Henry Petty-Fitzmaurice, 5. markiz Lansdowne

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Henry Petty-Fitzmaurice, 5. markiz Lansdowne
Henry Charles Keith Petty-Fitzmaurice, 5th Marquess of Lansdowne by Philip Alexius de László.jpg
Data i miejsce urodzenia 14 stycznia 1845
Londyn
Data i miejsce śmierci 3 czerwca 1927
Clonmel
Wielka Brytania Minister spraw zagranicznych
Przynależność polityczna Liberalni Unioniści
Okres urzędowania od 1900
do 1905
Poprzednik lord Salisbury
Następca Edward Grey
Wielka Brytania Minister wojny
Okres urzędowania od 1895
do 1900
Poprzednik Henry Campbell-Bannerman
Następca St John Brodrick
Flag of the Governor-General of India (1885–1947).svg Wicekról Indii
Okres urzędowania od 1888
do 1894
Poprzednik lord Dufferin
Następca lord Elgin

Henry Charles Keith Petty-Fitzmaurice, 5. markiz Lansdowne KG, GCSI, GCMG, GCIE (ur. 14 stycznia 1845 w Londynie, zm. 3 czerwca 1927 w Clonmel w Irlandii) - brytyjski administrator kolonialny i polityk, pełniący m.in. urzędy gubernatora generalnego Kanady oraz wicekróla Indii, a także zasiadający w gabinetach lorda Salisbury'ego, Arthura Balfoura i H.H. Asquitha.

Był najstarszym synem Henry'ego Petty'ego-Fitzmaurice'a, 4. markiza Lansdowne, i hrabiny Emily de Flahaut, córki francuskiego polityka Charles'a Josepha, hrabiego de Flahaut. Wykształcenie odebrał w Eton College oraz na Uniwersytecie Oksfordzkim. 8 listopada 1869 w Opactwie Westminsterskim poślubił lady Maud Hamilton (17 grudnia 1850 - 21 października 1932), córkę Jamesa Hamiltona, 1. księcia Abercorn, i lady Louisy Russell, córki 6. księcia Bedford. Henry i Maud mieli razem dwóch synów i dwie córki:

Od urodzenia do 1863 r. Henry korzystał z tytułu grzecznościowego wicehrabiego Clanmaurice, a potem przez trzy lata hrabiego Kerry. W 1866 r. odziedziczył po zmarłym ojcu tytuł 5. markiza Lansdowne i zasiadł w Izbie Lordów w ławach Partii Liberalnej. Mimo swego wieku (członkiem parlamentu stał się jako zaledwie 21-letni młodzieniec) szybko zaczął zajmować eksponowane stanowiska. W latach 1869-1872 był jednym z Lordów Skarbu, a następnie do 1874 r. podsekretarzem stanu w Ministerstwie Wojny.

W 1880 r. wrócił do rządu jako podsekretarz stanu w Ministerstwie ds. Indii, zaś w 1883 r. powierzono mu funkcję gubernatora generalnego Kanady. Dał się tam poznać jako człowiek, któremu mimo błękitnej krwi niestraszne były niewygody - podczas jego wizyty w zachodnich regionach kraju kolej transkontynentalna była wciąż w budowie, wobec czego gubernator docierał do niektórych miejsc w końskim siodle lub na łodzi. Szeroko opisywał także piękno kanadyjskiej przyrody i okazał się być zapalonym wędkarzem. Bezpośrednio po zakończeniu jego kadencji w Ottawie (w 1888 r.) został wysłany do Indii, gdzie jako wicekról stanął na czele całej administracji kolonialnej na tym ogromnym obszarze. Ostatecznie powrócił do Anglii w 1894 r. i przyłączył się do powstałego w wyniku rozłamu w łonie Liberałów stronnictwa Liberalnych Unionistów, które ściśle współdziałało z Partią Konserwatywną.

W 1895 r. został ministrem wojny. Jego urzędowanie przypadło na czas wybuchu II wojny burskiej, zaś on sam był wskazywany przez opozycję jako osoba winna fatalnemu stanowi przygotowania brytyjskiej armii do tego konfliktu. Mimo to pozostał w rządzie, przenosząc się w 1900 r. na stanowisko ministra spraw zagranicznych. Jako szef dyplomacji doprowadził do podpisania sojuszy obronnych z Japonią (1902) i Francją (1905).

Po przegranych wyborach w styczniu 1906 r., Lansdowne został liderem opozycji w Izbie Lordów. Korzystając z posiadanej wówczas przez konserwatystów przewagi w tej izbie oraz z jej prawa weta wobec decyzji Izby Gmin, skutecznie blokował wiele inicjatyw liberalnego rządu. W 1915 r. wszedł do wojennego, ponadpartyjnego gabinetu H.H. Asquitha jako minister bez teki i zasiadał w nim do 1916 r. Zmarł w 1927 r. w swoich dobrach rodowych w Irlandii.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]


Poprzednik
Henry Petty-Fitzmaurice, 4. markiz Lansdowne
Markiz Lansdowne
1866-1927
Następca
Henry Petty-Fitzmaurice, 6. markiz Lansdowne
Poprzednik
Emily Petty-Fitzmaurice, 8. lady Nairne
Lord Nairne
1895-1927
Następca
Henry Petty-Fitzmaurice, 6. markiz Lansdowne