Henryk Gąsiorowski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Henryk Gąsiorowski (ur. 1 kwietnia 1878 w Zaleszczykach, zm. 16 stycznia 1947 w Grudziądzu) – polski krajoznawca, nauczyciel, fotografik, major piechoty Wojska Polskiego.

Był synem Leonarda Gąsiorowskiego i Marii z domu Stecher de Sebenitz. Ukończył gimnazjum w Kołomyi i studia wyższe (polonistyka, historia, geografia), zapewne na Uniwersytecie Lwowskim. Pracował jako nauczyciel gimnazjalny w Kołomyi, gdzie był działaczem Sokoła, Towarzystwa Szkoły Ludowej i Polskiego Towarzystwa Tatrzańskiego. Zajmował się organizacją Muzeum Pokuckiego i kolekcjonował huculską sztukę ludową. Pisał artykuły do prasy lokalnej i krajoznawczej. W latach I wojny światowej był oficerem Cesarskiej i Królewskiej Armii, a od 1919 roku Wojska Polskiego. Od 1920 roku w Grudziądzu, gdzie był oficerem 64 Pułku Piechoty. W 1922 roku zweryfikowany został w stopniu majora ze starszeństwem z 1 czerwca 1919 roku, w korpusie oficerów zawodowych piechoty i mianowany referentem do spraw kultury i oświaty w Dowództwie Okręgu Korpusu Nr VIII w Toruniu, a następnie komendantem Powiatowej Komendy Uzupełnień w Grudziądzu. Z dniem 30 kwietnia 1927 roku przeniesiony został w stan spoczynku[1]. W 1934 roku pozostawał na ewidencji Powiatowej Komendy Uzupełnień w Grudziądzu z przydziałem mobilizacyjnym do Oficerskiej Kadry Okręgowej Nr VIII. W tym czasie przewidziany był do użycia w czasie wojny.

Także na Pomorzu współpracował z czasopismami geograficznymi, krajoznawczymi i regionalnymi, był współorganizatorem grudziądzkiego oddziału Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego. Piastował stanowisko referenta turystyczno-krajoznawczego Rozgłośni Polskiego Radia w Toruniu (zał. 1935). Fotografował m.in. zabytki Grudziądza i Torunia, a także przyrodę Beskidów Wschodnich. Wiele fotografii wydano w formie widokówek. Od 1934 prezes Towarzystwa Fotograficznego "Słońce" w Grudziądzu. Opublikował m.in. Przewodnik po Beskidach Wschodnich, t. 1-2, Lwów 1933-1935 (reprint Kielce 2000). Brał udział w pracach kartograficznych na zlecenie Wojskowego Instytutu Geograficznego.

Lata II wojny światowej przeżył w Grudziądzu. Pozostawił pamiętnik z walk o miasto w styczniu-lutym 1945 oraz fotograficzną dokumentację zniszczeń. Od 1945 zatrudniony w Archiwum Miejskim. Wykonał kilka tysięcy zdjęć, przechowywanych w Muzeum Miejskim i w zbiorach archiwalnych.

Pochowany na cmentarzu przy ul. Cmentarnej.

Przypisy

  1. Dziennik Personalny M.S.Wojsk. Nr 5 z 05.02.1927 r.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Rocznik Oficerski 1924, Ministerstwo Spraw Wojskowych, Oddział V Sztabu Generalnego Wojska Polskiego, Warszawa 1924, s. 276, 345, 1332
  • Rocznik Oficerski Rezerw 1934, Biuro Personalne Ministerstwa Spraw Wojskowych, Warszawa 1934, L.dz. 250/mob. 34, s. 326, 1011
  • Mieczysław Derezyński, Gąsiorowski Henryk, [w:] Polski Słownik Biograficzny, t. 7, Kraków, PAU – PAN, 1948-1958
  • Ignacy Płażewski, Spojrzenie w przeszłość polskiej fotografii, sł. wstępne Jan Sunderland, wyb. il. Jerzy Płażewski, Warszawa, PIW, 1982, ISBN 83-06-00100-1
  • Stanisław Poręba, Ludzie turystyki i krajoznawstwa Grudziądza i regionu grudziądzkiego (1913-1988). Słownik biograficzny, [w:] VII Grudziądzki Sejmik Krajoznawczy. 65-lecie Oddziału PTK-PTTK w Grudziądzu. Materiały szkoleniowe, Grudziądz, Komisja Krajoznawcza PTTK, 1987
  • Anna Wajler, Grudziądz na pocztówkach z lat 1920-1939, Grudziądz, Muzeum w Grudziądzu, 2002, ISBN 83-88076-06-X
  • Ignacy Płażewski, Dzieje polskiej fotografii 1839-1939, Warszawa, Książka i Wiedza, 2003, ISBN 83-05-13316-8
  • Grudziądz 1945. Wspomnienia, red. nacz. Janusz Kalamarski, Grudziądz, Wydaw. Kalamarski, 2007, ISBN 978-83-920267-1-6

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]