Henryk Bereza

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Henryk Bereza
Henryk Bereza (2005)
Henryk Bereza (2005)
Data i miejsce urodzenia 28 października 1926
Miedniewice
Data i miejsce śmierci 21 czerwca 2012
Warszawa
Zawód krytyk literacki
Odznaczenia
Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski
Wikicytaty Henryk Bereza w Wikicytatach

Henryk Mieczysław Bereza (ur. 28 października 1926 w Miedniewicach, zm. 21 czerwca 2012 w Warszawie) – polski krytyk literacki, eseista, redaktor miesięcznika „Twórczość”.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Był synem rzemieślnika Stanisława Berezy i Agnieszki z Wenusów. Uczył się w szkole w Skierniewicach, w czasie wojny uczęszczał na tajne komplety, po wyzwoleniu był uczniem skierniewickiego Liceum Ogólnokształcącego im. Bolesława Prusa. Od 1947 studiował polonistykę na Uniwersytecie Warszawskim, studia ukończył w 1952 z tytułem magistra. W czasie II wojny światowej (w latach 1943–1944) był żołnierzem Armii Krajowej. Kilka lat po wojnie, z pomocą Marii Janion i Marii Żmigrodzkiej, zadebiutował w prasie literackiej. W 1951 został redaktorem „Twórczości”. W latach 1966–1978 kierował działem krytyki, w latach 1978–1988 – prozy, w latach 1980–2004 był zastępcą redaktora naczelnego. Od 1977 do 2005 prowadził w „Twórczości” autorską rubrykę Czytane w maszynopisie. Był również przez dwa lata przewodniczącym jury Nagrody Literackiej Nike.

Twórczość[edytuj | edytuj kod]

Henryk Bereza w rozmowie z Marianem Pankowskim (Warszawa, 21 maja 2006)
Grób Henryka Berezy na Cmentarzu Powązkowskim w Warszawie
  • 1966: Sztuka czytania
  • 1967: Z lektur prozy obcej
  • 1971: Prozaiczne początki
  • 1972: Związki naturalne (1973 – nagroda im. S. Piętaka)
  • 1978: Związki naturalne: szkice literackie
  • 1979: Proza z importu: szkice literackie
  • 1981: Taki układ
  • 1982: Bieg rzeczy: szkice literackie
  • 1989: Sposób myślenia: tom 1 – O prozie polskiej
  • 1993: Pryncypia. O łasce literatury
  • 1996: Obroty. Szkice literackie
  • 1997: Oniriada. Zapisy z lat 1976–1996
  • 1998: Epistoły
  • 2003: Miary. 99 trójwierszy
  • 2006: ...Wypiski...
  • 2010: Końcówki. Henryk Bereza mówi (z Piotrem Czerniawskim i Adamem Wiedemannem)
  • 2010: Względy
  • 2011: Zgłoski

Odznaczenia i nagrody[edytuj | edytuj kod]

Fundacja Literatury[edytuj | edytuj kod]

W 2012 powstała w Szczecinie Fundacja Literatury imienia Henryka Berezy, której celem jest upowszechnianie i promowanie dorobku i spuścizny Henryka Berezy, a także upowszechnianie i promowanie polskiej literatury współczesnej, czym przez całe życie zajmował się Henryk Bereza[2]. Fundacja Literatury imienia Henryka Berezy jest m.in. wydawcą ogólnopolskiego kwartalnika „EleWator”.

Przypisy

  1. Dziennik Polski, rok XXX, nr 175 (9456), s. 2.
  2. Powstała „Fundacja Literatury imienia Henryka Berezy”. ksiazka.net.pl, 2012-09-13. [dostęp 2013-02-04].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Lesław M. Bartelski: Polscy pisarze współcześni, 1939-1991: Leksykon. Tower Press, 2000, s. 34.