Hanna Gronkiewicz-Waltz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Hanna Gronkiewicz-Waltz
Prezydent Hanna Gronkiewicz-Waltz (6064710913).jpg
Data i miejsce urodzenia 4 listopada 1952
Warszawa
Prezydent m.st. Warszawy
Przynależność polityczna Platforma Obywatelska
Okres urzędowania od 2 grudnia 2006
Poprzednik Kazimierz Marcinkiewicz (p.o.)
Prezes Narodowego Banku Polskiego
Okres urzędowania od 5 marca 1992
do 10 stycznia 2001
Poprzednik Andrzej Topiński (p.o.)
Następca Leszek Balcerowicz
Posłanka V kadencji Sejmu
Przynależność polityczna Platforma Obywatelska
Okres urzędowania od 19 października 2005
do 26 listopada 2006
Odznaczenia
Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski Srebrny Krzyż Zasługi Oficer Legii Honorowej (Francja) Kawaler 2. klasy Orderu Gwiazdy Polarnej (Szwecja) Komandor Orderu Korony (Belgia)
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Kolekcja cytatów w Wikicytatach Kolekcja cytatów w Wikicytatach
Hanna Gronkiewicz-Waltz podczas Parady Schumana

Hanna Beata Gronkiewicz-Waltz (ur. 4 listopada 1952 w Warszawie) – polska prawniczka, ekonomistka, polityk. Profesor nauk prawnych, prezes Narodowego Banku Polskiego w latach 1992–2001, przewodnicząca Rady Polityki Pieniężnej w latach 1998–2001, wiceprezes Europejskiego Banku Odbudowy i Rozwoju (EBOR) w latach 2001–2004, posłanka na Sejm RP V kadencji w latach 2005–2006, od 2 grudnia 2006 prezydent miasta stołecznego Warszawy, wiceprzewodnicząca PO.

Wykształcenie[edytuj | edytuj kod]

Córka Wojciecha i Marii Gronkiewiczów. Ojciec był adwokatem i powstańcem warszawskim, matka pracowała w handlu zagranicznym. W dzieciństwie mieszkała przy ul. Wspólnej, później przy placu Konstytucji i przy ul. Gierymskiego. Ukończyła Szkołę Podstawową nr 113 przy ul. Chełmskiej i Liceum Ogólnokształcące im. Antoniego Dobiszewskiego przy ul. Dolnej[1].

W 1975 ukończyła z wyróżnieniem studia na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego ze specjalizacją publiczne prawo gospodarcze[1]. W 1981 obroniła doktorat na podstawie pracy zatytułowanej Rola ministra przemysłowego w zarządzaniu gospodarką państwową, a w 1993 już jako urzędujący prezes NBP pracę habilitacyjną pod tytułem Bank Centralny – od gospodarki planowej do rynkowej. W 2013 otrzymała tytuł profesora nauk prawnych[2].

Praca naukowa[edytuj | edytuj kod]

Po ukończeniu studiów pracowała na Wydziale Prawa i Administracji UW. W latach 1990–1992 była adiunktem na Wydziale Prawa Kanonicznego Akademii Teologii Katolickiej w Warszawie. Od 1994 jest profesorem UW na Wydziale Prawa i Administracji. Pracuje w Zakładzie Administracyjnego Prawa Gospodarczego i Bankowego, Instytutu Nauk Prawno-Administracyjnych UW. Jest również profesorem Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego, pracownikiem Katedry Europejskiego Prawa Bankowego i Polityki Finansowej w Instytucie Politologii Wydziału Nauk Historycznych i Społecznych tej uczelni. Członek Collegium Invisibile[3].

Działalność publiczna[edytuj | edytuj kod]

Działalność do 1991[edytuj | edytuj kod]

W 1980 brała udział w zakładaniu struktur NSZZ „Solidarność” na Wydziale Prawa i Administracji UW[4]. W latach 1989–1992 pełniła funkcję przewodniczącej koła wydziałowego. W 1982 zaczęła brać udział w Ruchu Odnowy w Duchu Świętym.

Od 1991 była członkinią Komisji Kodyfikacyjnej Prawa Bankowego. W 1991 kandydowała do Sejmu z listy marginalnej partii politycznej Victoria, która miała współtworzyć zaplecze polityczne prezydenta Lecha Wałęsy.

Prezes Narodowego Banku Polskiego[edytuj | edytuj kod]

W grudniu 1991 prezydent Lech Wałęsa złożył w Sejmie wniosek o powołanie Hanny Gronkiewicz-Waltz na stanowisko prezesa Narodowego Banku Polskiego, jednak w głosowaniu 18 grudnia 1991 jej kandydatura nie uzyskała wymaganej większości. Prezydent ponowił jej kandydaturę w marcu 1992. W głosowaniu 5 marca 1992 została przez Sejm powołana na stanowisko prezesa NBP[5].

