Haubica górska 3,7-calowa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
QF 3.7 inch mountain howitzer[a]
QF 3.7 inch mountain howitzer[a]
Dane podstawowe
Państwo  Wielka Brytania
Producent Vickers
Rodzaj haubica górska
Historia
Produkcja seryjna 1916 – ?
Wyprodukowano 805
Dane taktyczno-techniczne
Kaliber 94 mm
Długość lufy 1181
Donośność 2100 do 5500 (w zależności od amunicji)
Prędkość pocz. pocisku od 160 do 293 m/s
Długość 3,385 m
Szerokość 1,464 m
Masa 0,75 t
Kąt ostrzału od -2,5° do +42,5° (w pionie; po wkopaniu łoża - do 65°), 40° (w poziomie)
Szybkostrzelność 8 strz/min (maks. przy ogniu na wprost), 2-3 strz./min zwykła
Obsługa 6 osób
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Haubica górska 3,7-calowahaubica kalibru 94 milimetry używana przez wojska brytyjskie oraz państw Wspólnoty Brytyjskiej w okresie pierwszej i drugiej wojny światowej.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Haubica 3,7 cala Armii Indyjskiej w akcji pod Jerozolimą, 1917 rok; model z kołami drewnianymi

Działo zostało opracowane na zlecenie Armii Indyjskiej w 1910 przez firmę Vickers, ale ze względu na brak funduszy produkcję rozpoczęto dopiero w 1916 roku. Haubica była ostatnim z serii dział górskich o lufach dzielonych w połowie długości i łączonych przed strzelaniem. Celem takiej konstrukcji był podział działa na elementy o wadze nie przekraczającej udźwig pojedynczego muła (poniżej 100 kg)[1].

Nowa broń weszła do służby w marcu 1917 roku i od razu została użyta w konfliktach w Mezopotamii i Afryce Wschodniej. Do 1918 oddziały brytyjskie miały ok. 70 tych dział[2].

W czasie drugiej wojny światowej służyła przede wszystkim w Birmie, ale także na froncie północno- i wschodnioafrykańskim i włoskim. Przez pewien czas była także na wyposażeniu brytyjskich jednostek powietrznodesantowych, do czasu zastąpienia jej przez lżejszą amerykańską haubicę 75 mm. Royal Marines używali haubic 3,7 calowych jako dział desantowych[1]. Oddziały nowozelandzkie używały tych haubic na Nowej Gwinei, a australijskie - na Guadalcanal[3].

W 1944 powstał plan zastąpienia jej lżejszym działem 3,3 calowym, ale ostatecznie haubica pozostała w służbie do ostatecznego wycofania w lutym 1960 roku[1].

Opis konstrukcji[edytuj | edytuj kod]

Działo 158. Pułku Artylerii Polowej w Birmie; model przystosowany do trakcji zmotoryzowanej

Haubica była pierwszym brytyjskim działem z dwuogonowym łożem, dzięki któremu miała szeroki kąt ostrzału. Miała też nowoczesny oporopowrotnik hydropneumatyczny, a w okresie międzywojennym wyposażono ją w w koła z oponami. Artylerzystów chroniła duża tarcza pancerna[1]. Zamek śrubowy, amunicja składana[3].

Haubicę zaprojektowano tak, aby można ją było łatwo rozłożyć na części, które można było transportować na mułach. Największymi elementami była lufa oraz zamek wraz z komorą nabojową, ważące odpowiednio 95 i 98 kilogramów[2]. Pierwsze modele haubicy miały koła drewniane i mogły być ciągnięte przez dwa konie (bez przodka); kół tych używano też w działach transportowanych w juki. Modele na łożach z kołami z oponami pneumatycznymi były dostosowane do trakcji motorowej[3].

Działo strzelało amunicją składaną, podstawowym typem granatu był pocisk burzący, ważący 20 lb (9 kg), długości 252 mm i zawierający 2 lb (0,9 kg) materiału wybuchowego. Wyprodukowano ich ok. 2,7 mln sztuk[3]. Wyprodukowano też szrapnele[1], a na potrzeby frontu birmańskiego - pociski kumulacyjne[3].

W zależności od ładunku prochowego prędkość wylotowa sięgała od 160 m/s (nr 1, minimalny, 90 g prochu) do 293 m/s (nr 5, maksymalny, 272 g); specjalny "super" ładunek miotający pozwalał osiągnąć 360 m/s. Zasięg wynosił odpowiednio od 2070 do 5460 m (6188 m z ładunkiem "super")[3]. Ze względu na konstrukcję łoża dającą cztery punkty podparcia i niwelującą nierówności między nimi, mechanizm podniesienia oraz zróżnicowane ładunki prochowe, działo miało opinię bardzo celnego[2].

Załogę stanowiło sześciu artylerzystów, w oddziałach używających zwierząt jucznych - dziewięciu[3].

Haubica holowana, na specjalnej przyczepce, przez tankietkę Carden-Loyd

Uwagi

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Ian Vernon Hogg: Allied artillery of World War two. Marlborought: The Crowood Press, 2001, s. 37-40. ISBN 1861261659.
  2. 2,0 2,1 2,2 P. Kempf: British 3.7inch Mountain Howitzer (ang.). W: Landships [on-line]. [dostęp 2014-05-24].
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 3,6 Nigel F. Evans: Ordnance, Q.F. 3.7-inch How Mk 3 on Carriage Mk 4P (ang.). W: BRITISH ARTILLERY IN WORLD WAR 2 [on-line]. 19-09-2010. [dostęp 2014-05-24].