Haruki Murakami

Haruki Murakami
Haruki Murakami, 2009
Data i miejsce urodzenia	12 stycznia 1949 r. w Kyoto, Japonia
Narodowość	japońska
Dziedzina sztuki	literatura i tłumaczenia
Styl	surrealizm, postmodernizm
Ważne dzieła	Norwegian Wood, Kronika ptaka nakręcacza
Galeria w Wikimedia Commons
Cytaty w Wikicytatach

Haruki Murakami (jap. 村上春樹, Murakami Haruki^?, ur. 12 stycznia 1949 w Kioto) – popularny współczesny japoński pisarz, eseista i tłumacz literatury amerykańskiej.

Biografia

Urodził się w Kioto, lecz dorastał w Kobe. Jego dziadek był buddyjskim duchownym.

Murakami studiował w latach 1968-1975 na Wydziale Literatury tokijskiego Uniwersytetu Waseda teatrologię, w tym pisanie scenariuszy. W latach 1974-1981, razem z żoną Yoko (pobrali się w 1971), prowadził klub jazzowy "Peter Cat" w dzielnicy Kokubunji w Tokio.

W wieku 30 lat wydał swoją pierwszą powieść Hear the Wind Sing (1979). Po napisaniu wysłał ją na konkurs literacki, zajmując pierwsze miejsce i zdobywając nagrodę Gunzō. Kolejnymi utworami Murakami'ego były: Pinball, 1973 (1980) i Przygoda z owcą (1982). Te trzy utwory nazywane są Trylogią "Szczura", od przydomka jednego z bohaterów.

Następne książki: Koniec Świata i Hard-boiled Wonderland (1985, nagroda Jun'ichirō Tanizaki), Tańcz, tańcz, tańcz (1988) i Na południe od granicy, na zachód od słońca (1992) ugruntowały jego pozycję jako pisarza, a także przyniosły mu sławę na Zachodzie, głównie w Stanach Zjednoczonych.

W latach 1986-1988 mieszkał we Włoszech, gdzie napisał jedną z nielicznych powieści realistycznych w swoim dorobku, Norwegian Wood (1987). Książka odniosła oszałamiający sukces, a Murakami stał się gwiazdą mediów. Nie mogąc znieść złych stron sławy, w 1991 r. przeprowadził się do Stanów Zjednoczonych, gdzie pracował na Uniwersytecie Princeton, a od 1993 na Uniwersytecie Williama Howarda Tafta w Santa Ana. Po trzęsieniu ziemi w Kobe, a także ataku gazowym sekty Najwyższa Prawda w tokijskim metrze w 1995 r. powrócił do kraju. W tym samym roku ukazała się Kronika ptaka nakręcacza, oceniana przez krytyków jako największe osiągnięcie literackie pisarza (nagroda Yomiuri w 1996 r.). W 1997 napisał Underground, w 1999 r. Sputnik Sweetheart, a w 2002 – Kafka nad morzem. Jest autorem kilku zbiorów opowiadań.

Murakami jest także tłumaczem, przełożył z angielskiego utwory takich autorów, jak m.in. Francis Scott Fitzgerald, Raymond Carver, John Irving, Truman Capote. Większość jego twórczości, która ukazała się po polsku tłumaczyła Anna Zielińska-Elliott.

Jak sam mówi, poczuł chęć pisania na meczu baseballowym w 1978 r., sam nazywa to "objawieniem".

Regularnie bierze udział w maratonach.

Twórczość

Powieści

Tytuł polskiego wydania		Tytuł w oryginale japońskim
Rok wydania	Tytuł	Rok wydania	Tytuł
brak	(ang. Hear the Wind Sing)	1979	風の歌を聴け Kaze no uta o kike
brak	(ang. Pinball, 1973)	1980	1973年のピンボール 1973-nen no pinbōru
1995	Przygoda z owcą	1982	羊をめぐる冒険 Hitsuji o meguru bōken
2004	Koniec Świata i Hard-boiled Wonderland	1985	世界の終りとハードボイルド・ワンダーランド Sekai no owari to hādoboirudo wandārando
2006	Norwegian Wood	1987	ノルウェイの森 Noruwei no mori
2005	Tańcz, tańcz, tańcz	1988	ダンス・ダンス・ダンス Dansu dansu dansu
2003	Na południe od granicy, na zachód od słońca	1992	国境の南、太陽の西 Kokkyō no minami, taiyō no nishi
2004	Kronika ptaka nakręcacza	1992-1995	ねじまき鳥クロニクル Nejimaki-dori kuronikuru
2003	Sputnik Sweetheart	1999	スプートニクの恋人 Supūtoniku no koibito
2007	Kafka nad morzem	2002	海辺のカフカ Umibe no Kafuka
2007	Po zmierzchu	2004	アフターダーク Afutā Dāku
2010-2011	1Q84	2009-2010	1Q84 ichi-kew-hachi-yon

Zbiory opowiadań

• Wszystkie boże dzieci tańczą (2006)
• Ślepa wierzba i śpiąca kobieta (2008)
• Zniknięcie słonia (2012)
• Tōkyō Kitanshū (2005 w Japonii, wszystkie znalazły się w zbiorze Ślepa wierzba i śpiąca kobieta)

Eseje i literatura faktu

Tytuł polskiego wydania		Tytuł w oryginale japońskim
Rok wydania	Tytuł	Rok wydania	Tytuł
brak	brak	1990	雨天炎天 "Uten Enten"
brak	brak	1997	ポ－トレイト・イン・ジャズ "Pōtoreito in jazu"
brak	(ang. Underground)	1997-1998	アンダーグラウンド "Andāguraundo"
brak	brak	2001	ポ－トレイト・イン・ジャズ 2 "Pōtoreito in jazu 2"
2010	O czym mówię, kiedy mówię o bieganiu	2007	走ることについて語るときに僕の語ること "Hashiru koto ni tsuite kataru toki ni boku no kataru koto"
brak	brak	2008	意味がなければスイングはない "Imi ga nakereba suingu wa nai"

Ekranizacje

• Tony Takitani (2004, Japonia)
• Na południe od granicy (2006, Polska)
• All God's Children Can Dance (2007, USA)
• Norwegian Wood (2010)

Zobacz też

• Literatura japońska

Linki zewnętrzne

• Hanami Web – Murakami Haruki
• Oficjalna strona Harukiego Murakamiego (en)
• Profil na portalu Complete Review (en)