Hendrick ter Brugghen

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Niewierny Tomasz (1621-23)

Hendrick Jansz ter Brugghen lub Terbugghen (ur. 1588 w Deventer lub Hadze, zm. 1 listopada 1629 w Utrechcie) – holenderski malarz okresu baroku, pierwszy caravaggionista utrechcki.

Jego ojciec był członkiem Rady Miasta Deventer. W 1591 rodzina przeniosła się do katolickiego Utrechtu. Kształcił się u manierysty Abrahama Bloemaerta. W 1604 wyjeżdża w podróż artystyczną do Włoch., gdzie przebywa 10 lat. W 1616 powraca do Utrechtu i zostaje mistrzem gildii św. Łukasza. 15 października 1616 poślubia Jacobę Verbeek, córkę rachmistrza, z którą miał ośmioro dzieci. W latach 1621-24 prawdopodobnie prowadził wspólną pracownię z młodszym od siebie caravaggionistą utrechckimDirckem van Baburenem.

Malował obrazy religijne (sceny pasyjne, męczeństwa świętych) i sceny rodzajowe (śpiewacy, muzykanci, żołnierze). Jego zachowana spuścizna obejmuje okres 1616-1629 (ok. 20 dzieł). Specjalizował się w obrazach dużego formatu, o silnych kontrastach światłocieniowych i głębokim dramatyzmie. W postaciach, efektach świetlnych i układzie kompozycji wyraźnie nawiązywał do Caravaggia. Pod wpływem katolickich zleceniodawców, w niektórych swych dziełach sięgał do tradycji późnośredniowiecznego malarstwa niderlandzkiego, łącząc ją ze stylistyką włoską.

Oddziałał na takich malarzy, jak: Jan van Bijlert, Jan Lievens, Paulus Bor, Leonaert Bramer i być może Georges de La Tour. Echa jego twórczości widać również u Jana Vermeera.

W zbiorach polskich znajdują się dwa obrazy ter Brugghena: Piłat umywający ręce – (Lublin, Muzeum Lubelskie) oraz Król Dawid grający na harfie w otoczeniu aniołów (1628) – (Warszawa, Muzeum Narodowe).

Wybrane dzieła[edytuj | edytuj kod]

  • Powołanie św. Mateusza - (ok. 1616) – Budapeszt, Muzeum Sztuk Pięknych
  • Wieczerza w Emaus - (1616) – Toledo (Ohio), Toledo Museum of Art
  • Alegoria smaku - (1617) – Malibu, J. Paul Getty Museum
  • Pokłon Trzech Króli - (1619) – Amsterdam, Rijksmuseum
  • Chrystus cierniem ukoronowany - (1620) – Kopenhaga, Statens Museum for Kunst
  • Pasterz grający na flecie - (1621) – Kassel, Galeria Malarstwa
  • Powołanie apostoła Mateusza - (1621) – Utrecht, Centraal Museum
  • Wieczerza w Emaus - (ok. 1621) – Poczdam, Pałac Sans-Souci
  • Niewierny Tomasz - (1621-23)
  • Uwolnienie św. Piotra- (1624) – Haga, Mauritshuis,
  • Ezaw sprzedający swoje pierworództwo - (ok. 1625) – Berlin, Gemaeldegalerie
  • Ukrzyżowanie z Marią i św. Janem - (ok. 1624-26) – Nowy Jork, Metropolitan Museum of Art,
  • Lutnistka - (1624-26) – Wiedeń, Kunsthistorisches Museum
  • Koncert - (1626) – St. Petersburg, Ermitaż
  • Jakub, Laban i Lea - (1628) – Kolonia, Wallraf-Richartz-Museum
  • Demokryt - (1628) – Amsterdam, Rijksmuseum
  • Duet - (1628) – Paryż, Luwr
  • Śpiewaczka uliczna - (1628) – Bazylea, Kunstmuseum

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Samuel Rodary, Caravaggioniści holenderscy, Wrocław: Eaglemoss Polska, 2001 (Wielcy Malarze ; nr 157)

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]