W czasie sprawowania przez nią funkcji prezesa NBP upłynniono kurs złotego wobec walut wymienialnych, zaś w 1995 weszła w życie ustawa o denominacji złotego. W lutym 1998 prezydent Aleksander Kwaśniewski złożył wniosek o powołanie jej przez Sejm na stanowisko prezesa NBP na kolejną kadencję. Uchwałę powołującą ją na to stanowisko Sejm podjął 19 lutego 1998. W latach 1998–2000 była z urzędu, jako prezes NBP, przewodniczącą Rady Polityki Pieniężnej. Z pracy w NBP odeszła w trakcie drugiej kadencji.

W 1995 kandydowała w wyborach prezydenckich, popierana przez Stronnictwo Ludowo-Chrześcijańskie, Zjednoczenie Polskie, Partię Konserwatywną, Koalicję Konserwatywną, Zjednoczenie Chrześcijańsko-Narodowe (część), Niezależne Zrzeszenie Studentów oraz Stowarzyszenie Rodzin Katolickich. Negatywną kampanię pod adresem jej osoby prowadziło m.in. Radio Maryja[6]. Uzyskała wynik 2,76% i nie zakwalifikowała się do drugiej tury głosowania[7].

Lata 2001–2006[edytuj | edytuj kod]

Hanna Gronkiewicz-Waltz podczas obchodów 62. rocznicy wybuchu powstania warszawskiego, 1 sierpnia 2006, Warszawa (uroczystość przy pomniku Armii Krajowej, ul. Wiejska/Matejki)

Od 2001 do 2004 była wiceprezesem ds. zasobów ludzkich i administracji Europejskiego Banku Odbudowy i Rozwoju[8]. W 2005 wstąpiła do Platformy Obywatelskiej. Zajmowała się przebudową struktur partii w Warszawie. Zaangażowała się w kampanię prezydencką Donalda Tuska w wyborach w 2005.

W wyborach parlamentarnych w 2005 została wybrana największą liczbą głosów z listy PO w okręgu warszawskim. W Sejmie V kadencji przewodniczyła Komisji Skarbu Państwa.

Prezydent Warszawy[edytuj | edytuj kod]

28 grudnia 2005 została ogłoszona przez Platformę Obywatelską kandydatką w wyborach samorządowych w 2006 na stanowisko prezydenta Warszawy. W I turze wyborów zajęła 2. miejsce, uzyskując 34,47% poparcia – 145 329 głosów. W II turze pokonała Kazimierza Marcinkiewicza, uzyskując 53,18% poparcia[9]. W związku z wyborem na urząd prezydenta Warszawy wygasł jej mandat poselski[10]. 2 grudnia 2006 została zaprzysiężona na urząd Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy[11]. W 2010 zdecydowała się ubiegać o reelekcję. W pierwszej turze wyborów uzyskała 53,67% głosów, co zapewniło jej utrzymanie urzędu z pominięciem drugiej tury.

Podczas prezydentury Hanny Gronkiewicz-Waltz w Warszawie powstało m.in. Centrum Nauki Kopernik[12], Muzeum Historii Żydów Polskich[13] oraz Most Marii Skłodowskiej-Curie[14]. Zmodernizowana została oczyszczalnia ścieków „Czajka”[15], przeprowadzono prywatyzację Stołecznego Przedsiębiorstwa Energetyki Cieplnej[16], zainicjowano budowę centralnego odcinka II linii metra[17] oraz przebudowę nadrzecznych bulwarów[18]. Z kolei plany budowy Mostu Krasińskiego[19] oraz dokończenia obwodnicy śródmiejskiej[20] zostały odsunięte w czasie. Miasto zainwestowało w zakup nowego taboru autobusowego i tramwajowego, decydując się jednocześnie na stopniowe podnoszenie cen biletów i korekty tras[21]. W 2012 uruchomiony został system rowerów publicznych Veturilo[22].

W 2013 opozycyjni samorządowcy i politycy rozpoczęli akcję zbierania podpisów na rzecz organizacji referendum ws. odwołania Hanny Gronkiewicz-Waltz. Głosowanie w tej sprawie odbyło się 13 października 2013[23], referendum okazało się nieważne z uwagi na zbyt niską frekwencję[24].

Od 24 czerwca 2006 pełni funkcję wiceprzewodniczącej PO, a od 5 października 2013 jest przewodniczącą warszawskich struktur partii.

