Henri Bénard

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Henri Bénard (ur. 25 października 1874 Lieurey, Normandia, zm. 29 marca 1939, w Neuilly-sur-Seine, koło Paryża) – francuski fizyk, odkrywca komórek konwekcyjnych obserwowanych w podgrzanej cieczy, nazwanych od jego imienia komórkami Bénarda.

Był synem Felixa Bénarda (1851–1884) i Heleny M. Mangeant (1837–1901). Bénard skończył szkołę podstawową w dystrykcie Lisieux oraz w Caen a następnie przeniósł się do Paryża gdzie studiował w Liceum Louis le Grand, W 1894 dostał się do École normale supérieure w Paryżu gdzie studiował na jednym roku z Paulem Langevinem i matematykiem Henrykiem Lebesgue.

W 1897 roku skończył ENS i zaczął pracować w katedrze fizyki eksperymentalnej Collège de France, gdzie był asystentem Eleuthere Mascarta oraz Marcela Brillouina. Specjalizował się z początku w optyce a następnie w mechanice cieczy. 15 marca 1901 obronił doktorat, w jego komitecie byli Gabriel Lippmann, Edmond Bouty oraz Emile Duclaux. 23 grudnia 1901 ożenił się z Clementine Malhevre, z którą nie miał dzieci. W następnym roku zaczął pracować w Lionie. W roku 1910 został profesorem w Uniwersytecie w Bordeaux. W roku 1914, po wybuchu Pierwszej Wojny Światowej, został zmobilizowany jako oficer. Zajmował się transportem mięsa na front i opracował oszacowanie przewodnictwa cieplnego ścian wagonów. Zajmował się też zastosowaniami optyki w marynarce wojennej. W roku 1922 przeniósł się z Bordeaux do Paryża gdzie został profesorem na Sorbonie. W roku 1926 został profesorem zwyczajnym. W roku 1928 został prezydentem Francuskiego Towarzystwa Fizycznego. W roku 1929 zaczął pracować w Instytucie Mechaniki Cieczy i w roku 1930 został profesorem doświadczalnej mechaniki cieczy. Jego studentami i współpracownikami w tym czasie byli m.in. Dusan Avsec, Michel Luntz, H. Journaud, Victor Volkovisky, Paul Schwarz, V. Romanovsky, G. Sartory, Francois-Joseph Bourrieres.

W roku 1898 zaobserwował przypadkowo nieregularne komórki w rozpuszczonej parafinie, w której dodano pył grafitowy. Następnie odkrył heksagonalne komórki w podgrzanej od dołu cieczy "tourbillons cellulaires" – które z czasem zostały nazwane komórkami Bénarda. Odkrył istnienie innych wielokątnych komórek. Zajmował się badaniem przepływu cieczy w komórkach konwekcyjnych. Zbadał relację pomiędzy stosunkiem długości i wysokości cieczy w komórkach. Odkrył rolki konwekcyjne. W roku 1916 Rayleigh opisał teoretycznie fizykę komórek Bénarda gdzie założył, że wyporność jest głównym mechanizmem ruchu cieczy w komórkach. W 1956 roku Myron Block zasugerował, że w eksperymentach Bénarda głównym mechanizmem nie jest konwekcja, ale zmiany napięcia powierzchniowego z temperaturą.

Bénard interesował się związkami i analogiami pomiędzy konwekcyjnymi komórkami w cieczy a innymi zjawiskami w przyrodzie, m.in. komórkami obserwowanymi w atmosferze, m.in. w altocumulusie stratiformis oraz komórkami w tkankach. W meteorologii zainteresowano się komórkami Bénarda po publikacji Idraca w 1920[1], ale już w roku 1901 Bénard dostrzegał związki z chmurami altocumulus (chmury z elementami jak łuska makreli).

W roku 1937 na Międzynarodowej Wystawie Sztuki i Techniki (Exposition Internationale des Arts et Techniques dans la Vie Moderne), w budynku który obecnie zajmuje Pałac Nauki w Paryżu w pawilonie meteorologicznym zespół kierowany przez Bénarda pokazał eksperymenty obrazujące powstanie rolek konwekcyjnych ważnych w opisie chmur cirrocumulus, altocumulus oraz stratocumulus. W latach 1930 Bénard pracował w Komisji Turbulencji Atmosferycznej, której przewodniczącym był Philippe Wherle, dyrektor francuskiego Instytutu Meteorologicznego. Ostatnie prace Bénarda poświęcone były zjawiskom meteorologicznym[2][3][4].

Przypisy

  1. P. Idrac, Sur les courants de convection dans l’atmosph`ere dans leur rapport avec le vol `a voile et certaines types de nuages, C.R. Acad. Sci.,171, 42–44, 5 juillet 1920
  2. H. Benard, Revue des travaux experimentaux recents sur la formation des nuages en bandes et des nuages en balles de coton (Mammatocomulus) en liaison avec la theorie des tourbillons dus a la convection de la chaleur (tourbillons cellulaires polygonaux et tourbillons en bandes), Proceedings General Assembly Int. Union of Geodesy and Geophys, Edinbourg (1936).
  3. H. Benard, P. Idrac et la theorie des nuages en bandes, La Meteorologie 3,1–4 (1936).
  4. H. Benard et D. Avsec, Travaux r´ecents sur les tourbillons cellulaires et les tourbillons en bandes: Applications a l’astrophysique et a la meteorologie, J. de Phys. Radium 9, 486–500 (1938).