Haruki Murakami

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Haruki Murakami
Murakami Haruki (2009).jpg
Haruki Murakami w roku 2009
Data i miejsce urodzenia 12 stycznia 1949 r. w Kyoto, Japonia
Narodowość japońska
Dziedzina sztuki literatura i tłumaczenia
Styl surrealizm, postmodernizm
Ważne dzieła Norwegian Wood, Kronika ptaka nakręcacza
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikicytaty Haruki Murakami w Wikicytatach

Haruki Murakami (jap. 村上春樹 Murakami Haruki?, ur. 12 stycznia 1949 w Kioto) – popularny współczesny japoński pisarz, eseista i tłumacz literatury amerykańskiej.

Biografia[edytuj | edytuj kod]

Urodził się w Kioto, lecz dorastał w Kobe. Jego dziadek był buddyjskim duchownym.

Murakami studiował w latach 1968-1975 na Wydziale Literatury tokijskiego Uniwersytetu Waseda teatrologię, w tym pisanie scenariuszy. W latach 1974-1981, razem z żoną Yoko (pobrali się w 1971), prowadził klub jazzowy "Peter Cat" w dzielnicy Kokubunji w Tokio.

W wieku 30 lat wydał swoją pierwszą powieść Hear the Wind Sing (1979). Po napisaniu wysłał ją na konkurs literacki, zajmując pierwsze miejsce i zdobywając nagrodę Gunzō. Kolejnymi utworami Murakami'ego były: Pinball, 1973 (1980) i Przygoda z owcą (1982). Te trzy utwory nazywane są Trylogią "Szczura", od przydomka jednego z bohaterów.

Następne książki: Koniec Świata i Hard-boiled Wonderland (1985, nagroda Jun'ichirō Tanizaki), Tańcz, tańcz, tańcz (1988) i Na południe od granicy, na zachód od słońca (1992) ugruntowały jego pozycję jako pisarza, a także przyniosły mu sławę na Zachodzie, głównie w Stanach Zjednoczonych.

W latach 1986-1988 mieszkał we Włoszech, gdzie napisał jedną z nielicznych powieści realistycznych w swoim dorobku, Norwegian Wood (1987). Książka odniosła oszałamiający sukces, a Murakami stał się gwiazdą mediów. Nie mogąc znieść złych stron sławy, w 1991 r. przeprowadził się do Stanów Zjednoczonych, gdzie pracował na Uniwersytecie Princeton, a od 1993 na Uniwersytecie Williama Howarda Tafta w Santa Ana. Po trzęsieniu ziemi w Kobe, a także ataku gazowym sekty Najwyższa Prawda w tokijskim metrze w 1995 r. powrócił do kraju. W tym samym roku ukazała się Kronika ptaka nakręcacza, oceniana przez krytyków jako największe osiągnięcie literackie pisarza (nagroda Yomiuri w 1996 r.). W 1997 napisał Underground, w 1999 r. Sputnik Sweetheart, a w 2002Kafka nad morzem. Jest autorem kilku zbiorów opowiadań.

Murakami jest także tłumaczem, przełożył z angielskiego utwory takich autorów, jak m.in. Francis Scott Fitzgerald, Raymond Carver, John Irving, Truman Capote. Większość jego twórczości, która ukazała się po polsku tłumaczyła Anna Zielińska-Elliott.

Jak sam mówi, poczuł chęć pisania na meczu baseballowym w 1978 r., sam nazywa to "objawieniem". Regularnie bierze udział w maratonach.

Twórczość[edytuj | edytuj kod]

Powieści[edytuj | edytuj kod]

Tytuł polskiego wydania Tytuł w oryginale japońskim
Rok wydania Tytuł Rok wydania Tytuł
2014 Słuchaj pieśni wiatru 1979 風の歌を聴け
Kaze no uta o kike
2014 Flipper roku 1973 1980 1973年のピンボール
1973-nen no pinbōru
1995 Przygoda z owcą 1982 羊をめぐる冒険
Hitsuji o meguru bōken
1998 Koniec Świata i Hard-boiled Wonderland 1985 世界の終りとハードボイルド・ワンダーランド
Sekai no owari to hādoboirudo wandārando
2006 Norwegian Wood 1987 ノルウェイの森
Noruwei no mori
2005 Tańcz, tańcz, tańcz 1988 ダンス・ダンス・ダンス
Dansu dansu dansu
2003 Na południe od granicy, na zachód od słońca 1992 国境の南、太陽の西
Kokkyō no minami, taiyō no nishi
2004 Kronika ptaka nakręcacza 1992-1995 ねじまき鳥クロニクル
Nejimaki-dori kuronikuru
2003 Sputnik Sweetheart 1999 スプートニクの恋人
Supūtoniku no koibito
2007 Kafka nad morzem 2002 海辺のカフカ
Umibe no Kafuka
2007 Po zmierzchu 2004 アフターダーク
Afutā Dāku
2010-2011 1Q84 2009-2010 1Q84
ichi-kew-hachi-yon
2013 Bezbarwny Tsukuru Tazaki i lata jego pielgrzymstwa 2013 色彩を持たない多崎つくると、彼の巡礼の年
Shikisai wo motanai Tazaki Tsukuru to, Kare no Junrei no Toshi

Zbiory opowiadań[edytuj | edytuj kod]

Eseje i literatura faktu[edytuj | edytuj kod]

Tytuł polskiego wydania Tytuł w oryginale japońskim
Rok wydania Tytuł Rok wydania Tytuł
brak brak 1990 雨天炎天
"Uten Enten"
brak brak 1997 ポ-トレイト・イン・ジャズ
"Pōtoreito in jazu"
brak (ang. Underground) 1997-1998 アンダーグラウンド
"Andāguraundo"
brak brak 2001 ポ-トレイト・イン・ジャズ 2
"Pōtoreito in jazu 2"
2010 O czym mówię, kiedy mówię o bieganiu 2007 走ることについて語るときに僕の語ること
"Hashiru koto ni tsuite kataru toki ni boku no kataru koto"
brak brak 2008 意味がなければスイングはない
"Imi ga nakereba suingu wa nai"

Ekranizacje[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]