Hanna Malewska
Hanna Malewska (ur. 21 czerwca 1911 w Jordanowicach, zm. 27 marca 1983 w Krakowie) – polska pisarka, autorka powieści historycznych. Wieloletni redaktor naczelny miesięcznika "Znak".
Spis treści |
[edytuj] Biografia
[edytuj] 1911-1939
Córka Bronisława Malewskiego i Jadwigi z d. Ciświckiej, córka chrzestna bp Mariana Ryxa. W latach 1921-1929 uczyła się w Państwowego Gimnazjum Żeńskiego im. Unii Lubelskiej w Lublinie.W październiku 1929 rozpoczęła studia polonistyczne i historyczne na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim. Ze studiów polonistycznych zrezygnowała po roku nauki, natomiast studia historyczne ukończyła w 1933 pisząc u Alleksandra Kossowskiego pracę magisterską Pamiętniki Kardynała de Retz jako źródło historyczne. W czasie studiów podjęła pierwsze próby pisarskie, otrzymując w 1931 nagrodę w konkursie pisma "Żołnierz Polski" za nowelę Cabrera oraz wyróżnienie w konkursie Ministerstwa Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego za powieść Wojna grecka, poświęconą zamiłowaniom sportowym i filozoficznym Platona. Po ukończeniu studiów pracowała jako nauczycielka historii kolejno w szkole miejskiej w Niepołomicach i gimnazjum i liceum Krystyny Malczewskiej w Warszawie, gdzie zamieszkała w 1935. W 1936 otrzymała II nagrodę w konkursie wydawnictwa Książnica-Atlas organizowanym przez Polską Akademię Literatury za powieść Żelazna brama, której bohaterem był cesarz Karol V Habsburg. W sierpniu 1939 ukończyła kolejną powieść Kamienie wołać będą, której akcja osnuta jest wokół budowy katedry w Beauvais w XIII w. Jej druk uniemożliwił wybuch II wojny światowej.
[edytuj] 1939-1945
W czasie II wojny światowej była członkiem Związku Walki Zbrojnej, a następnie Armii Krajowej. Służyła w Wydziale Łączności Konspiracyjnej Komendy Głównej AK, kierując w nim Biurem Szyfrów Zagranicznych. W latach 1943-1944 napisała powieść Żniwo na sierpie poświęconą C.K. Norwidowi. Brała udział w powstaniu warszawskim na Woli, a następnie na Starym Mieście. Opuściła miasto 3 października 1944 z ludnością cywilną. Służbę w AK zakończyła w stopniu kapitana.
[edytuj] 1945-1957
Po zakończeniu wojny zamieszkała w Krakowie. W 1946 wydała Kamienie wołać będą (za którą w 1948 otrzymała nagrodę im. Włodzimierza Pietrzaka, a w 1947 Żniwo na sierpie. W latach 1945-1947 uczyła historii w Państwowym Liceum Handlowym w Krakowie OD 1945 publikowała w "Tygodniku Powszechnym oraz "Tygodniku Warszawskim". Od nr 3 (z września-grudnia 1946) redagowała razem ze Stanisławem Stommą miesięcznik "Znak". Po zawieszeniu miesięcznika w 1953 pracowała jako archiwistka w Bibliotece Kórnickiej (1955-1957). W 1954 opublikowała powieść Przemija postać świata, której akcja toczy się w VI po Chrystusie w chylącym się ku upadkowi Cesarstwie Rzymskim. W 1956 wydała zbiór opowiadań historycznych Sir Tomasz More odmawia.
[edytuj] 1957-1973
Po wznowieniu miesięcznika Znak w 1957 powróciła do jego redakcji, a w 1960 została redaktorem naczelnym pisma, zastępując Jacka Woźniakowskiego. Dla "Znaku" odkryła takich autorów jak Józef Tischner czy Henryk Elzenberg. Równocześnie publikowała również w Tygodniku Powszechnym, będąc także przejściowo członkiem jego redakcji. W 1959 opublikowała Opowieść o siedmiu mędrcach, poświęconą przedklasycznej Grecji, a w 1965 luźno opartą o dzieje własnej rodziny książkę Apokryf rodzinny. W 1967 była delegatem na III Światowy Kongres Apostolstwa Świeckich w Rzymie. W 1970 wydała swoją ostatnią książkę, w której połączyła dwie prace Labirynt i LLW, czyli co się może wydarzyć jutro. Utwory te były napisane w dwóch odmiennych stylach. Pierwszy, zbliżony do prozy poetyckiej, opisywał początki cywilizacji, akcja drugiego, mającego charakter dystopijnej powieści sensacyjnej, umieszczona była w przyszłości. W 1972 otrzymała nagrodę Fundacji Reinholda Schneidera z Hamburga. W 1973 przeszła na emeryturę i zrezygnowała z funkcji redaktora naczelnego "Znaku".
[edytuj] 1973-1983
Po przejściu na emeryturę wycofała się z działalności publicznej i publicystycznej. W 1975 sygnowała jednak List 59, a w 1977 deklarację założycielską Towarzystwa Kursów Naukowych. W ostatnich latach życia chorowała na gruźlicę. Zmarła na tę chorobę 27 marca 1983, została pochowana na cmentarzu przy klasztorze benedyktynów w Tyńcu.
[edytuj] Twórczość
- 1931 Cabrera
- 1931 Wiosna grecka
- 1936 Żelazna korona
- 1946 Kamienie wołać będą
- 1947 Żniwo na sierpie (opowieść biograficzna o C. K. Norwidzie)
- 1947 Stanica
- 1954 Przemija postać świata
- 1956 Sir Tomasz More odmawia
- 1959 Opowieść o siedmiu mędrcach
- 1959 Listy staropolskie z epoki Wazów
- 1961 Panowie Leszczyńscy
- 1965 Apokryf rodzinny
- 1970 Labirynt. LLW, czyli co może zdarzyć się jutro
- 1981 O odpowiedzialności. Wybór publicystyki (1945-1976), wyd. drugie rozszerzone jako O odpowiedzialności i inne szkice. Wybór publicystyki (1945-1976) 1987
[edytuj] Bibliografia
- Anna Głąb Ostryga i łaska. Rzecz o Hannie Malewskiej, wyd. ZNAK, Kraków 2009, ISBN 978-83-240-1154-4
