Hawk-Eye

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Disambig.svg Na tę stronę wskazuje przekierowanie z „sokole oko” i „jastrzębie oko”. Zobacz też: kwarcowe sokole oko.
Kamera wykorzystywana przez system sokolego oka w tenisie

Hawk-Eye (także Challenge[1], sokole oko[1], jastrzębie oko[2]) – elektroniczny system umożliwiający rozstrzygnięcie kontrowersyjnych punktów, stosowany w sporcie[1], wykorzystywany m.in. w krykiecie[3], tenisie[3], badmintonie[4], szermierce[4], siatkówce[3], piłce nożnej[3] i snookerze[3]. Jego działanie umożliwiają kamery i czujniki przesyłające do komputera zarejestrowany bądź animowany obraz[2].

Wynalazcą Hawk-Eye jest John Hawkins. Jego firma produkująca system sokolego oka została przejęta w 2011 roku przez Sony[5].

Hawk-Eye w tenisie[edytuj | edytuj kod]

Obwód piłki tenisowej jest większy od powierzchni dotykającej kortu

W systemie Hawk-Eye wykorzystywane są kamery zainstalowane ponad placem gry i czujniki umieszczone na korcie. Urządzenia rejestrują tor lotu piłki tenisowej, a następnie przesyłają dane do komputera, który tworzy trójwymiarowy animowany obraz lotu piłki wraz z miejscem odbicia o kort[6][2]. Dokładność odwzorowania punktu odbicia piłki wynosi około 3,6 milimetra[7].

Koszt montażu sokolego oka na jednym korcie wynosi około 100 tys. dolarów[7].

Debiut sokolego oka w profesjonalnym turnieju nastąpił podczas Pucharu Hopmana w 2006 roku, w meczu Holandii z Chinami. Holenderka Michaëlla Krajicek była pierwszą tenisistką, która skorzystała z tego systemu[6].

Challenge jest wykonywany na prośbę zawodnika[1]. Tenisiście przysługują trzy szanse na nieudane sprawdzenie zagrania w każdym secie i jedna dodatkowa w tie breaku. Jeśli sportowiec nie popełni pomyłki, próba nie zostaje odebrana, tak więc liczba poprawnych sprawdzeń nie jest ograniczona[8].

Hawk-Eye w badmintonie[edytuj | edytuj kod]

Badmintoniści mogli korzystać z systemu sokolego oka podczas turnieju w Dżakarcie w 2013 roku. Kamery ruchu dostarczały precyzyjnych informacji na temat miejsca upadku lotki. Challenge musiał być dokonany od razu po zakończeniu akcji, przed rozpoczęciem kolejnego punktu. Zawodnicy korzystać z usprawnienia mogli dwukrotnie w trakcie meczu. W przypadku właściwej oceny sytuacji nie tracili szans[4].

Hawk-Eye w piłce nożnej[edytuj | edytuj kod]

Sokole oko w piłce nożnej, znane też jako GoalRef, dostarcza sędziemu informacji w momencie przekroczenia linii bramkowej przez piłkę. Wykorzystywane do tego jest pole magnetyczne i specjalne czujniki[3]. Od sezonu 2013/2014 system siedmiu kamer kontrolował bramki w rozgrywkach Premier League[9].

Hawk-Eye w siatkówce[edytuj | edytuj kod]

Sokole oko w siatkówce otrzymało nazwę Challenge System Volleyball. Wykorzystane zostało podczas meczu finałowego PlusLigi w sezonie 2010/2011. Na układ składało się 15 kamer – 8 skierowanych w stronę linii boiska, 3 zwrócone na siatkę i antenkę oraz 4 przekazujące podgląd tablicy wyników i boiska. Kamery rejestrowały klatki filmowe co 0,008 sekundy[10]. Koszt montażu jednego zestawu wynosi około 350 tys. złotych[11].

W 2013 roku poinformowano, że system sokolego oka będzie wykorzystywany podczas wszystkich meczów Mistrzostw Świata w Piłce Siatkowej Mężczyzn 2014[12].

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 Challenge (kwestionowanie) (pol.). W: Słowniczek tenisowy [on-line]. tenis.net.pl. [dostęp 2014-01-25].
  2. 2,0 2,1 2,2 Biały sport pod okiem jastrzębia (pol.). Rzeczpospolita, 2006-01-02. [dostęp 2014-01-25].
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 Polska Agencja Prasowa: W środę pierwsze testy systemu Hawk-Eye w warunkach meczowych. sport.pl, 2012-05-16. [dostęp 2014-01-25].
  4. 4,0 4,1 4,2 Polska Agencja Prasowa: System challenge testowany w badmintonie (pol.). sport.wp.pl, 2013-05-08. [dostęp 2014-01-25].
  5. BG: Sony kupiło Sokole Oko. Będzie rozwój! (pol.). przegladsportowy.pl, 2011-03-08. [dostęp 2014-01-25].
  6. 6,0 6,1 tino71: Hawk-Eye czyli tenisowy challenge (pol.). interia360.pl, 2013-01-22. [dostęp 2014-01-25].
  7. 7,0 7,1 Ślad kontra hawk-eye. Dlaczego French Open wciąż nie weszło w XXI wiek? (pol.). eurosport.onet.pl, 2013-06-10. [dostęp 2014-01-25].
  8. Wiktor Miler: ITF ujednolica zasady korzystania z systemu Hawk-eye (pol.). sportowefakty.pl, 2008-03-21. [dostęp 2014-01-25].
  9. matheo: Hawk-Eye wkracza do Premier League! (pol.). devilpage.pl, 2013-04-11. [dostęp 2014-01-25].
  10. System HAWK-EYE trafił do siatkowki: Sokole oko śledzi siatkarzy (pol.). gwizdek24.se.pl, 2011-04-21. [dostęp 2014-01-25].
  11. Damian Gapiński: Kosztowne "sokole oko" (pol.). sportowefakty.pl, 2011-04-19. [dostęp 2014-01-25].
  12. Kamil Drąg: MŚ siatkarzy: Sokole oko i inne rewolucyjne zmiany (pol.). W: MŚ siatkarzy [on-line]. przegladsportowy.pl, 2013-12-10. [dostęp 2014-01-25].