Heinrich Neuhaus

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Heinrich Neuhaus 1962

Heinrich Gustawowicz Neuhaus, pol. Henryk Neuhaus, ros. Генрих Густавович Нейгауз (ur. 31 marca 1888 w Kirowohradzie, zm. 10 października 1964 w Moskwie) – rosyjski pianista i pedagog pochodzenia polsko-niemieckiego. Nauczał w konserwatorium moskiewskim w latach 1922-1964. Jest autorem książki Sztuka pianistyczna (1958) uznawanej za najbardziej fachową i najszerzej używaną w tej dziedzinie.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Urodził się w Elizawietgradzie (od 1939 Kirowohrad) na Ukrainie. Mimo iż jego rodzice byli nauczycielami gry na fortepianie, w dużej mierze uczył się samodzielnie. Największy wpływ na młodego artystę wywarł jego kuzyn Karol Szymanowski (, którego uczył inny z ich krewnych Gustaw Neuhaus oraz jego wuj Felix Blumenfeld (w czasie wizyt w domu jego siostry). Niektórzy mylnie uważają, że uczył go również Aleksander Michałowski, który uczył jego siostrę. W 1902 dał recital w Elizawietgradzie z 11-letnim Miszą Elmanem, a w 1904 koncertował w Dortmundzie, Bonn, Kolonii i Berlinie. Następnie studiował u Leopolda Godowskiego w Berlinie, a od 1909 do wybuchu wojny I Wojny Światowej pobierał lekcje w jego klasie mistrzowskiej w Wiedeńskiej Akademii Muzycznej.

W 1914 Neuhaus zaczął uczyć w Elizawietgradzie, a później w Tbilisi (zwanego wówczas Tiflis) oraz w Kijowie , gdzie zaprzyjaźnił się z Vladimirem Horovitzem. Od czasu, gdy został sparaliżowany, Neuhaus był zmuszony do zatrzymania działalności koncertowej i poświęcenia się pedagogice fortepianowej. Od 1922 nauczał w Konserwatorium Moskiewskim, którym również kierował w latach 1935-1937. Do jego uczniów należeli m.in.: Emil Gilels, Radu Lupu, Światosław Richter, Jakow Zak, Eliso Virsaladze, Władimir Krajniew i Lew Naumow. Kiedy Niemcy zbliżyli się do Moskwy w 1942, został przez władze rosyjskie uwięziony jako "szpieg niemiecki". Uwolniono go dopiero po ośmiu miesiącach po interwencji Dmytriego Szostakowicza, Emila Gilelsa oraz innych.

Neuhaus znany był z poetyckiego magnetyzmu w grze i artystycznej finezji. Do jego przyjaciół przez całe życie należał Borys Pasternak, a Osip Mandelsztam podziw dla jego gry wyraził w specjalnym wierszu. Stanisław Neuhaus, syn Heinricha, z pierwszego małżeństwa z Zinaidą (która następnie wyszła za Pasternaka w 1931) był znanym pianistą i nauczycielem, a Stanisław Bunin, zwycięzca Konkursu Chopinowskiego w 1985 – jego wnukiem.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]