Helena Pilejczyk

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Helena Pilejczyk
Helena Pilejczyk, 2009
Helena Pilejczyk, 2009
Data i miejsce urodzenia 1 kwietnia 1931
Zieluń
Klub Stal Elbląg (1950–55)
Turbina Elbląg (1956–58)
Olimpia Elbląg (1959–72)
Wzrost 159 cm
Reprezentacja  Polska
Trener Kazimierz Kalbarczyk
Dorobek medalowy
Odznaczenia
Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Helena Pilejczyk, z domu Majcher (ur. 1 kwietnia 1931 w Zieluniu) – polska łyżwiarka szybka, olimpijka, wielokrotna mistrzyni Polski, zdobywczyni brązowego medalu na igrzyskach w Squaw Valley 1960 i zdobywczyni tzw. małego wicemistrzostwa świata z Östersund 1960. Zawodniczka klubów elbląskich: Stali, Turbiny i Olimpii, później nauczycielka i trenerka.

Córka Stanisława i Heleny, absolwentka Liceum Pedagogicznego w Kwidzynie (1950). W 1955 wyszła za mąż za Lucjana Pilejczyka, działacza i sędziego łyżwiarskiego, ma z nim syna Jarosława (ur. 1958)[1].

Jej rekordy życiowe to 48,20 s na 500 metrów, 1:35,80 na 1000 m, 2:37,10 na 1500 m, 5:15,20 na 3000 m, 10:06,20 na 5000 m, 199,766 w wieloboju małym[1]. Zasłużona Mistrzyni Sportu, odznaczona m.in. Srebrnym i Brązowym Medalem za Wybitne Osiągnięcia Sportowe oraz Krzyżem Kawalerskim OOP[1]. Honorowa Obywatelka Elbląga[2].

Przebieg kariery[edytuj | edytuj kod]

Helena Majcher wychowywała się w Zieluniu, potem mieszkała kolejno w Pułtusku, Radzyminie, Warszawie (podczas powstania), Pruszkowie, Kwidzynie i w Elblągu. Dostała tam pracę nauczycielki w szkole podstawowej[1]. Początkowo uprawiała grę w siatkówkę i lekkoatletykę, wkrótce jednak zmieniła dyscyplinę na łyżwiarstwo szybkie. Opiekował się nią trener Stali Elbląg Kazimierz Kalbarczyk. W lutym 1952 dostała telegram z Zakopanego, z prośbą o przyjazd i zastąpienie chorej zawodniczki Stali-Olimpii w sztafecie 4x1000 m[3]. Zdobyła wtedy swój pierwszy tytuł mistrzyni Polski. Indywidualnie była szósta i tym samym awansowała do kadry narodowej[4]. Rok później ustanowiła swój pierwszy rekord kraju na dystansie 500 m. W 1955 była już rekordzistką na wszystkich dystansach[3].

Mistrzostwa świata w 1957 w fińskiej Imatrze były dla Pilejczykowej debiutanckimi; zajęła w nich dziewiątą pozycją w wieloboju. Rok później w szwedzkim Kristinehamn była już piąta, a w 1960 na światowym czempionacie w Östersund zajęła drugie miejsce na 1000 m i zdobyła srebrny medal[3] (w łącznej klasyfikacji ponownie była piąta).

Igrzyska olimpijskie w Squaw Valley[edytuj | edytuj kod]

W lutym tego samego roku Pilejczyk pojechała na zimowe igrzyska do USA (była to pierwsza olimpiada, w której programie znalazło się łyżwiarstwo szybkie kobiet[5]). Początkowo krajowi działacze nie chcieli dopuścić do wyjazdu reprezentantek Polski, uważając to za stratę pieniędzy przy jednoczesnej niemożności nawiązania walki z czołówką światową[6]. Przekonało ich dopiero drugie miejsce Pilejczykowej na MŚ. Polka odczuwała przed swym pierwszym olimpijskim startem dużą presję kibiców, którzy po zdobyciu przez zawodniczkę medalu MŚ liczyli na jej kolejny sukces[4]. W pierwszym konkursie (na dystansie 500 m) Pilejczyk była dwunasta, w kolejnym (na 1000 m) piąta, a 21 lutego zdobyła brązowy medal na 1500 m. W zawodach długo prowadziła jej rodaczka Elwira Seroczyńska. W ostatniej parze rywalizowały ze sobą Pilejczyk i będąca w znakomitej formie radziecka panczenistka Lidija Skoblikowa[1].

