Hendrik Lorentz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Hendrik Antoon Lorentz
Hendrik Antoon Lorentz
Data i miejsce urodzenia 18 lipca 1853
Arnhem
Data i miejsce śmierci 4 lutego 1928
Haarlem
Zawód fizyk
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Hendrik Antoon Lorentz (ur. 18 lipca 1853 w Arnhem, zm. 4 lutego 1928 w Haarlemie) – fizyk holenderski[1][2].

Urodził się w Arnhem jako syn Gerrita Frederika Lorentza i jego żony Geertruidy z Ginkelów. W roku 1870 rozpoczął studia na Uniwersytecie w Lejdzie, które przerwał po dwóch latach, aby wrócić do Arnhem i podjąć pracę nauczyciela, jednocześnie pisząc pracę doktorską. Już w 1875 roku, w wieku 22 lat uzyskał doktorat za pracę udoskonalającą teorię elektromagnetyzmu Maxwella. W roku 1878 został profesorem Uniwersytetu w Lejdzie, obejmując nowo stworzoną katedrę fizyki teoretycznej. W 1912 roku zrezygnował z katedry, przyjmując stanowisko dyrektora Instytutu Teylera w Haarlemie. W dalszym ciągu jednak do końca życia prowadził wykłady na uniwersytecie[1][2].

Zapoczątkował teorię elektronową budowy materii, prowadził prace nad połączeniem w jedną całość zjawisk elektromagnetycznych i optycznych. Do najbardziej znanych osiągnięć należą transformacja Lorentza, teoria wyjaśniająca zjawisko dyspersji i przewodnictwa elektrycznego, wzór na skrócenie ciała sztywnego w ruchu (kontrakcja Lorentza-Fitzgeralda). Wyjaśnił teoretycznie zjawiska rozszczepienia linii widmowych w polu magnetycznym (zjawisko Zeemana). W roku 1902 otrzymał Nagrodę Nobla w dziedzinie fizyki, razem z Pieterem Zeemanem (swoim dawnym studentem). Oprócz fizyki teoretycznej, zajmował się też praktyką: w roku 1919 został wybrany przewodniczącym zespołu uczonych i inżynierów pracujących przy przegrodzeniu tamą zatoki Zuiderzee. Lorentz był uznawany za jednego z najwybitniejszych fizyków swojego okresu. Zmarł 4 lutego 1928 roku w Haarlemie[1][2].

Był członkiem brytyjskiego Towarzystwa Królewskiego i innych stowarzyszeń naukowych[1][2], m.in. Polskiej Akademii Umiejętności[3]. Od Royal Society otrzymał Medal Rumforda (1908)[4] i Medal Copleya (1918)[5].

W roku 1925, z okazji pięćdziesięciolecia doktoratu Lorentza, Królewska Holenderska Akademia Sztuk i Nauk ustanowiła medal jego imienia. Ta nagroda naukowa z dziedziny fizyki teoretycznej przyznawana jest co cztery lata[6].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 Hendrik A. Lorentz - Facts (ang.). W: The Nobel Prize in Physics 1902 > Hendrik A. Lorentz, Pieter Zeeman [on-line]. Nobel Media AB. [dostęp 2014-05-10]., Biographical, December 11, 1902, Nobel Lecture, The Theory of Electrons and the Propagation of Light
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 Hendrik Lorentz (ang.). W: Notable Names Database (NNDB) [on-line]. [dostęp 2014-05-10].
  3. Lorentz Hendrik Antoon (pol.). W: Encyklopedia PWN, Portal Wiedzy [on-line]. http://encyklopedia.pwn.pl. [dostęp 2014-05-11].
  4. Rumford Medal (ang.). W: Strona internetowa Royal Society [on-line]. royalsociety.org. [dostęp 2014-05-11].
  5. Copley Medal (ang.). W: Strona internetowa Royal Society [on-line]. royalsociety.org. [dostęp 2014-05-11].
  6. Lorentz medal (niderl.). W: Strona internetowa Leiden University > Faculty of Science > Leiden Institute of Physics > Instituut-Lorentz [on-line]. www.lorentz.leidenuniv.nl. [dostęp 2014-05-11].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]