Henry Lee III
| Henry Lee III | |
 |
|
| Data urodzenia | 28 stycznia 1756 |
| Data śmierci | 25 marca 1818 |
| Gubernator stanu Wirginia | |
| Przynależność polityczna | Partia Federalistyczna |
| Okres urzędowania | od 1791 do 1794 |
| Poprzednik | Beverley Randolph |
| Następca | Robert Brooke |
| Odznaczenia | |
| Złoty Medal Kongresu | |
 Galeria zdjęć w Wikimedia Commons |
|
Henry Lee III, zwany „Light Horse Harry” (ur. 28 stycznia 1756, zm. 25 marca 1818) – oficer kawalerii Armii Kontynentalnej w czasie amerykańskiej wojny o niepodległość, później gubernator stanu Wirginia i kongresmen. Jego synem był Robert Edward Lee, generał armii Skonfederowanych Stanów Ameryki.
Spis treści |
[edytuj] Wczesne lata
Przyszedł na świat w Dumfries w kolonii Wirginia (obecnie stan Wirginia). Henry był synem generała majora Henry’ego Lee II (1730–1787) z „Leesylvanii” i Lucy Grymes (1734–1792), zwanej „Pięknością z Lawland”. Jego ojciec był kuzynem szóstego prezydenta Kongresu Kontynentalnego, Richarda Henry’ego Lee. Przez swoją prababkę był również spokrewniony z Tomaszem Jeffersonem. Początkowo poszedł śladami karier swojego ojca i dziadka w armii brytyjskiej i ukończył w 1773 College w New Jersey (obecnie Uniwersytet Princeton), ale wkrótce po wybuchu wojny o niepodległość Stanów Zjednoczonych przyłączył się do wojsk zbuntowanych kolonistów.
[edytuj] Kariera wojskowa
[edytuj] Wojna o niepodległość
W 1776 został awansowany do stopnia kapitana w oddziale dragonów z Wirginii, którzy wchodzili w skład formacji Pierwszych Lekkich Dragonów Kontynentalnych (ang. 1st Continental Light Dragoons). W 1778 został mianowany majorem i został dowódcą małego nieregularnego korpusu. Walki, w których uczestniczył z tą jednostką, przyniosły mu sławę znakomitego dowódcy.
Służba w najbardziej wysuniętych placówkach Armii Kontynentalnej sprawiła, że nadano mu przydomek „Light Horse Harry”. Wsławił się 19 sierpnia 1779 roku bohaterstwem w bitwie o Paulus Hook w ówczesnej prowincji New Jersey. Za swój czyn otrzymał od Kongresu Kontynentalnego złoty medal, wyróżnienie, które nie było przyznane żadnemu innemu oficerowi poniżej stopnia generała w czasie całej wojny[1].
Został awansowany do stopnia podpułkownika (ang. Lieutenant Colonel) i otrzymał dowództwo nad korpusem dragonów (Legion Lee) oraz został skierowany na południowy front wojny. Jego oddział był częścią wojsk dowodzonych przez generała Nathaneala Greene. Wraz z swoim oddziałem Lee wykazał się znakomitą postawą w bitwach pod Guilford Court House, Camden i Eutaw Springs.
Na początku maja 1781 roku Greene odkomenderował go do prowadzenia samodzielnych działań. Wraz z partyzantami Francisa Mariona po zdobyciu fortu Watson otoczył fort Motte. Po jego kapitulacji zdobył fort Granby, a następnie wyruszył do Georgii, aby wesprzeć wojska oblegające Augustę. Po jej zdobyciu dołączył 8 czerwca do oddziałów oblegających fort Ninety Six i objął dowództwo lewego skrzydła. Prace inżynieryjne w czasie tego oblężenia prowadził Tadeusz Kościuszko[2].
Light Horse Harry był obecny w 1781 roku w czasie kapitulacji Cornwallisa pod Yorktown, jednak wkrótce potem, ze względu na stan zdrowia, opuścił armię.
[edytuj] W służbie Stanów Zjednoczonych
W 1785 w dowód przyjaźni podarował Jerzemu Waszyngtonowi 12 sadzonek kasztanowca. Waszyngton dał później dwa z nich swojemu przyjacielowi, generałowi Robertowi Brownowi; pozostałe dziesięć zasadził w swojej posiadłości w Mount Vernon. Brown zasadził swoje drzewka koło swojego domu w Bath w Pensylwanii, niedaleko gminy East Allen (ang. East Allen Township). Jedyne ocalałe drzewko przetrwało 136 lat, aż w 1921 roku zostało zniszczone przez błyskawicę. W 1928 roku, 876 jego ziaren zostało wysłanych do 48 ówczesnych uniwersytetów stanowych oraz do wielu krajów. W ten sposób kasztanowiec Brown’s Horse stał się amerykańskim drzewkiem przyjaźni.
