Henrietta Leavitt

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Henrietta Swan Leavitt
Henrietta Swan Leavitt
Data i miejsce urodzenia 4 czerwca 1868
Stany Zjednoczone Lancaster (Massachusetts), USA
Data i miejsce śmierci 12 grudnia 1921
Stany Zjednoczone Cambridge (Massachusetts), USA

Henrietta Swan Leavitt (ur. 4 czerwca 1868 w Lancaster, Massachusetts; zm. 12 grudnia 1921 w Cambridge) – amerykańska astronom[1].

Córka pastora Kościoła kongregacjonalistów. Mimo faktu, że od dzieciństwa była głucha, dokonała wybitnych osiągnięć w dziedzinie astronomii. Otrzymała licencjat Radcliffe College w 1892. W następnym roku podjęła pracę w obserwatorium na Uniwersytecie Harvarda. Badała regularne zmiany jasności cefeid.

Odkryła i skatalogowała gwiazdy zmienne w Obłoku Magellana, po czym na podstawie tych obserwacji odkryła w 1912 i w 1913 szereg zależności związanych z cefeidami, w tym zależność pomiędzy okresem cefeidy a jej jasnością absolutną, co okazało się ważne dla obliczania odległości we wszechświecie. Odkryła również 4 gwiazdy nowe oraz ponad 2400 gwiazd zmiennych.[2] Zmarła na nowotwór.

Nagrody i wyróżnienia[edytuj | edytuj kod]

  • Asteroida (5383) Leavitt i krater Leavitt na Księżycu zostały nazwane na jej cześć.
  • Cztery lata po jej śmierci szwedzki matematyk Magnus Gustaw Mittag-Leffler, nie wiedząc, że ona nie żyje, zaproponował nominowanie jej do Nagrody Nobla w dziedzinie fizyki w 1926 roku, i napisał do Shapleya prośbę o podanie szczegółowych iformacji na temat jej pracy dotyczącej zmienności cefeid, oferując zawarcie tych informacji w swej monografii o Zofii Kowalewskiej. Shapley w odpowiedzi poinformował Mittag-Lefflera, że Leavitt zmarła, i zasugerował, że faktycznym odkrywcą jest on sam (Shapley) - dzięki interpretacji jej wyników. Leavitt nigdy nie została nominowana, ponieważ Nagroda Nobla nie jest przyznawana pośmiertnie[3].

Przypisy

  1. A. Lightman, Światło z przeszłości. Dzieje Kosmologii współczesnej, Warszawa 2003, s. 31.
  2. Encyklopedia Britannica. Poznań: 2006, s. 79. ISBN 978-83-60563-25-0.
  3. Johnson, George: Miss Leavitt's Stars: The Untold Story of the Woman Who Discovered How to Measure the Universe. New York: W.W. Norton & Company, 2005, s. 118-119. ISBN 0-393-05128-5. (ang.)

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]