Hamulec zespolony

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Hamulec zespolony (hamulec pociągowy) to hamulec w pociągu kolejowym, który działa jednocześnie we wszystkich pojazdach pociągu, a sterowany jest z jednego miejsca. Współcześnie stosowanym rozwiązaniem jest zespolony hamulec pneumatyczny. Wynaleziony 1869 przez George Westinghouse'a, opatentowany w USA.

Zasada działania[edytuj | edytuj kod]

Zasadniczymi częściami hamulca zespolonego są: sprężarka, zbiorniki powietrza (główny i pomocnicze), przewód główny, zawór sterujący i zawory rozrządcze, oraz układ wykonawczy (siłowy) hamulca (tarczowy, lub klockowy). Sprężarka zasila zbiornik główny powietrza, w którym panuje ciśnienie 0,7-1 MPa, z niego przez zawór sterujący zasilany jest przewód główny ciśnieniem 0,5 MPa. Przewód główny biegnie przez całą długość pociągu, w każdym wagonie łącząc się poprzez zawór rozrządczy ze zbiornikiem pomocniczym, będącym rezerwuarem powietrza dla siłowników hamulca wagonu. Podczas hamowania służbowego, ciśnienie w przewodzie głównym jest obniżane o 0,05 do 0,15 MPa - wówczas - kiedy ciśnienie w zbiorniku pomocniczym przewyższa ciśnienie przewodu głównego - zawór rozrządczy łączy zbiornik pomocniczy z siłownikiem hamulca. Przy hamowaniu nagłym (awaryjnym) ciśnienie jest obniżane do ciśnienia atmosferycznego. Odhamowanie hamulca następuje po ponownym podwyższeniu ciśnienia w przewodzie głównym do 0,5 MPa, zbiorniki pomocnicze łączą się wówczas ponownie z przewodem głównym i następuje uzupełnienie zużytego na hamowanie powietrza w tych zbiornikach, zaś siłowniki hamulca uzyskują połączenie z atmosferą. Takie działanie hamulca - inicjowanie hamowania poprzez obniżenie, a nie podwyższenie ciśnienia w przewodzie głównym- sprawia, że hamulec zespolony jest samoczynny - w razie rozszczelnienia instalacji, np. przy rozerwaniu pociągu następuje samoczynne hamowanie, umożliwia też prostą realizację hamulca bezpieczeństwa - jest to po prostu zawór, łączący przewód główny z atmosferą.

Hamulec elektropneumatyczny[edytuj | edytuj kod]

Hamulec elektropneumatyczny to pneumatyczny hamulec zespolony sterowany elektrycznie. W zależności od sposobu działania wyróżnia się jego dwa rodzaje.

  • Niesamoczynny - elektryczne sygnały sterujące oddziałują bezpośrednio na zawory rozrządcze, bez obniżania ciśnienia w przewodzie głównym, przy zachowanej możliwości hamowania czysto pneumatycznego. Na PKP jest stosowany w EZT.
  • Samoczynny - elektryczne sygnały sterujące oddziałują na dodatkowe elektrozawory, które powodują zmiany ciśnienia w przewodzie głównym i dalsze działanie hamulca jak przy hamowaniu pneumatycznym. Wspomaga to działanie zaworu maszynisty poprzez przyspieszenie zmian ciśnienia w przewodzie głównym oraz wyrównanie profilu ciśnienia wzdłuż długości pociągu. Na PKP jest zamontowany w części wagonów standardu Z.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • A.Kalinkowski, A.Orlik - "Wagony kolejowe i hamulce", Wydawnictwa Komunikacji i Łączności, 1985
  • Transport Szynowy - niezależna strona informacyjna

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]