Henryk Hryniewski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Kartlis Deda (Matka-Gruzja) – rysunek Henryka Hryniewskiego
dawny budynek Banku Szlacheckiego w Tbilisi, ozdobiony przez H.H.

Henryk Hryniewski, gruz. ჰენრიხ ჰრინევსკი (ur. 22 listopada 1869 w Kutaisi, zm. tamże w roku 1937) – polski malarz, architekt, działacz społeczny, badacz architektury Gruzji.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Urodził się w Kutaisi w rodzinie polskiego zesłańca Wiktora Hryniewskiego. Po śmierci ojca wraz z matka wyjechał do Włoch.

Ukończył studia na politechnice we Florencji i rozpoczął studia na akademii sztuk pięknych, lecz musiał powrócić do Kutaisi w celu odbycia obowiązkowej służby wojskowej. Po odbyciu służby kontynuował studia na wydziale architektury politechniki w Karlsruhe, po czym ukończył studia artystyczne we Włoszech.

W 1898 zamieszkał na stałe w Tbilisi i zajął się badaniem średniowiecznych zabytków Gruzji. W 1912 komisja pod kierownictwem Iwana Dżawachiszwilego powierzyła Hryniewskiemu wykonanie ilustracji do dzieł klasyka literatury gruzińskiej Ilii Czawczawadze. Dzieło ukazało się w 1914.

Od 1902 wykładał na uczelni Kaukaskiego Towarzystwa Popierania Sztuk Pięknych, w latach 1918–1921 sprawował funkcję jej dyrektora. Był współzałożycielem Akademii Sztuki w Tbilisi i w latach 1922–1937 jej profesorem, a od 1927 jej prorektorem. Zaprojektował architekturę i wystrój budynku Banku Szlacheckiego (ul. Gudiaszwili 3, obecnie Biblioteka Parlamentu Gruzji).

Stworzył ikonostas w świątyni Kaszweti (św. Jerzego) w Tbilisi.

Zginął podczas represji w 1937. Jego żona, Włoszka Maria Perini (1873–1939) opuściła Gruzję natychmiast po aresztowaniu jej męża.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Kinga Nettmann-Multanowska: Henryk Hryniewski, Tbilisi : Polish Embassy in Georgia, 2007 ISBN 9789941003806
  • Henryka Justynska: Polish artists in Georgia. Tbilisi: Catalogue of Tbilisi Exhibition, 2001. ISBN 99928-0-260-X.
  • Мариaнна Хубуа: Поляк с душой грузина.