Halle (Saale)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Halle (Saale)
Herb Flaga
Herb Halle (Saale) Flaga Halle (Saale)
Państwo  Niemcy
Kraj związkowy  Saksonia-Anhalt
Burmistrz Bernd Wiegand (od 1. stycznia 2012)
Powierzchnia 135,02 km²
Populacja (31 grudnia 2009)
• liczba ludności
• gęstość

232 323
1 721 os./km²
Tablice rejestracyjne HAL
Położenie na mapie Saksonii-Anhaltu
Mapa lokalizacyjna Saksonii-Anhaltu
Halle (Saale)
Halle (Saale)
Położenie na mapie Niemiec
Mapa lokalizacyjna Niemiec
Halle (Saale)
Halle (Saale)
Ziemia 51°29′N 11°58′E/51,483333 11,966667Na mapach: 51°29′N 11°58′E/51,483333 11,966667
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikipodróże Informacje turystyczne w Wikipodróżach
Strona internetowa
Portal Portal Niemcy
Wieża ciśnień
Opera
Wikimedia Commons

Halle (Saale) (do 1995 r. Halle/Saale, pol. hist. Dobrogóra[1]) – położone nad rzeką Soławą (niem. Saale) miasto na prawach powiatu w środkowych Niemczech, w kraju związkowym Saksonia-Anhalt. Z populacją niemal 232 400 mieszkańców jest najliczniej zaludnionym miastem w kraju związkowym. Z Lipskiem, miastem leżącym w kraju związkowym Saksonia, tworzy aglomerację Lipsk-Halle o liczbie 996 100 mieszkańców (2009). Zniszczone w czasie II wojny światowej w bardzo niewielkim stopniu.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Średniowiecze[edytuj | edytuj kod]

Osadnictwo na terenie miasta było związane z wydobyciem soli. Plemiona słowiańskie zwały miejscowość Dobrebora. Miasto zostało członkiem Hanzy w roku 1281, natomiast wydobycie soli zakończono w 1310.

Czasy nowożytne[edytuj | edytuj kod]

Od roku 1701 miasto znalazło się w granicach Prus. Od pokoju w Tylży do Kongresu wiedeńskiego Halle (Saale) było w granicach nowo utworzonego Królestwa Westfalii.

II wojna światowa[edytuj | edytuj kod]

Latem 1944 na obrzeżach miasta utworzono obóz pracy Birkhahn-Mötzlich, będącego filią obozu w Buchenwaldzie. Więźniowie z Polski, Czech, ZSRR, Francji, Holandii pracowali w zakładach lotniczych Siebel Flugzeugwerke. Podczas wojny na miasto przeprowadzono dwa naloty bombowe: 31 marca i na początku kwietnia 1945. Zniszczenia były dość niewielkie, dzięki czemu Halle może się poszczycić jednym z najlepiej zachowanych zespołów staromiejskich wśród dużych miast Niemiec. Podobnie jak w niedalekim Lipsku, zniszczeniom nie uległy także dzielnice XIX- i XX-wieczne. 17 kwietnia do miasta wkroczyły wojska amerykańskie.

Okres powojenny[edytuj | edytuj kod]

Większa rozbudowa miasta zaczęła się w 1959, kiedy utworzono osiedla mieszkaniowe: Wohnstadt Nord oraz Wohnstadt Süd. W latach 60. stworzono Chemiearbeiterstadt Halle-West, które w roku 1967 przekształcono w odrębne miasto Halle-Neustadt. Ponownie dołączono je do Halle (Saale) w roku 1990.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Gospodarka[edytuj | edytuj kod]

Najwięksi pracodawcy w Halle to: Uniwersytet Marcina Lutra, Deutsche Post DHL, Stadtwerke Halle (zakłady miejskie), Mitteldeutsche Zeitung (gazeta regionalna), Günter Papenburg AG (firma budowlana), walter services (firma consultingowa), enviaM (firma energetyczna), Saalesparkasse (regionalny oddział niemieckich kas oszczędnościowych), Gegenbauer Holding (firma budowlana), buw Holding (firma oferująca usługi komunikacyjne), Finsterwalder Transport und Logistik (firma transportowo-logistyczna)[2].

Węzeł drogowy na skrzyżowaniu dróg Berlin-Monachium i Hanower-Drezno oraz węzeł kolejowy.

Kultura[edytuj | edytuj kod]

  • festiwal muzyczny im. Georga Friedrich Händla (Händel-Festspiele)
  • opera
  • teatr lalek (Puppentheater Halle)
  • Nowy Teatr (Neues Theater - nt)
  • teatr dzieci i młodzieży (Thalia Theater)
  • teatr varieté (Steintor-Varieté)

Sport[edytuj | edytuj kod]

Edukacja i nauka[edytuj | edytuj kod]

  • Uniwersytet Marcina Lutra w Halle i Wittenberdze (Martin-Luther-Universität Halle-Wittenberg)
  • Niemiecka Akademia Nauk Przyrodniczych Leopoldina (Deutsche Akademie der Naturforscher Leopoldina)
  • Instytut Badań Ekonomicznych Halle (Institut für Wirtschaftsforschung Halle) - IWH
  • Instytut Rozwoju Agrarnego w Europie Środkowej i Wschodniej (Leibniz-Institut für Agrarentwicklung in Mittel- und Osteuropa) - IAMO
  • Instytut Fizyki Mikrostruktur (Max-Planck-Institut für Mikrostrukturenphysik)
  • Centrum Badań Środowiska Naturalnego (Helmholtz-Zentrum für Umweltforschung) - UFZ
  • Instytut Mechaniki Materiałów (Frauenhofer Institut für Werkstoffmechanik)

Osoby[edytuj | edytuj kod]

urodzone w Halle (Saale)[edytuj | edytuj kod]

związane z miastem[edytuj | edytuj kod]

Współpraca[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Emilian Sieniawski: Pogląd na dzieje Słowian zachodnio-północnych. Gniezno: 1881, s. 97.
  2. 100 największych firm Saksonii Anhalt w grudniu 2011, NordLB (dostęp: 2013-01-13)

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Statistische Landesamt Sachsen-Anhalt, Halle (Saale), 2009