Hans (wyspa)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Hans
Zdjęcie wyspy wykonane przez satelitę NASA Landsat 7
Zdjęcie wyspy wykonane przez satelitę NASA Landsat 7
Państwo spór między Danią i Kanadą
Akwen Cieśnina Naresa, Ocean Arktyczny
Powierzchnia 1,3 km²
Populacja
 • liczba ludności

0
Położenie na mapie Grenlandii
Mapa lokalizacyjna Grenlandii
Hans
Hans
Ziemia 80°49′38,58″N 66°27′36,52″W/80,827383 -66,460144Na mapach: 80°49′38,58″N 66°27′36,52″W/80,827383 -66,460144
Mapa wyspy
Mapa wyspy

Hans (gren. Tartupaluk) − niewielka, niezamieszkana wyspa o powierzchni 1,3 km², leżąca na wodach cieśniny Naresa, pomiędzy Wyspą Ellesmere'a a Grenlandią. Jej współrzędne geograficzne wynoszą 80°49′41″ N 66°38′46″ W. Od 1973 roku wyspa jest przedmiotem sporu międzynarodowego między Danią i Kanadą.

Wyspę odkrył Hans Hendrik (czasami spotyka się pisownie nazwiska "Heindrich"). Był on grenlandzkim podróżnikiem i tłumaczem dla brytyjskich i amerykańskich badaczy Arktyki. Podczas ekspedycji Charlesa Halla w 1871 r. wyspie nadano imię odkrywcy. Wtedy też po raz pierwszy pojawiła się na mapach.

"Wojna flagowa"[edytuj | edytuj kod]

W 1973 r. Dania i Kanada toczyły dwustronne rozmowy mające na celu uzgodnienie nowych granic w tym rejonie. Obie delegacje twierdziły jednoznacznie, że Hans w całości stanowi terytorium ich krajów. Jednak nie podjęto jednoznacznej decyzji na temat jej przynależności. Obszar cieśniny przecięto umowną granicą, której fragment długi na 875 metrów między punktami orientacyjnymi numer 122 a 123 (w sumie było ich 127) przecina wyspę praktycznie w połowie. Od tego czasu duńskie ekspedycje kilkukrotnie przybyły na wyspę zostawiając tam flagę swojego kraju. Stało się tak w 1984 (helikopterem na wyspę przybył grenlandzki minister Tom Høyem), 1988 (na pokładzie HDMS Tulugaq), 1995, (helikopterem z bazy w Qaanaaq), 2002 (HDMS Vædderen) oraz w 2003 roku (HDMS Triton). Flagi te niszczone były systematycznie przez czynniki pogodowe.

Po publikacjach prasowych w obu krajach w 2004 roku status wyspy ponownie stał się tematem szerszych dyskusji. 13 lipca 2005 kanadyjska armia wylądowała na wyspie i zbudowała inuksuk, u stóp którego umieszczono tabliczkę z kanadyjską flagą. Tydzień później na wyspie symbolicznie postawił stopę minister obrony Kanady Bill Graham. Wywołało to ostry protest dyplomatyczny w Kopenhadze. Dnia 25 lipca duńskie ministerstwo spraw zagranicznych po raz pierwszy oficjalnie oświadczyło, że uważa wyspę za terytorium Danii. Dzień później przybyły na wyspę wicepremier Grenlandii Josef Motzfeldt stwierdził, że od lipca wyspa okupowana była przez Kanadę. 16 sierpnia obydwa państwa wznowiły negocjacje na temat przynależności terytorialnej wyspy Hans. Do dziś jednak, mimo zaangażowania w rozmowy kanadyjskiego ministra Pierre'a Pettigrew i duńskiego premiera Andersa Rasmussena, nie udało się osiągnąć satysfakcjonującego obie strony porozumienia.

Przyczyna konfliktu[edytuj | edytuj kod]

Wyspa sama w sobie ma znikome znaczenie, jednak jej położenie pośrodku cieśniny Naresa sprawia, iż może ona potencjalnie kontrolować ruch morski w całej cieśninie. Kanadyjskie Siły Zbrojne używają jej jako argumentu w składanych petycjach dotyczących otrzymania okrętów wzmocnionych przed lodem, których obecnie – w przeciwieństwie do sił duńskich – nie posiadają. Jednak najważniejszym powodem sporu jest fakt, że może on stać się precedensem dotyczącym własności lądów i wód w Arktyce, która w wyniku ocieplenia klimatu może stać się znacznie ważniejsza niż obecnie. Dodatkowe znaczenie dla Kanady ma tu spór na temat Przejścia Północno-Zachodniego i zapowiedzi zapewnienia suwerenności terytoriów Północnej Kanady.

Ciekawostki[edytuj | edytuj kod]

W 2010 roku kanadyjski sklep monopolowy Edmonton liquor zamówił w duńskim browarze Ugly Duck limitowaną edycję piwa o nazwie Hans Across the Water.

Ten półtoralitrowy porter z nutą kawy i wanilii zaopatrzony został w etykietę będącą parodią fresku Michała Anioła z Kaplicy Sykstyńskiej z wizerunkiem flag zwaśnionych państw oraz samej wyspy. Jak twierdzi sam pomysłodawca projektu Jim Pettinger w wywiadzie dla National Post „Pomysł wydawał się być genialny: duński browar i kanadyjski sklep robią coś, czego nie są w stanie zrobić politycy. Naszą intencją jest zachęcenie premierów obu państw, aby przestali zachowywać się jak głupcy, usiedli przy piwie i rozwiązali problem”.

Wyprodukowano 960 butelek. W lipcu 2012 roku piwo trafiło do sprzedaży[1].

Przypisy

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

  1. Whose Hans? A border dispute escalates between Denmark and Canada over a kidney tiny-shaped island at the top of the world (ang.). CanadianGeographic.ca, 2012-07-20. [dostęp 2012-09-22].
  2. Free Hans Island from the Canadian oppression (ang.). FreeHansIsland.com. [dostęp 2012-09-22].