Henryk Gotszalkowic
Henryk Gotszalkowic – książę obodrycki panujący w latach 1093-1127, syn Gotszalka.
Wygnany po śmierci ojca do Danii przez księcia Kruta, w 1093 roku dzięki pomocy Duńczyków wrócił do kraju i wymusił na uzurpatorze wydzielenie sobie dzielnicy. Następnie w porozumieniu z żoną Kruta, Sławiną, zabił podstarzałego księcia i przejął pełnię władzy. Swoje panowanie rozpoczął od uznania zwierzchnictwa księcia saskiego Magnusa i zawarcia pokoju z Nordalbingami.
Prosaska polityka nowego władcy wywołała bunt we wschodniej i południowej części księstwa, szybko stłumiony dzięki pomocy Magnusa w zwycięskiej bitwie pod Śmiłowem w 1105 roku[1]. Mimo że sam Henryk był chrześcijaninem, nie próbował narzucić poddanym nowej religii i dopiero pod koniec jego panowania przybyła misja pod kierownictwem biskupa Wicelina. Za swą stolicę obrał Lubekę, położoną na styku terytoriów plemiennych Obodrytów, Wagrów i Połabian, co było wymownym gestem politycznym symbolizującym dążenie władcy do unifikacji politycznej Połabia, zwłaszcza iż według Helmolda wszystkie zachodniosłowiańskie plemiona opłacały mu wówczas trybut. Wschodnia granica państwa Henryka opierała się o Odrę, zaś na południu sięgało ono Sprewy. Około 1112 roku podbił zamieszkujących nad środkową Łabą Brzeżan i Stodoran. Zhołdował także Ranów, tworząc w ten sposób największy w dziejach organizm polityczny na Połabiu. Wówczas jego panowanie rozciągało się nad takimi plemionami słowiańskimi jak: Wagrami, Połabianami, Obodrzycami, Warnami, Czrezpienianami i Chyżanami. Ponadto zależni byli Ranowie, Brzeżanie, Stodoranie i Glinianie.
22 marca 1127 roku Henryk został w nieznanych okolicznościach zamordowany skrytobójczo podczas wizyty w Lüneburgu, co przekreśliło plany zjednoczenia Połabia. Wyznaczył na swojego następcę księcia duńskiego Kanuta Lavarda z pominięciem własnych synów[2], Kanuta i Świętopełka. Po śmierci Henryka Gotszalkowica państwo obodryckie pogrążyło się w wojnie domowej pomiędzy jego synami. Obaj książęta zginęli w czasie bratobójczych walk, a zamęt polityczny wykorzystał Kanut Lavard, w 1128 roku zajmując ziemie Obodrytów.
Przypisy
- ↑ Mały słownik kultury dawnych Słowian. Lech Leciejewicz (red.). Warszawa: Wiedza Powszechna, 1988, s. 137. ISBN 83-214-0499-5.
- ↑ W. Kowalenko, Henryk (1093-1127), [w:] Słownik Starożytności Słowiańskich, t. 2, Wrocław-Warszawa-Kraków 1964, s. 201.
Bibliografia [edytuj]
- Jerzy Strzelczyk: Zapomniane narody Europy. Wrocław: Ossolineum, 2009. ISBN 978-83-04-04769-3.
