Harcerska Szkoła Ratownictwa ZHP

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Harcerska Szkoła Ratownictwa (HSR) – jednostka Głównej Kwatery Związku Harcerstwa Polskiego odpowiedzialna za specjalność ratowniczą, promocję zdrowego trybu życia oraz nauczanie pierwszej pomocy przedmedycznej.

Historia i cele HSR[edytuj | edytuj kod]

Działalność HSR rozpoczęła się w 1994 roku. Pierwotnie działała jako Inspektorat Harcerskich Drużyn Ratowniczych i Medycznych GK ZHP. Obecna nazwa obowiązuje od 1996 roku. Misją HSR jest wychowanie młodych ludzi przez specjalność ratowniczą. Celem działania HSR jest kształtowanie odpowiednich postaw wśród harcerzy, ale równie ważne jest przekazywanie konkretnej wiedzy i umiejętności ratowniczych. Szkoła dąży do tego, aby harcerz będąc świadkiem zdarzenia potrafił prawidłowo udzielić pierwszej pomocy. HSR przeszkoliła dotychczas z zakresu pierwszej pomocy ponad 20 000 osób.

HSR zorganizowała w listopadzie 2005 roku w Warszawie konferencję "Rola organizacji pozarządowych we wzmacnianiu bezpieczeństwa powszechnego w kraju", gdzie rozmawiano o polskich organizacjach zajmujących się tematyką pierwszej pomocy i ratownictwa. Pierwszym szefem HSR był hm Rafał Klepacz, od 2002 do 2007 roku na czele szkoły stała hm. Katarzyna Krawczyk. W dniu 1 grudnia 2007 szefem HSR został phm. Jakub Sieczko. W listopadzie 2010 roku funkcję przejęła phm. Anna Mazurczak, zaś od 8 czerwca 2014 roku funkcję Szefa szkoły przejął hm. Maciej Rutkowski.

HSR odpowiada za działalność drużyn i jednostek ratowniczych w ZHP, szczególnie zaś Harcerskich Klubów Ratowniczych i Harcerskich Grup Ratowniczych, a także kieruje propozycje programowe do wszystkich drużyn, także tych, które nie pracują na stałe ze specjalnością ratowniczą.

Struktura HSR[edytuj | edytuj kod]

Czynnych instruktorów HSR (takich, którzy mają uprawnienia do prowadzenia kursów HSR) jest w Polsce ok. 160. Są wśród nich studenci i absolwenci medycyny, ratownictwa medycznego i pielęgniarstwa. Większość z nich jednak to osoby na co dzień niezwiązane z działalnością ratowniczą, dla których pierwsza pomoc i jej nauczanie jest pasją, dlatego też prowadzą bezinteresownie szkolenia dla harcerzy. Wiedza i umiejętności ratownicze, które przekazuje HSR oparte są całkowicie na procedurach Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego i na wytycznych Europejskiej Rady Resuscytacji. Harcerska Szkoła Ratownictwa jest oficjalnym partnerem Polskiej Rady Resuscytacji.

Za bierzącą działalność HSR odpowiada Szefostwo Harcerskiej Szkoły Ratownictwa. Obecne Szefostwo zostało wybrane podczas wyborów 8 czerwca 2014. W jego skład wchodzą:

  • hm. Maciej Rutkowski - Szef HSR
  • hm. Robert Latacz - Zastępca Szefa HSR, członek d/s doktryny
  • Małgorzata Załuska - Sekretarz
  • Emilia Liwocha - członek d/s programu
  • Karolina Krzyzińska - członek d/s jednostek ratowniczych
  • Maciej Kuczera - członek d/s inspektoratów
  • Marcin Bartosiewicz - członek d/s finansów

W każdej Chorągwi Związku Harcerstwa Polskiego istnieje również Inspektorat Ratowniczy, który sprawuje merytoryczny nadzór nad jednostkami ratowniczych na swoim terenie.

