Hans Kloss

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Hans Kloss
Stanisław Kolicki
J-23, Janek
Stanisław Mikulski (2007), filmowy i teatralny odtwórca roli wywiadowcy i dywersanta, podszywającego się pod Hansa Klossa,jak i roli samego Hansa Klossa
Stanisław Mikulski (2007), filmowy i teatralny odtwórca roli wywiadowcy i dywersanta, podszywającego się pod Hansa Klossa,
jak i roli samego Hansa Klossa
Twórca Andrzej Szypulski
Zbigniew Safjan
Grany przez Stanisław Mikulski
Tomasz Kot
Informacje
Imię i nazwisko Hans Kloss (Niemiec) oraz Stanisław Kolicki (w książkach Stanisław Moczulski), podszywający się pod Hansa Klossa
Specjalność oficer wywiadu

Hans Kloss – fikcyjny bohater (właściwie dwaj bohaterowie, gdyż zarówno więziony w ZSRR Niemiec o takim imieniu i nazwisku, jak i podszywający się pod niego Polak Stanisław Kolicki) serii przedstawień Teatru Telewizji, pt. Stawka większa niż życie, serialu telewizyjnego pod tym samym tytułem, serii opowiadań w formie książkowej (zbeletryzowane scenariusze), komiksów z cyklu Kapitan Kloss, gry komputerowej Hans Kloss wydanej przez LK Avalon w 1992 oraz filmu Hans Kloss. Stawka większa niż śmierć.

W rolę serialową Hansa Klossa wcielił się Stanisław Mikulski, zaś pierwotnie miał nim być Andrzej May[1].

Pochodzenie i charakterystyka postaci[edytuj | edytuj kod]

Figura Hansa Klossa w katowickim Muzeum Hansa Klossa
Fotosy z serialu w Muzeum Hansa Klossa w Katowicach
Samochód VW typ 82 Kübelwagen, jakim często poruszał się Hans Kloss

Twórcami postaci są Andrzej Szypulski i Zbigniew Safjan, ukrywający się pod pseudonimem Andrzej Zbych. Nazwisko Kloss autorzy wybrali z książki telefonicznej Berlina.

Inspiracją dla stworzenia tej postaci był najprawdopodobniej Artur Ritter-Jastrzębski, czemu zaprzeczają scenarzyści, natomiast sam Ritter-Jastrzębski uważał, że historia Klossa jest podobna do jego przeżyć oraz spotkał się ze scenarzystami, po projekcji serialu, opowiadając im o tym.

Według scenariusza pod imieniem i nazwiskiem Hansa Klossa w czasie II wojny światowej działa polski dywersant i wywiadowca Stanisław Kolicki (w książkach Stanisław Moczulski), ur. 17 grudnia 1920 roku w Kościerzynie, który został zwerbowany przez wywiad ZSRR z powodu fizycznego podobieństwa do schwytanego i więzionego oficera niemieckiego o takim imieniu i nazwisku. Podszywając się pod Niemca, bohater podejmuje służbę w niemieckim wywiadzie wojskowym (Abwehrze), początkowo jako oberleutnant (porucznik), a po awansie jako hauptmann (kapitan), prowadząc w istocie działalność wywiadowczą i dywersyjną wymierzoną przeciwko III Rzeszy. W kontaktach z macierzystą centralą posługuje się pseudonimem J-23 (sporadycznie również imieniem Janek). W końcowych odcinkach serialu ujawnia się jako oficer polskiego wywiadu.

Prawdziwy Hans Kloss urodził się 5 października 1919 roku w Kłajpedzie, był synem właściciela ziemskiego Hermanna i Emilii von Wrecker. Bratanek Helmutha, sędziego okręgowego z Królewca[2].

Broń osobista Hansa Klossa[edytuj | edytuj kod]

Jak podał miesięcznik "Strzał", w serialu Kloss posługuje się trzema typami pistoletów służbowych: w sześciu odcinkach jest to Walther P 38, w czterech - Parabellum (przy czym w dwóch odcinkach nosi ten pistolet w kaburze od Walthera P 38), w dwóch ma oba, a w jednym Walthera PPK. W pozostałych odcinkach nie używa broni.

Ponadto, w pierwszym odcinku, epizodycznie Kloss używa też pistoletu maszynowego MP 40 i granatu, a także niesie karabin Mauser 98k, lecz nie oddaje z niego ani jednego strzału.

