Hamulec wylotowy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Hamulec wylotowy akcyjny
Hamulec wylotowy reakcyjny
Hamulec wylotowy
akcyjno-reakcyjny

Hamulec wylotowy - urządzenie wylotowe zmniejszające odrzut broni palnej, nazywane czasami osłabiaczem odrzutu.

Działanie hamulca wylotowego polega na wytworzeniu siły o przeciwnym zwrocie niż siła wywołująca odrzut. Wykorzystuje się do tego efekty dynamiczne wypływu gazów prochowych (ciśnienie dynamiczne lub ciąg gazów prochowych).

  • Hamulce wylotowe akcyjne wykorzystują siłę ciśnienia dynamicznego wypływających z lufy gazów prochowych. Wypływający strumień gazów (mający kształt stożka) uderza w umieszczone w niewielkiej odległości od wylotu lufy ścianki i zostaje częściowo wyhamowany. Hamowanie strumienia gazów powoduje obniżenie ich energii kinetycznej i jednoczesny miejscowy wzrost ciśnienia (tzw. dynamicznego). Składowa tego ciśnienia równoległa do osi lufy powoduje zmniejszenie odrzutu.
  • Hamulce reakcyjne wykorzystują siłę ciągu gazów prochowych wydobywających się przez skierowane do tyłu otwory w ściankach hamulca wylotowego.
  • Hamulce akcyjno-reakcyjne wykorzystują zarówno siłę ciśnienia dynamicznego, jak i siłę ciągu wypływających gazów.

Skuteczność hamulca wylotowego ocenia się porównując prędkość lub energię odrzutu swobodnego broni z i bez hamulca wylotowego. Miarą skuteczności jest tzw. współczynnik efektywności hamulca:

ηe = (E0 - Eh) / E0 = (V²0 - V²h) / V²0

E0 i V0 - energia kinetyczna i prędkość odrzutu swobodnego broni bez hamulca wylotowego.

Eh i Vh - energia kinetyczna i prędkość odrzutu swobodnego broni z hamulcem wylotowym.

Hamulce wylotowe mogą zmniejszyć odrzut nawet o 60%, ale mają też wady. Mają duże rozmiary, a skierowane na bok lub do tyłu strumienie gazów stanowią zagrożenie dla osób znajdujących się obok wylotu lufy.

Stosuje się też wielofunkcyjne urządzenia wylotowe, łączące zwykle funkcje osłabiacza odrzutu i osłabiacza podrzutu broni.

Przeciwieństwem hamulca wylotowego jest odrzutnik, służący do zwiększenia energii odrzutu.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Stanisław Torecki: 1000 słów o broni i balistyce. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1982, s. 88. ISBN 83-11-06699-X.
  • Andrzej Ciepliński, Ryszard Woźniak: Encyklopedia współczesnej broni palnej (od połowy XIX wieku). Warszawa: Wydawnictwo WiS, 1994, s. 82. ISBN 83-86028-01-7.