Kursy HSR[edytuj | edytuj kod]

W styczniu 2011 nastąpiły zmiany w prowadzonych szkoleniach. Obecnie instruktorzy HSR prowadzą 5 rodzajów szkoleń (stan na kwiecień 2014 r.):

  • Kurs Podstaw Pierwszej Pomocy - pięciogodzinne szkolenie, adresowane do osób lub instytucji niezrzeszonych w Związku Harcerstwa Polskiego. Celem kursu jest zapoznanie uczestników z podstawowymi zasadami udzielania pierwszej pomocy.  Warunkiem przyjęcia na kurs jest ukończenie 18 lat oraz uiszczenie opłaty za uczestnictwo. 5 godzin szkoleniowych może zostać, ze względu na życzenia grupy kursowej, lub jej specyfikę, poszerzone o dodatkowe treści.
  • Starszoharcerski Kurs Pierwszej Pomocy – dziewięciogodzinne szkolenie, które w większości składa się z pokazów i ćwiczeń. Kursanci zapoznają się ze sposobami postępowania w najbardziej powszechnych sytuacjach życia codziennego. Adresatami kursów są harcerki i harcerze starsi, czyli uczniowie gimnazjów. Jeśli na kursie pozostają wolne miejsca, mogą w nim brać udział także osoby niezrzeszone w ZHP.
  • Wędrowniczy Kurs Pierwszej Pomocy HSR (na odznakę "Ratownik ZHP") - 2 weekendowe szkolenie z pierwszej pomocy, czyli tego wszystkiego, co może uczynić świadek na miejscu zdarzenia, aby pomóc poszkodowanemu w przeżyciu aż do przyjazdu profesjonalnych służb. Kurs składa się z wykładów i pokazów, jednak najwięcej czasu poświęca się na ćwiczenia praktyczne i udzielanie pomocy w profesjonalnie zainscenizowanych symulacjach. Realizm sytuacji pozwala kursantom oswoić się z tym, jak może naprawdę wyglądać udzielanie pomocy w miejscu zdarzenia. Kurs jest adresowany do wędrowników, czyli osób, które mają 16 lat i są członkami ZHP. Jeśli na kursie pozostają wolne miejsca, mogą w nim brać udział także osoby niezrzeszone w ZHP. Prowadzenie takich kursów to jedno z głównych zadań Harcerskiej Szkoły Ratownictwa.
  • Kurs Pierwszej Pomocy HSR dla przewodników - 16-godzinny kurs przeznaczony przede wszystkim dla osób realizujących próby na stopień instruktorski przewodnika. Tematyka zajęć jest tak dobrana, aby była jak najlepiej  dopasowana do potrzeb przyszłego wychowawcy i opiekuna.
  • Kurs Instruktorski HSR - dwutygodniowe szkolenie obejmuje naukę pierwszej pomocy, dydaktykę ratownictwa, motywowanie do czynności ratowniczych, komunikację interpersonalną, umiejętność pracy z grupą i radzenie sobie w trudnych sytuacjach szkoleniowych, a także prawne i etyczne aspekty związane z udzielaniem i nauczaniem pierwszej pomocy. Kurs adresowany do osób pełnoletnich, które chcą nauczać pierwszej pomocy zgodnie z metodyką pracy HSR. Warunkiem zakwalifikowania się na kurs jest zdobycie statusu Instruktora Potencjalnego HSR.

Nad merytoryczną poprawnością kursów oferowanych przez HSR czuwa Rada Programowa. Przewodniczącą Rady jest dr Małgorzata Zembrzuska, Sekretarzem Rady jest hm. Katarzyna Krawczyk (e-mail: katarzyna.krawczyk(at)hsr.pl), w jej skład wchodzą ponadto: prof. Janusz Andres, prof. Wojciech Gaszyński, dr hab. Tomasz Łazowski, dr Ignacy Baumberg, Krzysztof Panufnik, hm. Rafał Klepacz. Wiedza przekazywana na kursach HSR jest zgodna z wytycznymi Polskiej Rady Resuscytacji oraz procedurami ratowniczymi Państwowej Straży Pożarnej, z którymi podpisane są stosowne porozumienia.