Wiedziałam, że jestem w wielkiej formie, po wyniku Elwiry widać było, że po prostu jesteśmy świetnie przygotowane przez trenera właśnie na ten, najważniejszy w całej karierze start. Ruszyłam jak do sprintu. Przez półtora okrążenia jechałyśmy idealnie równo, ruch w ruch, krok w krok. Na kolejnym wirażu objęłam prowadzenie... Ale Skoblikowa jakby włączyła dodatkowe zasilanie i zaczęła się oddalać, pięć, dziesięć, piętnaście metrów. Zebrałam wszystkie siły i przyspieszyłam. Byłam znów coraz bliżej... Niestety meta znajdowała się już za blisko. Kiedy podano nasze czasy aż krzyknęłam z radości. Lidia ustanowiła nowy rekord świata, ale ja, mając tak świetną partnerkę uzyskałam trzeci czas! Jestem trzecia! Mam medal! Rzuciłyśmy się z Elwirą sobie w objęcia. Ona ma srebro, a ja brąz! Cóż za cudowny dzień!

— Helena Pilejczyk, [1]

Podczas dekoracji grupa miejscowej Polonii urządziła swym rodaczkom owację, a następnie przedarła się przez kordon ochroniarzy i podrzucała je do góry[7]. Po zawodach pojawiły się opinie, że na początku wyścigu Pilejczyk pojechała za szybko i podciągnęła Skoblikową, a gdyby tego nie zrobiła, Seroczyńska mogłaby mieć złoto[4]. W ostatniej części olimpijskiej rywalizacji (na 3000 m) Pilejczyk była szósta.

Późniejsze sezony[edytuj | edytuj kod]

Helena Pilejczyk w 2012

Na mistrzostwach globu jeszcze tylko w 1961 wywalczyła miejsce w czołowej dziesiątce – w norweskim Tønsbergu[3] była siódma. W następnej edycji uplasowała się na czternastym miejscu; w kolejnych klasyfikowano ją w połowie trzeciej dziesiątki. Na igrzyskach w Innsbrucku najlepszym wynikiem Pilejczykowej była piętnasta pozycja w wyścigu na 1000 m. W pozostałych startach plasowała się w trzeciej dziesiątce. W 1971 wystartowała w swoich jedynych mistrzostwach Europy; w Leningradzie uplasowała się na dwudziestej trzeciej lokacie w wieloboju[3].

Po zakończeniu kariery[edytuj | edytuj kod]

W 1972 wycofała się z czynnego życia sportowego. Wróciła do pracy pedagogicznej i trenerskiej w Olimpii, a później CWEKS Orzeł. Jej wychowankami byli m.in.: Mariusz Maślanka, Małgorzata Tomporowska, Celina Tłustochowicz i olimpijka Ewa Wasilewska. W 1997 Pilejczyk zdobyła na torze w Berlinie złoty medal w wieloboju, w kategorii powyżej 65 lat[1]. Uprawiała łyżwiarstwo szybkie do 75. roku życia, zdobywając wielokrotnie tytuły mistrzyni świata weteranów[4]. Piastuje funkcję wiceprezesa Elbląskiego Sportowego Klubu Nestora[2]. W 2008 odsłoniła swoją gwiazdę w Alei Gwiazd Sportu we Władysławowie, a w 2013 replikę swego olimpijskiego medalu w Alei Gwiazd Sportu w Dziwnowie[2]. Mieszka w Elblągu (w 2002 zostało jej przyznane honorowe obywatelstwo)[8].

Osiągnięcia[edytuj | edytuj kod]

Igrzyska olimpijskie Olympic rings with white rims.svg[edytuj | edytuj kod]

Miejsce Dzień Rok Miejscowość Dyscyplina/konkurencja Czas Czas zwyciężczyni Strata Zwyciężczyni
12. 20 lutego 1960 Stany Zjednoczone Squaw Valley łyżwiarstwo szybkie
500 m
48,2 45,9 2,3 Niemiecka Republika Demokratyczna Helga Haase
3.Bronze medal.svg 21 lutego 1960 Stany Zjednoczone Squaw Valley łyżwiarstwo szybkie
1500 m
2:27,1 2:25,2 1,9 Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich Lidija Skoblikowa
5. 22 lutego 1960 Stany Zjednoczone Squaw Valley łyżwiarstwo szybkie
1000 m
1:35,8 1:34,1 1,7 Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich Kłara Gusiewa
6. 23 lutego 1960 Stany Zjednoczone Squaw Valley łyżwiarstwo szybkie
3000 m
5:26,2 5:14,3 11,9 Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich Lidija Skoblikowa
23. 30 stycznia 1964 Austria Innsbruck łyżwiarstwo szybkie
500 m
50,1 45,0 5,1 Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich Lidija Skoblikowa
25. 31 stycznia 1964 Austria Innsbruck łyżwiarstwo szybkie
1500 m
2:38,3 2:22,6 15,7 Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich Lidija Skoblikowa
15. 1 lutego 1964 Austria Innsbruck łyżwiarstwo szybkie
1000 m
1:39,8 1:33,2 6,2 Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich Lidija Skoblikowa
26. 2 lutego 1964 Austria Innsbruck łyżwiarstwo szybkie
1000 m
5:47,3 5:14,9 32,4 Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich Lidija Skoblikowa

