Harmonia (instrument)
Harmonia– instrument z grupy idiofonów języczkowych bądź według innej systematyki z grupy aerofonów. Harmonia diatoniczna posiada 2 rzędy guzików ułożonych niechromatycznie (diatonicznie). Harmonia chromatyczna zawiera wszystkie 12 dźwięków w układzie 3,4 i 5 rzędowym, bądź w układzie fortepianowym - (akordeon).
Spis treści |
[edytuj] Odmiany i nazwy obiegowe w Polsce
W Polsce nazwa harmonia potocznie określa akordeon chromatyczny (ang. button accordion) gdzie strona melodyczna zamiast guzików posiada małe czworoboczne klawisze.
- Harmonia ręczna
- Harmonia 3-rzędowa, trzyrzędówka, harmonia polska, warszawianka
- Harmonia półtonowa Półtonówka (diatoniczna)
- Harmonia pedałowa Pedałówka
- Harmonia 2-rzędowa, dwurzędówka
[edytuj] Historia rozwoju w Polsce
Pierwsze polskie harmonie (początek XX w.) miały 12 guzików basowych wyłącznie w trybie durowym. W okresie międzywojennym zaczęto produkować harmonie 24-basowe. Harmonie te, posiadały "zmiany", umożliwiające po wciśnięciu kciukiem guzika umieszczonego pod spodem klawiatury basowej zamianę trybu z dur na moll. Ok. r. 1935 wytwórnia Boruckiego dodała tym harmoniom jeszcze "zmianę septymową". Dawniejsze harmonie (lata 20.) były 2-chórowe (2 głośnice), później konstruowano instrumenty 3- i 4-chórowe. Po 1945 roku harmonie 24-basowe stopniowo zostały wyparte przez harmonie 64- oraz 120-basowe, konstruowane na wzór akordeonów.
Największą popularność zyskała w Polsce harmonia trzyrzędowa, tzw. "warszawska". Do dzisiaj są w użyciu instrumenty 24-basowe, ręczne i pedałowe. W miastach praktyka gry zanikła, grają natomiast wiejscy muzykanci i kapele ludowe, głównie w Radomskim, Świętokrzyskim i na Kurpiach.
[edytuj] Firmy produkujące instrumenty w Polsce
(lata 1900–1950)