Oprócz tego w ramach Harcerskiej Szkoły Ratownictwa odbywa się duża liczba innych szkoleń z zakresu pierwszej pomocy w Harcerskich Klubach Ratowniczych, Harcerskich Grupach Ratowniczych oraz szkoleń prowadzonych przez Chorągwiane Inspektoraty Ratownicze. Przykładowo członkowie jednostek harcerskich mogą brać udział w licznych Chorągwianych Warsztatach Ratowniczych czy różnorodnych grach, na których mają możliwość doskonalenia swoich umiejętności.

Harcerskie Grupy Ratownicze[edytuj | edytuj kod]

W ZHP istnieją też Harcerskie Grupy Ratownicze (HGR-y) do których należą osoby pełnoletnie. Jednostki te często współpracują ze służbami profesjonalnymi (PSP, pogotowie ratunkowe, Szpitalne Oddziały Ratunkowe) oraz są wpisane do rejestru jednostek współpracujących z systemem Państwowe Ratownictwo Medyczne. Harcerscy wolontariusze często uczestniczą m.in. w dyżurach pogotowia ratunkowego czy Szpitalnych Oddziałów Ratunkowych. Aby zostać HGR-em jednostka musi spełnić surowe kryteria co do wyszkolenia i sprzętu. W wielu miejscach w Polsce istnieją też Harcerskie Kluby Ratownicze i drużyny harcerskie o specjalności ratowniczej. Wiele z tych jednostek bierze udział w zabezpieczeniu medycznym imprez masowych.

Ogólnopolskie Zawody ZHP w Ratownictwie[edytuj | edytuj kod]

Pierwsze próby inicjowania wspólnych działań i rywalizacji harcerskich środowisk ratowniczych w Związku Harcerstwa Polskiego podejmowane były już w połowie lat dziewięćdziesiątych. Działający wówczas przy Głównej Kwaterze ZHP instruktorzy Inspektoratu Harcerskich Drużyn Ratowniczych i Medycznych wyszli z inicjatywą organizacji specjalnych zlotów dla harcerzy zainteresowanych pracą ze specjalnością ratowniczą. Ogólnopolski Zlot Harcerskich Drużyn Ratowniczych i Medycznych odbył się dwukrotnie. Z czasem Inspektorat przyjął nazwę Harcerskiej Szkoły Ratownictwa, a formuła spotkań harcerzy – ratowników zmieniła się ze zlotów w ogólnopolską rywalizację o nagrody. Okazało się, że zainteresowanie imprezą sięga szeroko poza harcerskie drużyny ratownicze. Pierwsze Ogólnopolskie Zawody ZHP w Ratownictwie odbyły się w Poznaniu w roku 1997. Od 2000 roku, kiedy to w Perkozie odbyła się druga edycja zmagań, Zawody odbywają się co roku.

Kolejne spotkania odbywały się w następujących miastach:

  • 2001 – Łódź
  • 2002 – Szczecin
  • 2003 – Perkoz
  • 2004 – Opole
  • 2005 – Gdynia
  • 2006 – Gdynia
  • 2007 – Białystok
  • 2008 – Pająk / Częstochowa
  • 2009 – Poznań
  • 2010 – Warszawa
  • 2011 – Wadowice
  • 2012 – Toruń
  • 2013 - Gdańsk (XV Ogólnopolskie Zawody ZHP w Ratownictwie)

Od kilku lat zaawansowanej trasie ratowniczej (na której Ratownicy ZHP współpracują z służbami ratowniczymi i wykorzystują profesjonalny sprzęt) towarzyszy trasa podstawowa, dostępna dla osób zainteresowanych pierwszą pomocą, absolwentów kursów wędrowniczych oferowanych przez Harcerską Szkołę Ratownictwa.

Coroczne ratownicze zmagania są jednymi z najpopularniejszych specjalnościowych zawodów organizowanych przez instruktorów Związku Harcerstwa Polskiego.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]