Mistrzostwa świata w łyżwiarstwie szybkim w wieloboju[edytuj | edytuj kod]

Miejsce Dzień Rok Miejscowość Konkurencja Czas/punkty Czas/punkty zwyciężczyni Strata Zwyciężczyni
12. 9–10 lutego 1957 Finlandia Imatra 1500 m 2:46,2 2:37,0 9,2 Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich Inga Artomonowa
7. 9–10 lutego 1957 Finlandia Imatra 3000 m 5:45,0 5:33,8 11,2 Finlandia Eevi Huttunen
10. 9–10 lutego 1957 Finlandia Imatra 500 m 51,2 48,8 3,2 Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich Sofja Kondakowa
10. 9–10 lutego 1957 Finlandia Imatra 1000 m 1:45,9 1:39,9 6,0 Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich Inga Artomonowa
9. 9–10 lutego 1957 Finlandia Imatra wielobój 217.050 207.500 9.550 Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich Inga Artomonowa
7. 8–9 lutego 1958 Szwecja Kristinehamn 1500 m 2:43,7 2:34,3 9,4 Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich Inga Artomonowa
6. 8–9 lutego 1958 Szwecja Kristinehamn 500 m 50,3 47,6 2,7 Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich Tamara Ryłowa
6. 8–9 lutego 1958 Szwecja Kristinehamn 1000 m 1:46,3 1:43,3 3,0 Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich Sofja Kondakowa
8. 8–9 lutego 1958 Szwecja Kristinehamn 3000 m 5:54,3 5:33,0 11,3 Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich Inga Artomonowa
9. 8–9 lutego 1958 Szwecja Kristinehamn wielobój 217.067 208.483 8.584 Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich Inga Artomonowa
5. 30–31 stycznia 1960 Szwecja Östersund 1500 m 2:41,6 2:37,6 4,0 Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich Walentina Stienina
2.Silver medal.svg 30–31 stycznia 1960 Szwecja Östersund 1000 m 1:40,7 1:40,2 0,5 Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich Kłara Gusiewa
11. 30–31 stycznia 1960 Szwecja Östersund 500 m 52,3 49,5 2,8 Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich Lidija Skoblikowa
5. 30–31 stycznia 1960 Szwecja Östersund 3000 m 5:37,6 5:23,9 13,7 Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich Lidija Skoblikowa
5. 30–31 stycznia 1960 Szwecja Östersund wielobój 212.784 208.833 3.951 Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich Walentina Stienina
12. 11–12 lutego 1961 Norwegia Tønsberg 500 m 49,7 48,1 1,6 Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich Walentina Stienina
11. 11–12 lutego 1961 Norwegia Tønsberg 1000 m 1:43,3 1:37,8 5,5 Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich Walentina Stienina
5. 11–12 lutego 1961 Norwegia Tønsberg 1500 m 2:38,9 2:33,3 5,6 Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich Walentina Stienina
5. 11–12 lutego 1961 Norwegia Tønsberg 3000 m 5:35,6 5:23,4 12,2 Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich Inga Woronina–Artamonowa
7. 11–12 lutego 1961 Norwegia Tønsberg wielobój 210.250 202.533 7.717 Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich Walentina Stienina
11. 17–18 lutego 1962 Finlandia Imatra 500 m 49,4 47,6 1,8 Polska Elwira Seroczyńska
14. 17–18 lutego 1962 Finlandia Imatra 1000 m 1:45,8 1:41,6 3,2 Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich Inga Woronina–Artamonowa
19. 17–18 lutego 1962 Finlandia Imatra 1500 m 2:43,5 2:32,2 11,3 Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich Inga Woronina–Artamonowa
17. 17–18 lutego 1962 Finlandia Imatra wielobój 156.800 204.683 47.883 Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich Inga Woronina–Artamonowa
11. 21–22 lutego 1963 Japonia Karuizawa 500 m 47,8 45,4 2,4 Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich Lidija Skoblikowa
27. 21–22 lutego 1963 Japonia Karuizawa 1000 m 1:39,7 1:31,8 7,9 Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich Lidija Skoblikowa
27. 21–22 lutego 1963 Japonia Karuizawa 1500 m 2:34,7 2:23,3 11,4 Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich Lidija Skoblikowa
25. 21–22 lutego 1963 Japonia Karuizawa wielobój 149.550 190.817 41.267 Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich Lidija Skoblikowa
20. 27–28 stycznia 1968 Finlandia Helsinki 1000 m 1:40,3 1:34,5 5,8 Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich Ludmiła Titowa
21. 27–28 stycznia 1968 Finlandia Helsinki 1500 m 2:37,7 2:26,4 11,3 Holandia Stien Baas-Kaiser
DNS 27–28 stycznia 1968 Finlandia Helsinki wielobój 102.717 195.050 92.333 Holandia Stien Baas-Kaiser
22. 1–2 lutego 1969 Francja Grenoble 500 m 49,4 45,1 4,3 Norwegia Kirsti Biermann
23. 1–2 lutego 1969 Francja Grenoble 1000 m 1:38,3 1:31,2 7,1 Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich Lāsma Kauniste
24. 1–2 lutego 1969 Francja Grenoble 1500 m 2:33,5 2:21,5 12,0 Holandia Stien Baas-Kaiser
24. 1–2 lutego 1969 Francja Grenoble wielobój 149.717 189.567 39.85 Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich Lāsma Kauniste
27. 6–7 lutego 1971 Finlandia Helsinki 500 m 50,4 44,6 5,8 Stany Zjednoczone Anne Henning
25. 6–7 lutego 1971 Finlandia Helsinki 1000 m 1:40,2 1:33,0 7,2 Stany Zjednoczone Dianne Holum
24. 6–7 lutego 1971 Finlandia Helsinki 1500 m 2:38,0 2:23,2 14,8 Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich Nina Statkiewicz
26. 6–7 lutego 1971 Finlandia Helsinki wielobój 153.167 191.400 38.233 Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich Nina Statkiewicz

