Hausmanit

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Hausmanit
Hausmannit 1.jpg
Właściwości chemiczne i fizyczne
Skład chemiczny Mn3O4 – tlenek manganu
Twardość w skali Mohsa 5,5
Przełam nierówny
Łupliwość wyraźna
Układ krystalograficzny tetragonalny
Gęstość minerału 4,84 g/cm³
Właściwości optyczne
Barwa czarny, brunatnoczerwona
Rysa brunatna, brunatnoczerwona
Połysk metaliczny, diamentowy
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Hausmanitminerał z gromady tlenków. Należy do grupy minerałów bardzo rzadkich.
Nazwa pochodzi od nazwiska niemieckiego mineraloga Johanna Friedricha Ludwiga Hausmanna (1782–1859), który rozpoznał ten minerał.

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Właściwości[edytuj | edytuj kod]

Zazwyczaj tworzy kryształy piramidalne (zbliżone do ośmiościanu) Bardzo często tworzy zbliźniaczenia, często wielokrotne (charakterystyczne są pięciokrotne zrosty bliźniacze). Występuje w skupieniach ziarnistych lub zbitych. Znane są pseudomorfozy po braunicie Jest kruchy, nieprzezroczysty, rozpuszcza się w kwasie solnym.

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Jest minerałem utworów hydrotermalnych wysokich temperatur. Występuje w skałach metamorficznych stref kontaktowo-metasomatycznych (skarny). Najczęściej współwystępuje z takimi minerałami jak: baryt, hematyt, braunit, magnetyt, dolomit, kalcyt, psylomelan.

Miejsca występowania:

  • W Polsce: został znaleziony na Dolnym Śląsku w okolicach Jawora.

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

  • wykorzystywany jako ruda manganu (72% Mn),
  • ma znaczenie naukowe (wskaźnik warunków przeobrażenia skał),
  • ma znaczenie kolekcjonerskie,
  • z hausmanitu metodą aluminotermiczną otrzymuje się czysty mangan.
Równanie:
3 Mn3O4 + 8 Al → 4 Al2O3 + 9 Mn

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • J. Parafiniuk: Minerały systematyczny katalog 2004, TG ”Spirifer” W-wa 2005
  • A. Bolewski, A. Manecki: Mineralogia szczegółowa, Wyd. PAE W-wa 1993
  • A. Bolewski: Mineralogia szczegółowa, Wyd. Geologiczne W-wa 1965

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]