Henryk z Langenstein

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Henryk z Langenstein (również Henryk z Hesji Starszy) (ur. ok. 1325 w Hainbuch (Hembuche) w pobliżu Langenstein w Hesji, zm. 11 lutego 1397 w Wiedniu) – niemiecki teolog i matematyk.

Biografia[edytuj | edytuj kod]

Studiował na uniwersytecie w Paryżu, gdzie został profesorem filozofii w 1363 oraz teologii w 1375.

W 1368, przy okazji pojawienia się komety, którą ówcześni astrolodzy, uznawali za pewny znak przyszłych złych wydarzeń, napisał traktat zatytułowany Quæstio de mometa, w którym obalał szeroko rozpowszechnione wtedy poglądy astrologiczne. Na wniosek uniwersytetu napisał jeszcze trzy inne traktaty na ten sam temat, które ukończył w 1373.

Kiedy wybuchła wielka schizma zachodnia w 1378 stanął po stronie Urbana VI przeciw Klemensowi VII i napisał różne traktaty w obronie pierwszego. W 1379 napisał Epistola pacis, w którym w formie dyskusji między zwolennikami Urbana i Klemensa, opowiedział się za zakończeniem schizmy przez sobór powszechny lub przez kompromis. W Epistola concilii pacis, napisanym w 1381 i opartym na podobnej pracy Epistola Concordiæ Konrada z Gelnhausen, jeszcze mocniej namawiał do konieczności zwołania soboru powszechnego i surowo krytykował nadużycia, które stały się dopuszczalne w Kościele.

Te dwa traktaty Henryka oraz Epistola Concordiæ Konrada z Gelnhausen, były podstawą dla wykładu wygłoszonego przez kardynała Pietro Philargi, późniejszego Aleksandra V, w czasie pierwszej sesji soboru w Pizie (26 marca 1409).

Gdy w 1382 dwór francuski zmusił profesorów Sorbony do uznania antypapieża Klemensa VII, Henryk opuścił uniwersytet i spędził jakiś czas w klasztorze cystersów w opactwie Eberbach niedaleko Wiesbaden. Napisał stamtąd list do biskupa Eckharda z Wormacji, który zatytułował De scismate. Inny list, który też tam napisał do tego samego biskupa przy okazji śmierci brata biskupa, ma nazwę De contemptu mundi. Kolejny list z kondolencjami napisał około 1384.

Na zaproszenie księcia Austrii Albrechta III przybył na Uniwersytet Wiedeński w 1384 i pomagał w tworzeniu wydziału teologicznego. Tutaj spędził pozostałą część życia, prowadząc wykłady z teologii dogmatycznej, egzegezy, prawa kanonicznego i pisząc liczne traktaty.

Odrzucił biskupstwo zaproponowane przez Urbana VI.

Prace[edytuj | edytuj kod]

Przypisuje mu się siedem prac z astronomii, osiemnaście traktatów historyczno-politycznych na temat schizmy, siedemnaście polemik, piętnaście traktatów ascetycznych oraz dwanaście listów, kazań i pamfletów. Wśród opublikowanych prac są:

  • De conceptione - obrona dogmatu o niepokalanym poczęciu (Strasburg, 1500)
  • Contra disceptationes et prædicationes contrarias fratrum Mendicantium - kolejna obrona niepokalanego poczęcia przeciw pewnym zakonom żebraczym (Mediolan, 1480; Bazylea, 1500; Strasburg, 1516)
  • Speculum animæ lub zwierciadło duszy - traktat ascetyczny wydany przez Jakuba Wimpfelinga (Strasburg, 1507)
  • Secreta Sacerdotum - traktuje o pewnych nadużyciach w odprawianiu mszy, wydany przez Michała Lochmayera (Heidelberg, 1489), często wznawiane
  • De contractibus emotionis et venditionis - ważna praca o polityczno-ekonomicznych perspektywach jego czasów, wydane wśród prac Jana Gersona (Kolonia, 1483), IV, 185-224.
  • Summa de republica - praca o prawie świeckim
  • Cathedra Petri - praca o polityce kościelnej.