Henryk Gotszalkowic

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Henryk Gotszalkowic – książę obodrycki panujący w latach 1093-1127, syn Gotszalka.

Wygnany po śmierci ojca do Danii przez księcia Kruta, w 1093 roku dzięki pomocy Duńczyków wrócił do kraju i wymusił na uzurpatorze wydzielenie sobie dzielnicy. Następnie w porozumieniu z żoną Kruta, Sławiną, zabił podstarzałego księcia i przejął pełnię władzy. Swoje panowanie rozpoczął od uznania zwierzchnictwa księcia saskiego Magnusa i zawarcia pokoju z Nordalbingami.

Prosaska polityka nowego władcy wywołała bunt we wschodniej i południowej części księstwa, szybko stłumiony dzięki pomocy Magnusa w zwycięskiej bitwie pod Śmiłowem w 1105 roku[1]. Mimo że sam Henryk był chrześcijaninem, nie próbował narzucić poddanym nowej religii i dopiero pod koniec jego panowania przybyła misja pod kierownictwem biskupa Wicelina. Za swą stolicę obrał Lubekę, położoną na styku terytoriów plemiennych Obodrytów, Wagrów i Połabian, co było wymownym gestem politycznym symbolizującym dążenie władcy do unifikacji politycznej Połabia, zwłaszcza iż według Helmolda wszystkie zachodniosłowiańskie plemiona opłacały mu wówczas trybut. Wschodnia granica państwa Henryka opierała się o Odrę, zaś na południu sięgało ono Sprewy. Około 1112 roku podbił zamieszkujących nad środkową Łabą Brzeżan i Stodoran. Zhołdował także Ranów, tworząc w ten sposób największy w dziejach organizm polityczny na Połabiu. Wówczas jego panowanie rozciągało się nad takimi plemionami słowiańskimi jak: Wagrami, Połabianami, Obodrzycami, Warnami, Czrezpienianami i Chyżanami. Ponadto zależni byli Ranowie, Brzeżanie, Stodoranie i Glinianie.

22 marca 1127 roku Henryk został w nieznanych okolicznościach zamordowany skrytobójczo podczas wizyty w Lüneburgu, co przekreśliło plany zjednoczenia Połabia. Po śmierci Henryka Gotszalkowica państwo obodryckie pogrążyło się w wojnie domowej pomiędzy jego synami, Kanutem i Świętopełkiem. Obaj książęta zginęli w czasie bratobójczych walk, a zamęt polityczny wykorzystał Kanut Lavard, w 1129 roku zajmując ziemie Obodrytów.

Przypisy

  1. Mały słownik kultury dawnych Słowian. Lech Leciejewicz (red.). Warszawa: Wiedza Powszechna, 1988, s. 137. ISBN 83-214-0499-5.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]