Henryk Bereza

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Henryk Bereza
Henryk Bereza (2005)
Henryk Bereza (2005)
Data i miejsce urodzenia 28 października 1926
Miedniewice
Data i miejsce śmierci 21 czerwca 2012
Warszawa
Zawód krytyk literacki
Odznaczenia
Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski
Wikicytaty Henryk Bereza w Wikicytatach

Henryk Mieczysław Bereza (ur. 28 października 1926 w Miedniewicach, zm. 21 czerwca 2012 w Warszawie) – polski krytyk literacki, eseista, redaktor miesięcznika „Twórczość”.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Był synem rzemieślnika Stanisława Berezy i Agnieszki z Wenusów. Uczył się w szkole w Skierniewicach, w czasie wojny uczęszczał na tajne komplety, po wyzwoleniu był uczniem skierniewickiego Liceum Ogólnokształcącego im. Bolesława Prusa. Od 1947 studiował polonistykę na Uniwersytecie Warszawskim, studia ukończył w 1952 z tytułem magistra. W czasie II wojny światowej (w latach 1943–1944) był żołnierzem Armii Krajowej. Kilka lat po wojnie, z pomocą Marii Janion i Marii Żmigrodzkiej, zadebiutował w prasie literackiej. W 1951 został redaktorem „Twórczości”. W latach 1966–1978 kierował działem krytyki, w latach 1978–1988 – prozy, w latach 1980–2004 był zastępcą redaktora naczelnego. Od 1977 do 2005 prowadził w „Twórczości” autorską rubrykę Czytane w maszynopisie. Był również przez dwa lata przewodniczącym jury Nagrody Literackiej Nike.

Twórczość[edytuj | edytuj kod]

Henryk Bereza w rozmowie z Marianem Pankowskim (Warszawa, 21 maja 2006)
Grób Henryka Berezy na Cmentarzu Powązkowskim w Warszawie
  • 1966: Sztuka czytania
  • 1967: Z lektur prozy obcej
  • 1971: Prozaiczne początki
  • 1972: Związki naturalne (1973 – nagroda im. S. Piętaka)
  • 1978: Związki naturalne: szkice literackie
  • 1979: Proza z importu: szkice literackie
  • 1981: Taki układ
  • 1982: Bieg rzeczy: szkice literackie
  • 1989: Sposób myślenia: tom 1 – O prozie polskiej
  • 1993: Pryncypia. O łasce literatury
  • 1996: Obroty. Szkice literackie
  • 1997: Oniriada. Zapisy z lat 1976–1996
  • 1998: Epistoły
  • 2003: Miary. 99 trójwierszy
  • 2006: ...Wypiski...
  • 2010: Końcówki. Henryk Bereza mówi (z Piotrem Czerniawskim i Adamem Wiedemannem)
  • 2010: Względy
  • 2011: Zgłoski
  • 2014: Zgrzyty

Odznaczenia i nagrody[edytuj | edytuj kod]

Fundacja Literatury[edytuj | edytuj kod]

W 2012 powstała w Szczecinie Fundacja Literatury imienia Henryka Berezy, której celem jest upowszechnianie i promowanie dorobku i spuścizny Henryka Berezy, a także upowszechnianie i promowanie polskiej literatury współczesnej, czym przez całe życie zajmował się Henryk Bereza[3]. Fundacja Literatury imienia Henryka Berezy jest m.in. wydawcą ogólnopolskiego kwartalnika „EleWator”.

Przypisy

  1. Związek Rzemiosła Polskiego: Nagrody Literackie im. Władysława Reymonta rozdane. 24.03.2011. [dostęp 2014-09-13].
  2. Dziennik Polski, rok XXX, nr 175 (9456), s. 2.
  3. Powstała „Fundacja Literatury imienia Henryka Berezy”. ksiazka.net.pl, 2012-09-13. [dostęp 2013-02-04].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Lesław M. Bartelski: Polscy pisarze współcześni, 1939-1991: Leksykon. Tower Press, 2000, s. 34.