Hawajka żółtorzytna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Hawajka żółtorzytna
Drepanis pacifica[1]
(J. F. Gmelin, 1788)
Hawajka żółtorzytna
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Nadrząd paleognatyczne
Rząd wróblowe
Rodzina łuszczaki
Podrodzina łuskacze
Rodzaj Drepanis
Gatunek hawajka żółtorzytna
Synonimy
  • Certhia pacifica J. F. Gmelin, 1788
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status iucn3.1 EX pl.svg
Systematyka Systematyka w Wikispecies
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Hawajka żółtorzytna (Drepanis pacifica) – wymarły gatunek ptaka z rodziny łuszczaków (Fringillidae). Występował endemicznie na Hawajach (Stany Zjednoczone).

Gatunek znany tylko z największej wyspy archipelagu – Hawaiʻi, jednak mógł występować także na sąsiednich wyspach.

Mierzył ok. 23 cm długości. Upierzenie błyszczące, czarne z żółtymi piórami na udach i ogonie oraz małą żółtą łatą na skrzydłach. Ogon czarny z białymi łatami i smugami. Dziób długi, czarny, zakrzywiony. Nogi ciemnoszare lub czarne.

Był ptakiem płochliwym, żyjącym w gęstym lesie. Żywił się nektarem roślin z rodziny lobeliowych, które mają zagięte, rurkowate kwiaty. Jego głos przypominał długie, zawodzące gwizdanie.

Gatunek został pierwszy raz opisany przez Europejczyków (wcześniej znany tubylcom) prawdopodobnie podczas trzeciej, ostatniej podróży Jamesa Cooka. Zebrano wtedy 3 okazy, z czego 2 trafiły do kolekcji Sir Ashtona Levera (Museum Leverianum), następnie zostały one zakupione w 1806 r. przez Muzeum Historii Naturalnej w Wiedniu (Naturhistorisches Museum), gdzie zachowały się do dnia dzisiejszego. Ostatni okaz zakupił Coenraad Temminck w 1819 r. na aukcji Williama Bullocka.

Jasne, żółto-złote pióra hawajki żółtorzytnej były cenionym elementem strojów hawajskiej rodziny królewskiej - był to symbol szlachectwa. Ocenia się, że do zrobienia słynnej peleryny pierwszego króla Hawajów - Kamehamehy I użyto złotych piór aż 80 tysięcy ptaków.

Ostatnie osobniki zanotowano w 1898 r. w pobliżu Hilo i w 1899 r. w pobliżu Kaunana na wyspie Hawaii. Przyczyn wymarcia tego gatunku mogło być kilka. Wśród najważniejszych wymienia się polowania dla cennych piór, utratę środowiska naturalnego i przywleczone choroby przez inwazyjne gatunki obce.

Król Kamehameha I w pelerynie z piór hawajki żółtorzytnej

Przypisy

  1. Drepanis pacifica w: Integrated Taxonomic Information System (ang.)
  2. Drepanis pacifica. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.)

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Erwin Stresemann. Birds collected during Capt. James Cook's last expedition (1776-1780). „The Auk”. 67, s. 66-88, 1 (ang.). 

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]