Henryk I (Anhalt)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Henryk I
hrabia Anhalt
Okres panowania od 1212
do 1252
Dane biograficzne
Dynastia askańska
Urodziny ok. 1170
Śmierć 1252
Ojciec Bernard III Askańczyk
Żona Irmgarda
Dzieci Henryk II,
Zygfryd I,
Bernard I,
Jadwiga

Henryk I (ur. ok. 1170, zm. 1252) – hrabia Anhaltu od 1212 z dynastii askańskiej.

Henryk I na karcie kodeksu Manesse

Był najstarszym synem hrabiego Anhaltu i księcia saskiego Bernarda III i Judyty, córki księcia polskiego Mieszka III Starego, wnukiem Albrechta Niedźwiedzia, pierwszego margrabiego brandenburskiego.

Po śmierci ojca w 1212 otrzymał władzę nad częścią jego dziedzictwa obejmującą Aschersleben i Anhalt, podczas gdy jego młodszy brat Albrecht otrzymał księstwo saskie oraz Lauenburg. Przyznanie Henrykowi mniej prestiżowej i zarazem mniej wartościowej części ojcowizny mimo iż był starszym synem, wynikało z faktu, że ojciec nie miał pewności, czy utrzymanie Saksonii otrzymanej przezeń w 1180 będzie leżało w zakresie możliwości rodu askańskiego, podczas gdy Anhalt stanowił własne dziedzictwo rodu askańskiego.

Mimo typowej dla władców tego czasu hojności wobec Kościoła, popadł wraz z bratem w konflikt z opactwem w Nienburgu, którego przebieg przyniósł Henrykowi opinię księcia okrutnego i pozbawionego serca. Przedstawicielom dynastii askańskiej przynależała bowiem zwierzchność nad opactwem, spod którego to postanowiło się uwolnić po śmierci księcia Bernarda. W toku konfliktu opat Nienburga został w 1219 pochwycony przez stronników Henryka i oślepiony, co wywołało ekskomunikę Henryka anhalckiego. Ta zdjęta została w 1221 po osobistej wizycie Henryka w Rzymie, przy czym spór został rozwiązany po myśli zakonników. Wkrótce jednak zaognił się na nowo i trwał aż do kompromisu w 1239

W latach 1220–1225, w okresie małoletniości swoich kuzynów margrabiów Brandenburgii Jana I i Ottona III Henryk sprawował wraz z ich matką kuratelę nad nimi oraz faktyczną władzę w tym kraju.

W sporze o władzę w Rzeszy opowiadał się początkowo po stronie Filipa Szwabskiego, a po zamordowaniu tego ostatniego przystąpił do stronnictwa Ottona IV z Brunszwiku, nawet gdy wybrano antykróla Fryderyka II Hohenstaufa. To spowodowało jednak, że jego księstwo zostało zniszczone przez wojska Fryderyka, który m.in. w 1215 oblegał Kwedlinburg. Dopiero po śmierci Ottona IV Henryk uznał Fryderyka Hohenstaufa za legalnego władcę Niemiec i odtąd pozostawał w jego obozie. Uczestniczył w sejmach Rzeszy, a w 1238 wziął udział w wyprawie cesarza do Italii, gdzie wziął udział w oblężeniu Brescii.

XIV-wieczne źródła wymieniają Henryka jako minnesingera, zachowało się kilka pieśni jego autorstwa.

Ok. 1211 poślubił Irmgardę, córkę landgrafa Turyngii Hermana I. Z tego związku pochodzili m.in. trzej synowie: Henryk II, Zygfryd I i Bernard I, którzy po śmierci Henryka podzielili między siebie hrabstwo Anhaltu. Jedna z córek Henryka, Jadwiga, została żoną księcia śląskiego Bolesława II Rogatki.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Otto von Heinemann: Heinrich I., Graf von Ascharien und Fürst von Anhalt. W: Allgemeine Deutsche Biographie. T. 11. Leipzig: Verlag von Dunckler & Humblot, 1880, s. 449–450. [dostęp 2010-01-13]. (niem.)

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]


Poprzednik
Bernard III Askańczyk
hrabia Anhaltu
12121252
Następca
podział: Henryk II w Aschersleben,
Bernard I w Bernburg
,Zygfryd I w Zerbst/Anhalt