Hawelanie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Hawelanie i Sprewianie ok. 1150 r.
Osadnictwo słowiańskie na obszarze obecnego Berlina ok. 1150 r.

Hawelanie, Hawolanie[1], Hobolanie, Hoblanie[2], Oblanieplemię zachodniosłowiańskie utożsamiane ze Stodoranami (Hawelanie jest nazwą starszą jeśli chodzi o źródła), które ok. 720 roku zasiedliło tereny nad środkową Łabą, Hawelą (zwaną po łużycku Hobolą czy po polsku Obłą) i Sprewą. Głównymi ich grodami były Hobla (Hobolin) i Brenna (niemieckie Havelberg i Brennaburg lub Brandenburg).

Nazwa[edytuj | edytuj kod]

Wg Gerarda Labudy "Stodoranie" to nazwa słowiańska, zaś "Hawelanie" to nazwa germańska ("Hobolanie", "Hoblanie", "Oblanie" to współczesne słowiańskie odpowiedniki nazwy niemieckiej, urobione od słowiańskiej nazwy rzeki). Notujemy dwie postaci tej nazwy:
1) Haefeldan (Alfred Wielki), Hehfeldi (Geograf Bawarski), Heveldun ("Roczniki Kwedlinburskie": Stodoraniam quam vulgo Heveldun vocant), Heveldi, qui iuxta Habolam fluvium sunt (Adam z Bremy)
2) Hevelli (Widukind), Stoderania, quae Hevellun dicitur (Thietmar) - ta druga jest wtórna względem pierwszej. [3]

W źródłach[edytuj | edytuj kod]

Geograf Bawarski podaje, że na ziemiach Hawelan (Hehfeldi) znajdowało się 8 civitates (grodów). Alfred Wielki w swoim przekładzie Chorografii Orozjusza wymienia Haefeldi, ale pisząc, że to inne miano Wieletów (Wylte).
Thietmar pod rokiem 997 zanotował: Inperator autem a Romania discedens nostras regiones invisit et accepta Sclavorum rebellione Stoderaniam, quae Hevellun dicitur, armato petens milite, incendio et magna depredacione vastavit et victor Parthenopolim rediit.[4]
Opuściwszy Rzym, cesarz odwiedził znów nasze strony. Na wieść o buncie Słowian wyruszył do kraju Stodoran, który także nazywa się krajem Hobolan i spalił go oraz złupił doszczętnie, po czym jako zwycięzca powrócił do Magdeburga. [997 Ann. Quedl., 29 (20)][5]

Dzieje[edytuj | edytuj kod]

Utworzyli tam w późniejszym czasie także oddzielne plemiona: Stodoran, Sprewian.[potrzebne źródło]

Na wyspie utworzonej przez rzekę Hawelę ok. roku 750 powstał gród (obecna dzielnica BerlinaSpandau). Podbici w 1136 przez Albrechta Niedźwiedzia.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Jerzy Skowronek, Mieczysław Tanty, Tadeusz Wasilewski, Historia Słowian południowych i zachodnich, Warszawa 1977, s. 54, 58, 59, 61.
  • Henryk Łowmiański, Początki Polski, tom II, Warszawa 1963, s. 68.