Hemoglobina glikowana

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Hemoglobina glikowana (inaczej glikohemoglobina, GHB) powstaje wskutek nieenzymatycznego glikacji globiny, która jest podstawowym składnikiem budowy hemoglobiny.

Istnieją różne frakcje hemolobiny glikowanej, jednak wyłącznie frakcja HbA1C znalazła zastosowanie w diagnostyce cukrzycy. Powstaje ona wskutek przyłączenia cząsteczki glukozy do N-końcowej grupy aminowej łańcucha β-globiny.

Ponieważ błona erytrocytu jest przepuszczalna dla glukozy, ilość zawartej w nim hemoglobiny glikowanej odzwierciedla średnie stężenie glukozy we krwi w ciągu poprzednich 120 dni (czyli średniego czasu życia erytrocytu). Jest to przydatny retrospektywny wskaźnik glikemii, ponieważ istnieje związek między stężeniem glikohemoblobiny i średnią glikemią oraz ryzykiem powstania przewlekłych powikłań cukrzycowych.

Związek średniej glikemii
w okresie 3 msc. z HbA1c[1]
HbA1c (%) Średnie stężenie glukozy
w surowicy mg% (mmol/l)
6 126 (7,0)
7 154 (8,6)
8 183 (10,2)
9 212 (11,8)
10 240 (13,4)
11 269 (14,9)
12 298 (16,5)

Interpretacja wyniku i normy tego badania jest określana przez okresowo opracowywane eksperckie zalecenia, które są publikowane przez towarzystwa naukowe (w Polsce Polskie Towarzystwo Diabetologiczne, na świecie American Diabetes Association). Według zaleceń PTD z 2010 roku docelowy poziom HbA1c powinien wynosić:

  • ≤ 7%
  • ≤ 6,5% u pacjentów z cukrzycą typu 1 i 2 o krótkim czasie trwania choroby
  • ≤ 6,1% w cukrzycy ciężarnych

Ze względu na różne metody oznaczania, wartość progowa może się różnić między laboratoriami i zależy od stosowanej metody oznaczenia.

Podwyższone poziomy hemoglobiny glikowanej świadczą o złym wyrównaniu cukrzycy co wiąże się z podwyższonym ryzykiem rozwoju powikłań cukrzycy. Im stężenie hemoglobiny glikowanej jest wyższe, tym ryzyko rozwoju tych powikłań jest większe.

Oznaczenia HbA1C mogą dawać niewiarygodne wyniki:

Badanie hemoglobiny glikowanej powinno wykonywać się co 3 miesiące, a przy stabilnym przebiegu choroby oraz dobrym wyrównaniu metabolicznym raz na pół roku.

Sposób wykonania badania[edytuj | edytuj kod]

Badanie HbA1c wykonuje się z pełnej krwi żylnej pobranej na EDTA. Badanie nie musi być wykonywane na czczo. Istnieje kilka metod oznaczania HbA1c, lecz rekomendowana jest wysokosprawna chromatografia cieczowa (HPLC).

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. DM. Nathan, J. Kuenen, R. Borg, H. Zheng i inni. Translating the A1C assay into estimated average glucose values.. „Diabetes Care”. 31 (8), s. 1473-8, Aug 2008. doi:10.2337/dc08-0545. PMID 18540046. 

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Diabetologia pod red. Dariusza Moczulskiego, tom 6, Wielka Interna, ss. 34-35, Wyd. Medical Tribune, Warszawa, 2012, ISBN 978-83-60135-85-3

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.