Odznaczenia i wyróżnienia[edytuj | edytuj kod]

Odznaczenia państwowe[edytuj | edytuj kod]

Polskie
Zagraniczne

Inne wyróżnienia[edytuj | edytuj kod]

  • W latach 1994, 1997, 1998 i 1999 zaliczana przez amerykański miesięcznik finansowy „Global Finance” do grona najlepszych prezesów banków centralnych na świecie
  • Laureatka Nagrody Kisiela w 1998

Odniesienia w kulturze[edytuj | edytuj kod]

Tekst utworu „Hanna Gronkowiec walczy” grupy muzycznej Kazik na Żywo, opublikowany na albumie Bar La Curva / Plamy na słońcu (2011), stanowi bezpośrednie odniesienie do osoby Hanny Gronkiewicz-Waltz[31].

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Hanna Gronkiewicz-Waltz. platforma.org. [dostęp 25 stycznia 2012].
  2. „Wyzwaniem przyspieszanie procesów innowacyjności”. prezydent.pl, 2013-11-22. [dostęp 22 listopada 2013].
  3. Lista tutorów Collegium Invisibile. ci.edu.pl. [dostęp 2 kwietnia 2011].
  4. Hanna Gronkiewicz-Waltz. forbes.pl. [dostęp 10 czerwca 2012].
  5. M.P. z 1992 r. Nr 8, poz. 56
  6. Jarosław Makowski: Niepokorni synowie Kościoła. opoka.org.pl. [dostęp 28 września 2013].
  7. Dz. U. z 1995 r. Nr 126, poz. 604
  8. Antoni Dudek: Historia polityczna Polski 1989–2012. Kraków: Znak, 2013, s. 430. ISBN 978-83-240-2130-7.
  9. Serwis PKW – Wybory 2006. [dostęp 6 lipca 2010].
  10. M.P. z 2006 r. Nr 87, poz. 883
  11. Gronkiewicz-Waltz: władza w oderwaniu od wielkiej polityki. wp.pl, 2 grudnia 2006. [dostęp 6 lipca 2010].
  12. Robert Trzaska: Centrum Nauki Kopernik już otwarte. um.warszawa.pl, 2010-11-05. [dostęp 27 września 2013].
  13. Dariusz Bartoszewicz, Tomasz Urzykowski: Muzeum Historii Żydów – nowa atrakcja Warszawy zachwyca. gazeta.pl, 2013-04-22. [dostęp 27 września 2013].
  14. „Ten most rozwiązuje wiele komunikacyjnych problemów”. tvnwarszawa.tvn24.pl, 2012-03-24. [dostęp 27 września 2013].
  15. Największa w Europie eko-inwestycja: warszawska oczyszczalnia ścieków Czajka. muratorplus.pl, 2013-03-18. [dostęp 27 września 2013].
  16. Jan Fusiecki: Warszawskie ciepło sprzedane z pakietem dla pracowników. wyborcza.biz, 2011-08-26. [dostęp 27 września 2013].
  17. Kamila Małocha: W czerwcu rusza budowa II linii metra. Będą ogromne utrudnienia w ruchu. polskatimes.pl, 2011-05-12. [dostęp 27 września 2013].
  18. Filip Pabjas: Rusza wielka metamorfoza Bulwarów Wiślanych. Nowa architektura nad wodą. archirama.pl, 2013-01-11. [dostęp 27 września 2013].
  19. Robert Biskupski: Zbudujemy nowy most. rp.pl, 2012-03-28. [dostęp 27 września 2013].
  20. Jarosław Osowski: Inwestycyjna rzeź Pragi. Dlaczego nic tu nie budują?. gazeta.pl, 2012-10-17. [dostęp 27 września 2013].
  21. Janina Blikowska: Nowy tabor pojedzie na krótsze trasy. zw.com.pl, 2013-03-26. [dostęp 27 września 2013].
  22. Krzysztof Śmietana: Ruszyły rowery Veturilo. 1000 wypożyczeń po 4 godzinach. wyborcza.pl, 2012-08-01. [dostęp 27 września 2013].
  23. Krzysztof Śmietana: Referendum w stolicy 13 października. rp.pl, 2013-08-20. [dostęp 27 września 2013].
  24. Referendum gminne w sprawie odwołania Prezydenta m.st. Warszawy przed upływem kadencji. pkw.gov.pl. [dostęp 14 października 2013].
  25. M.P. z 2010 r. Nr 98, poz. 1144
  26. M.P. z 2001 r. Nr 21, poz. 345
  27. Nie lubią PiS. Nie dostana orderów. wyborcza.pl, 2008-11-03. [dostęp 6 lipca 2010].
  28. Gronkiewicz-Waltz odebrała Legię Honorową. wprost.pl, 2010-10-26. [dostęp 27 września 2013].
  29. Szwedzki order dla Prezydent Warszawy. um.warszawa.pl, 2011-05-10. [dostęp 27 września 2013].
  30. Król Belgii odznaczył prezydent Warszawy. Za co?. gazeta.pl, 2011-10-29. [dostęp 27 września 2013].
  31. Kazik Staszewski: Radio ingeruje w muzykę. rp.pl, 2011-11-25. [dostęp 6 grudnia 2011].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]