Mistrzostwa Europy w łyżwiarstwie szybkim w wieloboju[edytuj | edytuj kod]

Miejsce Dzień Rok Miejscowość Konkurencja Czas/punkty Czas/punkty zwyciężczyni Strata Zwyciężczyni
23. 31 stycznia–1 lutego 1971 Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich Leningrad 500 m 50,41 45,54 4,87 Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich Ludmiła Titowa
19. 31 stycznia–1 lutego 1971 Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich Leningrad 1000 m 1:44,5 1:36,1 8,4 Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich Ludmiła Titowa
23. 31 stycznia–1 lutego 1971 Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich Leningrad 1500 m 2:40,0 2:25,5 14,5 Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich Nita Statkiewicz
23. 31 stycznia–1 lutego 1971 Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich Leningrad wielobój 155.993 197.097 41.104 Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich Nita Skatkiewicz

Sukcesy krajowe[edytuj | edytuj kod]

  • trzydzieści siedem tytułów seniorskiej mistrzyni Polski:
    • na 500 m (1954, 1956, 1958, 1962, 1964)
    • na 1000 m (1956, 1957, 1958, 1962, 1971)
    • na 1500 m (1955, 1956, 1957, 1958, 1962, 1963, 1964, 1968, 1969, 1971)
    • na 3000 m (1956, 1957, 1958, 1962, 1968, 1969, 1970, 1971, 1972)
    • w wieloboju (1956, 1957, 1958, 1962, 1969, 1971)
    • w sztafecie 4x1000 m (1952, 1953)
  • pięć tytułów seniorskiej wicemistrzyni Polski:
    • w wieloboju (1954, 1961, 1963, 1965, 1970)
  • czterdzieści ustanowionych rekordów Polski

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 PILEJCZYK (MAJCHER) HELENA. pkol.pl. [dostęp 2013-12-01].
  2. 2,0 2,1 2,2 Helena Pilejczyk w Alei Gwiazd Sportu w Dziwnowie. elblag.wm.pl. [dostęp 2013-12-01].
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Polscy medaliści - Helena Pilejczyk. eurosport.onet.pl. [dostęp 2013-12-01].
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 O pierwszej Polce z medalem zimowych igrzysk. gazeta.pl. [dostęp 2013-12-01].
  5. ELWIRA SEROCZYŃSKA (POTAPOWICZ). www.mosir.elblag.eu. [dostęp 2013-11-23].
  6. Polscy medaliści - Elwira Seroczyńska. eurosport.onet.pl. [dostęp 2013-11-17].
  7. 90 polskiego sportu, 1921-2011. „Przegląd Sportowy”, 2011. Axel Springer Polska (pol.). 
  8. Helena Pilejczyk (pol.). Oficjalny serwis internetowy Miasta Elbląg. [dostęp 2014-01-02].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]