Od 1786 do 1788 Lee był delegatem na Kongres Kontynentalny, a pod koniec swojej kadencji na konwencji w Wirginii opowiedział się za przyjęciem Konstytucji Stanów Zjednoczonych. Od 1789 do 1791 był członkiem Zgromadzenia Generalnego Wirginii, a od 1791 do 1794 gubernatorem tego stanu.
W czasie tzw. Buntu Whiskey w 1794 był obok Hamiltona i prezydenta Waszyngtona jednym z dowódców sił federalnych, które przybyły do zbuntowanej Pensylwanii w celu stłumienia rebelii.
W czasie, gdy był gubernatorem, jedno z nowych hrabstw stanu Wirginia od jego nazwiska zostało nazwane hrabstwem Lee.
Od 1798 do 1800 roku służył w Armii Stanów Zjednoczonych w stopniu generała majora. Od 1799 do 1801 był członkiem Izby Reprezentantów Kongresu. Napisał słynne zdanie, którego użył John Marshall w przemówieniu do Kongresu w związku ze śmiercią Jerzego Waszyngtona – „first in war, first in peace, and first in the hearts of his countrymen” (pierwszy w walce, pierwszy w czasie pokoju, najważniejszy w sercach swoich rodaków).
[edytuj] Małżeństwa i rodzina
Pomiędzy 8 a 13 kwietnia 1782 roku poślubił, na plantacji Stratford Hall, swoją daleką kuzynkę Matyldę Ludwell Lee (1766–1790). Z tego małżeństwa urodziło się troje dzieci. Po śmierci Matyldy, 13 czerwca 1793 Henry Lee poślubił, na plantacji Shirley, młodszą o 17 lat Anne Hill Carter, z którą miał sześcioro dzieci. Piątym z tych dzieci był syn, Robert Edward Lee, późniejszy generał Armii Skonfederowanych Stanów Ameryki.
Anna pochodziła z rodziny, której pochodzenie niektórzy z badaczy wywodzą od Roberta II Stewarta, króla Szkocji[3].
Ryzykowne inwestycje, jakie prowadził Henry Lee, podobnie jak wielu innych Ojców Założycieli, doprowadziły jego rodzinę do trudnej sytuacji finansowej. Szczególnie spółki z Aaronem Burrem i Robertem Morrisem okazały się nietrafione. W 1810 roku w obliczu żądań swoich wierzycieli oraz aby wyjść z więzienia dla dłużników, Lee zdecydował się na sprzedaż całego majątku.
[edytuj] Śmierć
27 lipca 1812 roku w Baltimore, pomagając przeciwnikowi administracji Jeffersona, Alexandrowi Contee Hansonowi, napadniętemu przez tłum zwolenników partii Demokratycznych Republikanów, Henry Lee został dotkliwie pobity. W trakcie wycofywania się, wraz około dwudziestoma innymi federalistami wzięli zakładnika i schronili się w biurach w budynku na Charles Street. Dzięki negocjacjom prowadzonym m.in. przez generała brygady Johna Strickera oraz przedstawicieli władz Baltimore, Lee i jego towarzysze poddali się następnego dnia. Postanowiono o przewiezieniu ich do więzienia hrabstwa. Na drodze konwoju stanął jednak tłum prowadzony przez robotnika, George Woolslagera, który bił uwięzionych federalistów przez ponad 3 godziny. Jeden z pobitych, James Maccubin Lingan, zmarł[4].
Lee odniósł rozległe obrażenia wewnętrzne, miał także rany na głowie i twarzy. Odniesione obrażenia były także przyczyną problemów z mówieniem. Próbował leczyć się w Indiach Zachodnich, dokąd wyjechał.
Zmarł 25 marca 1818 w letniej posiadłości „Dungeness”, położonej na wyspie Cumberland w Georgii, należącej do córki Nathanaela Greene. Henry Lee został pochowany z pełnymi honorami wojskowymi oddanymi przez amerykańską flotę, stacjonującą w pobliżu ST. Mary’s. Jego szczątki spoczywały na rodzinnym cmentarzu przy posiadłości Greeneów aż do 1913, kiedy to zostały zabrane do rodzinnego grobowca znajdującego się w Kaplicy Lee, w kampusie Uniwersytetu Waszyngtona i Lee w Lexington w Wirginii[5].
Brat Henry’ego Lee był kongresmenem z Wirginii przez dwie kadencje.
Przypisy
- ↑ Henry Lee Medal Background.
- ↑ Tadeusz Kościuszko. W: Zdzisław Sułek: Polacy w wojnie o niepodległość Stanów Zjednoczonych 1775-1783. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1976, s. 110.
- ↑ Professor Wm. Winston Fontaine, of Louisville: The Descent Of General Robert Edward Lee From Robert The Bruce, Of Scotland..
- ↑ James Maccubin Lingan.
- ↑ William W. Winn: Cumberland Island and how modern times at last have reached it.