Komiks o Hansie Klossie[edytuj | edytuj kod]

Wydano 20 zeszytów komiksowych z cyklu Kapitan Kloss (między innymi również w Szwecji i Czechach), rysowanych przez Mieczysława Wiśniewskiego (wydanie pierwsze w latach 1971 - 1973):

  1. Agent J-23
  2. Wsypa
  3. Ostatnia szansa
  4. Kuzynka Edyta
  5. Ściśle tajne
  6. Hasło
  7. Spotkanie z Ingrid
  8. Café Rosé
  9. Wyrok
  10. Kurierka z Londynu
  11. Partia domina
  12. Noc w szpitalu
  13. Podwójny nelson
  14. Żelazny krzyż
  15. Tajemnica profesora Riedla
  16. Spotkanie na zamku
  17. Akcja „Liść Dębu”
  18. Oblężenie
  19. Gruppenführer Wolf
  20. W ostatniej chwili

Lista odcinków serii komiksowej nie pokrywa się ściśle z serialem Stawka większa niż życie. Zeszytów komiksowych jest więcej niż odcinków serialu (patrz: "Noc w szpitalu", "Kurierka z Londynu", "W ostatniej chwili", "Partia domina", Tajemnica prof. Riedla"), inna jest ich kolejność oraz niektóre szczegóły akcji (np. w "Żelaznym Krzyżu" hrabia Edwin Wąsowski ginie w wersji komiksowej, w serialu zostaje uratowany).

Z kolei istnieje kilka odcinków serialu, które nie wystąpiły w komiksie ("Genialny plan pułkownika Krafta", "Hotel Exelcior", "Bez instrukcji"). W obu ostatnich tytułach można się jednak doszukać wątków z komiksów: "Partia domina" oraz "Tajemnica prof. Riedla".

Ponadto opowieści niesfilmowane znalazły się, oprócz przeniesienia na karty komiksu, także w wydaniu książkowym ("Kurierka z Londynu", "Noc w szpitalu", "Partia domina"). Znalazły się tu również opowieści, których ani nie sfilmowano, ani nie umieszczono w komiksie: "Podwójna gra", "Spiskowcy").

Odcinki komiksów: "Noc w szpitalu", "Kurierka z Londynu" oraz "Partia domina" nie pojawiają się w serialu, zrealizowano jednak ich odpowiedniki w teatrze TV, także ze Stanisławem Mikulskim w roli Klossa.

Jedyną opowieścią, która występuje tylko w komiksie (brak odpowiednika w serialu, książce oraz teatrze TV) jest "W ostatniej chwili".

W latach 90. twórcy Klossa opublikowali na łamach "Skandali" jeszcze jedną opowieść: "Parszywy listopad".

Muzeum Hansa Klossa[edytuj | edytuj kod]

Rekwizyty z serialu w katowickim muzeum Hansa Klossa

Muzeum poświęcone Klossowi otwarto 1 marca 2009 w Katowicach. Znajdowały się w nim figury woskowe Klossa i Brunnera, eksponaty pochodzące z planu filmowego, fotosy, komiksy i inne. Wyświetlane były 10-minutowe fragmenty filmów z superagentem. Częścią Muzeum była kawiarnia "Café Ingrid" z wyposażeniem z czasów II wojny światowej[3].

Głównym zadaniem placówki była prezentacja kulturowego fenomenu, którym jest trwała i nieprzemijająca popularność serialu, ponadto miało ono ambicje stać się ośrodkiem kultury, w którym odbywały się spotkania fanów serialu z jego twórcami oraz ludźmi kultury.

Z powodu powstania projektu nowelizacji ustawy o muzeach, której przepisy zakazywałyby używania nazwy "muzeum" przez placówki komercyjne[4][5], założyciel muzeum podjął decyzję o zamknięciu placówki wraz z końcem 2009 roku. Dodatkowym powodem tej decyzji było pojawienie się zarzutów o rzekome zapędy germanizacyjne tego przedsięwzięcia[6].

Nawiązania w kulturze masowej[edytuj | edytuj kod]

Postać Hansa Klossa stała się w Polsce, zwłaszcza od lat 70. XX wieku, tzw. ikoną pop-kultury. Stał się bohaterem książek, piosenek (np. Telewizja Brygady Kryzys, czy Ballada o bohaterze zespołu Dzieci Kapitana Klossa), dowcipów, a cytaty (oraz rzekome cytaty) z serialu funkcjonują do dziś w mowie potocznej. Postać Klossa zagrał zarówno w spektaklach, jak i w serialu Stanisław Mikulski. Twarz Stanisława Mikulskiego wykorzystano również w komiksie.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. http://www.filmweb.pl/person/Andrzej+May-47640
  2. Andrzej Zbych "Stawka większa niż życie". Tom I, rozdział 1 "Drugie narodziny"
  3. onet.pl: Muzeum Hansa Klossa powstaje w Katowicach. 04.02.2009. [dostęp 2009-02-04].
  4. PAP: "Interia.pl": Kloss nie do muzeum. 2009.11.18. [dostęp 2012-01-13].
  5. Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa narodowego: Projekt zmiany ustawy o muzeach. [dostęp 2009-12-04].
  6. Piotr Glinkowski: Muzeum Hansa Klossa zostanie zamknięte. RMF FM. [dostęp 2009-12-04].
  7. Hans Kloss - Atari/C64. ppa.pl. [dostęp 2011-07-29].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]