Hasan al-Basri

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Hasan al-Basri, arab. الحسن البصري, (ur. 642/21 A.H. w Medynie – zm. 728/110 A.H. w Basrze) – wczesnomuzułmański mówca, teolog, asceta.

Był synem wyzwolonych perskich niewolników. Większość swojego życia spędził w Basrze[1], gdzie cieszył się ogromnym autorytetem ze względu na swoją pobożność i ascetyczny tryb życia oraz zdolności krasomówcze. Jako mówca był porównywany do Hadżdżadża Ibn Jusufa[2]. W swoim liście do kalifa Abd al-Malika bronił istnienia wolnej woli przeciwko zwolennikom predestynacji, argumentując m.in. że Bóg byłby niesprawiedliwy, gdyby żądał posłuszeństwa, a potem uniemożliwiał niektórym ludziom przestrzeganie jego nakazów[1]. W związku z powyższym jest uważany za prekursora broniącego istnienia wolnej woli kadaryzmu, a także mutazylizmu[3]. Pierwsi mutazylici, Wasil Ibn Ata i Amr Ibn Ubajd, byli jego uczniami. Ze względu na jego ascetyzm także późniejsi sufi widzieli w nim swojego poprzednika i często powoływali się na jego autorytet[2]. Jazydzi uważają go za autora jednej z dwóch swoich świętych ksiąg, Mashaf Resz (Czarne Pismo Święte)[4]. Jako najczęściej cytowany przedstawiciel swojej generacji Hasan al-Basri jawi się jako najbardziej szanowany autorytet religijny okresu umajjadzkiego[1][3].

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 Christopher Melchert: HASAN BASRI (ang.). Encyclopaedia Iranica. [dostęp 22 kwietnia 2010].
  2. 2,0 2,1 Józef Bielawski: Hasan al-Basri. W: Józef Bielawski (red. nauk.): Mały słownik kultury świata arabskiego. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1971.
  3. 3,0 3,1 Janusz Danecki: Kultura islamu : słownik. Warszawa: Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, 1997, s. 83. ISBN 83-02-06373-8.
  4. Janusz Danecki: Podstawowe wiadomości o islamie. [T.] 1. Warszawa: Wydawnictwo Akademickie DIALOG, 1998, s. 334. ISBN 83-86483-40-7.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Józef Bielawski: Hasan al-Basri. W: Józef Bielawski (red. nauk.): Mały słownik kultury świata arabskiego. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1971.
  • Janusz Danecki: Kultura islamu: słownik. Warszawa: Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, 1997. ISBN 83-02-06373-8.
  • Janusz Danecki: Podstawowe wiadomości o islamie. [T.] 1. Warszawa: Wydawnictwo Akademickie DIALOG, 1998. ISBN 83-86483-40-7.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]