezydencja arcybiskupa magdeburskiego z XVI wieku (Neue Residenz)
- katedra z XIV wieku (Dom zu Halle)
- kościół Mariacki z XVI wieku (Marktkirche Unser Lieben Frauen)
- Czerwona Wieża z XV-XVI wieku (Roter Turm)
- ratusz z XV-XVI wieku
- kompleks budynków ufundowanych przez Augusta Hermanna Francke w XVII wieku (Franckesche Stiftungen)
- wieża wartownicza z XV wieku (Leipziger Turm)
- dom narodzin Händla (Händel-Haus)
Gospodarka [edytuj]
Najwięksi pracodawcy w Halle to: Uniwersytet Marcina Lutra, Deutsche Post DHL, Stadtwerke Halle (zakłady miejskie), Mitteldeutsche Zeitung (gazeta regionalna), Günter Papenburg AG (firma budowlana), walter services (firma consultingowa), enviaM (firma energetyczna), Saalesparkasse (regionalny oddział niemieckich kas oszczędnościowych), Gegenbauer Holding (firma budowlana), buw Holding (firma oferująca usługi komunikacyjne), Finsterwalder Transport und Logistik (firma transportowo-logistyczna)[2].
Węzeł drogowy na skrzyżowaniu dróg Berlin-Monachium i Hanower-Drezno oraz węzeł kolejowy.
Kultura [edytuj]
- festiwal muzyczny im. Georga Friedrich Händla (Händel-Festspiele)
- opera
- teatr lalek (Puppentheater Halle)
- Nowy Teatr (Neues Theater - nt)
- teatr dzieci i młodzieży (Thalia Theater)
- teatr varieté (Steintor-Varieté)
Sport [edytuj]
- Hallescher FC - klub piłkarski
- Saale Bulls - klub hokejowy
Edukacja i nauka [edytuj]
- Uniwersytet Marcina Lutra w Halle i Wittenberdze (Martin-Luther-Universität Halle-Wittenberg)
- Niemiecka Akademia Nauk Przyrodniczych Leopoldina (Deutsche Akademie der Naturforscher Leopoldina)
- Instytut Badań Ekonomicznych Halle (Institut für Wirtschaftsforschung Halle) - IWH
- Instytut Rozwoju Agrarnego w Europie Środkowej i Wschodniej (Leibniz-Institut für Agrarentwicklung in Mittel- und Osteuropa) - IAMO
- Instytut Fizyki Mikrostruktur (Max-Planck-Institut für Mikrostrukturenphysik)
- Centrum Badań Środowiska Naturalnego (Helmholtz-Zentrum für Umweltforschung) - UFZ
- Instytut Mechaniki Materiałów (Frauenhofer Institut für Werkstoffmechanik)
Osoby [edytuj]
urodzone w Halle (Saale) [edytuj]
- Emil Fackenheim
- Hans-Dietrich Genscher
- Georg Friedrich Händel
- Reinhard Heydrich
- Jan Zygmunt Hohenzollern
- Georg Listing
- Christian Tiffert
- Andreas Wank
związane z miastem [edytuj]
Współpraca [edytuj]
- Coimbra, Portugalia
- Grenoble, Francja
- Hildesheim, Dolna Saksonia
- Jiaxing, Chiny
- Karlsruhe, Badenia-Wirtembergia
- Linz, Austria
- Oulu, Finlandia
- Ufa, Rosja
Zobacz też [edytuj]
Przypisy
- ↑ Emilian Sieniawski: Pogląd na dzieje Słowian zachodnio-północnych. Gniezno: 1881, s. 97.
- ↑ 100 największych firm Saksonii Anhalt w grudniu 2011, NordLB (dostęp: 2013-01-13)
Bibliografia [edytuj]
- Statistische Landesamt Sachsen-Anhalt, Halle (Saale), 2009
|
||||||||||||||
.svg){kind=small}
