Henryk Grynberg
| Henryk Grynberg | |
| Data i miejsce urodzenia |
4 lipca 1936 Warszawa |
| Zawód | aktor, pisarz |
| Lata aktywności | 1959 – 1967 |
| Profil w bazie filmpolski.pl | |
| Profil w bazie e-teatr.pl | |
| Profil w bazie Filmweb.pl | |
| Profil w bazie Stopklatka.pl | |
Henryk Grynberg (ur. 4 lipca 1936 w Warszawie) – prozaik, poeta, dramaturg, eseista. W jego twórczości dominuje tematyka Holocaustu i losu polskich Żydów.
Spis treści |
[edytuj] Życiorys
Ze względu na żydowskie pochodzenie, lata 1942-1944 przeżył ukrywając się w Radoszynie i okolicach na Mazowszu oraz na tzw. aryjskich papierach w Warszawie. Z jego licznej rodziny uratowali się tylko on i jego matka w czym pomogli im Polacy. Ojca - Abrama - zabił polski chłop [potrzebne źródło] [1], któremu oddał na przechowanie swoje dwie krowy, a brata (liczącego wówczas 1,5 roku ), wydanego przez sąsiadów zabili Niemcy na terenie pobliskiego Jadowa.
Henryk Grynberg szkołę średnią skończył w Łodzi, potem, w latach 1954-1958 studiował na Wydziale Dziennikarstwa Uniwersytetu Warszawskiego. Był zatrudniony w Teatrze Żydowskim w Warszawie w okresie od 1 kwietnia 1959r. do 31 grudnia 1967r.[2], z którym w 1967 roku wyjechał na występy do USA, skąd zdecydował się nie wracać i gdzie mieszka do dzisiaj. Studiował literaturę rosyjską na Uniwersytecie Kalifornijskim w Los Angeles; pracował w U.S. Information Agency i rozgłośni Głos Ameryki w Waszyngtonie; współpracował z emigracyjnymi pismami literackimi.
11 października 1956 podpisał dokument o współpracy jako tajny współpracownik Departamentu 7 Urzędu Bezpieczeństwa o pseudonimie "Reporter"[3].
Henryk Grynberg zbadał i opisał okoliczności śmierci najbliższych krewnych, m.in. w książce Dziedzictwo. Na tej podstawie Paweł Łoziński nakręcił film dokumentalny Miejsce urodzenia.
Jest laureatem licznych nagród literackich, m.in. Nagrody Kościelskich (1966), cztery jego książki były nominowane do Nagrody Literackiej Nike (Drohobycz, Memorbuch, Monolog polsko-żydowski, Uchodźcy). Jego proza jest tłumaczona na wiele języków, m.in. angielski, francuski, niemiecki, hebrajski i holenderski. Jest członkiem Stowarzyszenia Pisarzy Polskich.
[edytuj] Twórczość
[edytuj] Proza
- Ekipa "Antygona" (1963)
- Żydowska wojna (1965)
- Zwycięstwo (1969)
- Życie ideologiczne (1975)
- Życie osobiste (1979)
- Życie codzienne i artystyczne (1980, 1998 wyd. łączne: Życie ideologiczne, osobiste, codzienne i artystyczne)
- Prawda nieartystyczna (1984)
- Kadisz (1987, 2005 wyd. pod tytułem Kalifornijski kadisz)
- Szkice rodzinne (1990)
- Dziedzictwo (1993, 2005 wyd. łącznie z Kalifornijskim kadiszem)
- Dzieci Syjonu (1994)
- Ojczyzna (1999)
- Drohobycz, Drohobycz (1997)
- Memorbuch (2000)
- Szmuglerzy, wraz z Janem Kostańskim (2001)
- Monolog polsko-żydowski (2003)
- Uchodźcy (2004)
- Janek i Maria, wraz z Janem Kostańskim (2006)
- Ciąg dalszy (2008)
[edytuj] Poezja
- Święto kamieni (1964)
- Antynostalgia (1971)
- Wiersze z Ameryki (1980)
- Wśród nieobecnych (1983)
- Pomnik nad Potomakiem (1989)
- Rysuję w pamięci (1995)
- Z Księgi Rodzaju (2000)
- Dowód Osobisty (2006)
[edytuj] Dramaty
[edytuj] Eseje o twórczości Henryka Grynberga
- Antysemityzm i Holocaust w eseistyce Henryka Grynberga. cz. 1., publikacja Yebood.com, jest to analiza Prawdy nieartystycznej, wydania berlińskiego, 1981[4]
- Antysemityzm i Holocaust w eseistyce Henryka Grynberga. cz.2., publikacja Yebood.com, jest to ciąg dalszy analizy Prawdy nieartystycznej, wydania berlińskiego, 1981[5]
Przypisy
- ↑ bracia Wójciccy - uwaga - to zdanie wymaga przypisu - jeśli autor opierał się na książce Dziedzictwo pada w niej nazwisko Wojtyński
- ↑ Informacja uzyskana z prawem publikacji w Wikipedii, od pani Elżbiety Lechicz_Niesiołowskiaj, Głównego specjalisty ds. promocji i marketingu w Teatrze Żydowskim im. Estery Racheli i Idy Kamińskich
- ↑ :: "Autolustracja Henryka Grynberga", Życie Warszawy, 05-02-2007
- ↑ YebooD.com :: Serwis kulturalny
- ↑ YebooD.com :: Serwis kulturalny
[edytuj] Bibliografia
- Jan Jagielski: Przewodnik po cmentarzu żydowskim w Warszawie przy ul. Okopowej 49/51. Z. 1, Kwatery przy Alei Głównej. Warszawa: Towarzystwo Opieki nad Zabytkami. Społeczny Komitet Opieki nad Cmentarzami i Zabytkami Kultury Żydowskiej w Polsce, 1996, s. 14. ISBN 83-90-66296-5.
